Abdest

         A – ABDEST NE ZAMAN ALINIR?

Kur’an-ı Kerim’de Cenab-ı Allah şöyle buyuruyor:

– “Ey iman edenler! Namaz kılmaya kalktığınız zaman yüzlerinizi, dirseklerinize kadar ellerinizi yıkayın; başlarınızı meshedip, topuklara kadar ayaklarınızı yıkayın. Eğer cünüp oldunuz ise boy abdesti alın, hasta yahut yolculuk halinde bulunursanız, yahut biriniz tuvaletten gelirse, yahut da kadınlara dokunmuşsanız (beraber olduysanız) ve bu hallerde su bulamamışsanız temiz toprakla teyemmüm edin de yüzünüzü, dirseklere kadar ellerinizi onunla meshedin. Allah size güçlük çıkarmak istemez; fakat sizi tertemiz kılmak ve size nimetlerini tamamlamak ister; umulur ki şükredesiniz.” (Miâda Sûresi:6)

 

*                 *               *

 

Abdest genelde namaz için hazırlıktır. Namaz kılmak isteyen yüce Allah’ın huzuruna çıkacağı için namazdan önce abdest alır, temizlenir.

Kur’an okuyacak olan, yüce Allah’la konuşacaktır. Bunun için abdest alır. Tilavet secdesi yapacak olan abdest alır.

Kâbe Cenab-ı Allah’ın evidir. Müslümanların kıblesidir. Kâbe’yi tavaf etmek isteyen abdest alır. Cami namaz kılınan yerdir. Camiye girmek isteyen saygıdan dolayı abdest alır.

Abdestli durmak, abdestli iş yapıp sevap kazanmak isteyen abdest alır.

İslâm’a yeni giren abdest alır ve gusül yapar.

Aybaşı ve lohusalıktan kurtulan gusül yapar ve abdest alır.

Ölen kimsenin cenazesi abdest aldırılır.

 

B – ABDESTİN FARZLARI

Abdestin farzı dörttür:

1 – Elleri dirseklerle birlikte yıkamak

2 – Yüzü yıkamak

3 – Başı meshetmek

4 – Ayakları topuklarla birlikte yıkamak

 

         C – ABDESTİN SÜNNETLERİ:

Abdest alırken peygamber (AS) ın yapıp, yapın diye tavsiye ettiği hareketler şunlardı:

1 –    Abdestten önce hazırlığı güzel yapıp imkan varsa kıbleye dönmek.

2 –    Abdestte Eûzü-besmele ile başlamak.

3 –    Abdest almaya niyet etmek.

4 –    Elleri bileklere kadar yıkamak.

5 –    Sağ elle ağza üç defa su verip çalkalamak

6 –    Burna üç defa sağ elle su verip sol elle sümkürmek

7 –    Her organı üç defa yıkamak ve sağdan başlamak.

8 –    Organları sıra ile yıkamak.

9 –    El ve ayak parmaklarının arasını iyice ovalamak.

10 –  Kulakları ve boynu meshetmek.

11 –  Organları yıkarken konuşmamak, ara vermemek

12 –   Kaş, bıyık ve sakalın altına su geçirmek

13 –   El ve ayakları yıkarken parmak uçlarından başlamak

 

         D – ABDESTİN MEKRUHLARI:

         Abdest alırken yapılması hoş görülmeyen hareketler şunlardır:

1 –    Kirli ortamda abdest almak

2 –    Suyu yüze çarpmak

3 –    Suyu çok kullanmak

4 –    Lüzumsuz konuşmak

5 –    İhtiyaç yokken başkasından yardım istemek ve su döktürmek

 

E – ABDESTİ BOZAN ŞEYLER:

Abdesti bozan şeyler şunlardır:

1 –    Ön ve arkadan bir şey çıkması (yel, akıntı ve kurt gibi)

2 –    Kan, iltihap çıkması

3 –    Ağız dolusu kusmak

4 –    Yatarak veya bir yere dayanarak uyumak

5 –    Bayılmak, sara nöbeti geçirmek

6 –    Namazda gülmek

7 –    İçki içmek, uyuşturucu almak, abdestli olduğunu unutmak

8 –    Burun kanaması, ağzından tükrük miktarı kan gelmesi

9 –    Doğum yapmak, düşük yapmak

10 –   Cinsi ilişkide bulunmak

11 –   Aşırı derecede dünya için ağlamak

12 –   Mesh müddetinin dolması, özürlü için vaktin çıkması

13 –   Teyemmüm alan için suyun bulunması,

14 –    Vücuttan çıkan ter, süt, sümük ve gözyaşı abdesti bozmaz.

15 –    Çıkan kan dağılmadıysa abdesti bozmaz.

16 –    Tabaka oluşturmayan boya, kına ve krem abdeste mani değildir.

17 –    İğne vurulmak kan çıkmadıysa abdesti bozmaz.

18 –    Abdestli iken kolonya kullanıldıysa o kısımların yıkanması uygundur.

19 –    Bazı günahlar abdesti bozar. Meselâ; içki içmek, yalan yere yemin etmek, şehvetle bakmak abdestte hayır bırakmaz. (Bak: Ramuz el-Ehadis:279/2)

 

F – ABDESTSİZ NELER YAPILAMAZ?

Abdestli olmayan şu işleri yapamaz:

1 –    Abdesti olmayan namaz kılamaz. (Nisâ:43)

2 –    Abdesti olmayan Kur’an’a el süremez. (Vâkia:79) (Cünüp olan, Kur’an’ı okuyamaz, elleyemez ve bakamaz.)

3 –    Abdesti olmayan tilâvet secdesi yapamaz.

4 –    Abdesti olmayan Kâbe’yi tavaf edemez.

 

G – ABDESTLİ BULUNMANIN ÖNEMİ:

         Abdestli durmak, abdestli yatıp kalkmak, abdestli iş yapmak, abdestli yola çıkmak insana faydalar sağlar. Bu faydalar şöyle özetlenebilir:

Peygamber efendimizin bu konudaki tavsiyeleri şöyledir:

– “Kulun ilk hesap verecek olduğu şey abdestidir. Eğer abbesti güzel olursa, sıra namaza gelir.”

– “Abdestli olarak uyuyan kimse, gece ibadette gibidir.” (Ramuz el-Ehadis:259/12)

– “Kim güzelce abdest alır, sonra iki rekat namaz kılar ve Allah’a yönelirse, ona cennet vacip olur.” (Buhari, vüdu:24)

– “Bir kimse abdestli yatar ve gece ölürse, şehid olarak ölür.” (Ramuz el-Ehadis:411/1)

– Abdestli olarak yatanın yanında bir melek bulunur. O melek o gece durmadan şöyle der: “Allah’ım! Onu affet. Zira o abdestli yattı.” (Age:410/13)

– “Öfke şeytandandır. Şeytan ateşten yaratılmıştır. Ateş ancak su ile söndürülür. O halde öfkelendiğiniz zaman onu yenmek için abdest alınız.” (Ebu Davut Edep:3)

Abdest temizlik ve güzellik manalarına gelir. Peygamber (AS)a şöyle sorulur: Kıyamet gününde o kalabalıkta bizi nasıl tanırsınız Ya Rasûlallah!

– “Abdest nurlarından” diye cevap verir. Ab-dest, insanın yüzünü nurlandırır. (R.Salihın:1033)

Abdest sadece maddi değil manevi temizliği de gerçekleştirir. “Abdestim var yalan söyleyemem” denildiğini çok duymuşuzdur.

Abdest günahların affına sebep olur. Bir hadiste şöyle buyrulur. “Kim emrolunduğu gibi abdest alır emrolunduğu gibi namaz kılarsa geçmiş (küçük) günahları affolunur.” (Buhari, Vüdu:28)

Bir hadislerinde de peygamber (AS) günde beş defa abdest almayı, günde beş defa yıkanmaya benzetiyor.

Abdestli iken yapılan iş güzel olduğu için büyüklerimiz önemli işlerini abdestli iken yapmaya gayret etmişlerdir.

Abdestli olana devamlı sevap yazılır, melekler onu korur ve onun için dua eder, abdestli iken yapılan iş hayırlı ve bereketli olur. Ayrıca abdestli olmaya dikkat edenin ölümü kolay olur.

Analarımız abdestin faydalarını düşünerek çocuklarını abdestsiz emzirmemeye gayret etmişlerdir.

Ayrıca abdestin temizlik ve sağlık açısından da önemi büyüktür.

 

         H – ABDEST ÖNCESİ HAZIRLIK

Abdest alacak kişinin abdest öncesi dikkat edeceği hususlar vardır. Bunlar şöyle özetlenebilir:

1 – Güzel abdest almak ve faydasını görmek isteyen, her zaman günahlardan uzak durmaya, bilmedikleri için tevbe etmeye devam etmeli ve helal gıda ile beslenmelidir.

2 – Abdest alınmadan önce maddi kirlerden de arınılmalıdır. Peygamber (AS): “Temizlik, imanın yarısıdır.” Buyurmuştur. (Müslim, Taharet:1) Bir hadislerinde de şöyle buyurur: “Allah temizdir, temizliği sever.” (Tirmizi, Edep:41)

3 – Abdest, temiz yerde, temiz su ile alınmalıdır.

4 – Abdest öncesi abdest organlarındaki kir, boya, yağ, oje, ruj ve su geçirmeyen kremler iyice çıkarılmalıdır. Necis sayılan katı pislik ve idrar iyice giderilmelidir.

         Bunun için neler yapılmalıdır?

– Tuvalette kağıtla silinmek yeterli değildir. Su ile de yıkanmalıdır.

– Küçük abdest ayakta bozulmamalıdır. Son damla ve sıçramalara dikkat edilmelidir.

– Son damladan emin olabilmek için ya bir müddet oturulur ya en az yedi adım yürünür ya da zıplayıp öksürülür.

– Çorap ve elbisenin temizliğinden emin olduktan sonra abdest alınır.

 

I – ABDEST NASIL ALINIR?

Abdest alacak olan kimse önce gömleğini kazağını dirseklerinin yukarısına kadar sıvar.

Eûzü-besmele çeker.

“Niyet ettim Allah rızası için abdest almaya” der, niyet eder.

Ellerini bileklere kadar üç kere yıkar. (Yüzüğünü oynatır, altına su geçmesini sağlar.)

Sağ avucu ile ağzına üç defa su alır ve çalkalar burnuna üç defa su çeker ve sol eli ile sümkürür.

Alnında saç bitiminden kulaklara ve çene altına kadar yüzü üç defa yıkar.

Sağ kolunu ve dirseğini aşıra aşıra üç defa yıkar.

Sol kolunu dirsekleri aşıra aşıra üç defa yıkar. Başını mesh eder

Elin küçük parmağı ile kulağın içi, baş parmak ile de kulağın arkası meshedilir. Parmakların arkası ile de boyun meshedilir.

Sağ ayak üç kere topuklarla beraber parmak uçlarından başlanarak yıkanır. Parmak araları iyice yıkanır.

Sol ayak üç kere topuklarla beraber yıkanır.

Böylece abdest alınmış olur.

 

İ – ABDEST ALIRKEN NELER OKUNUR VE NASIL DUA EDİLİR?

– Önce Eûzü besmele çekilir.

 

– Eğer abdest duasını bilmiyorsak, eller yıkanırken: “Ya Rabbi! Ellerimle günah işlemekten ve sana isyan sayılan davranışlardan beni koru.”

 

– Ağza su alırken: “Çirkin söz söylemekten, boş konuşmaktan ve haram yemekten sana sığınırım.”

 

– Burna su çekerken: “Allah’ım! Beni Cennetin kokusunu duymaktan mahrum etme.”

 

– Yüzü yıkarken: “Allah’ım! Yüzümü nurlandır. İki cihanda yüzümü ak et ve yüzümü güldür.

 

– Sağ kolu yıkarken: “Ya Rabbi! Amel defterimi sağ tarafımdan ver.

 

– Sol kolu yıkarken: “Allah’ım! Amel defterimi solumdan verme.

 

– Başı meshederken: “Ya Rabbi! Beni arşın gölgesinde gölgelenenlerden eyle.”

 

– Kulakları meshederken: “Allah’ım! Kötü söz duymaktan sana sığınırım. Beni Hak sözü dinleyenlerden eyle.”

 

– Boyna meshederken: “Allah’ım! Günahlarımın boynuma dolanmasından sana sığınırım.”

 

– Ayakları yıkarken: “Ya Rabbi! Sıratta ayaklarımı kaydırma.” Denir.

 

– Ardından da: “Ya Rabbi! Vücuduma sağlık sıhhat ver ve kabir azabından, cehennem azabından koru.” Denildikten sonra Kelime-i Şehadet getirilir ve Kadir Sûresi okunur.

 

J – ABDEST ALIRKEN NELERE DİKKAT EMELİYİZ?

1 – Abdesti güzel almalıyız. Abdest, bazı organların yıkanmasından ibaret değildir. Abdest alırken maddi ve manevi temizlik sağlanmalıdır.

Şair: “Padişah konmaz saraya

Hâne mâmur olmadan.” Demiş.

Abdest alırken Allah’ı zikredenin hem bedeni hem de ruhu temizlenir. Zikretmeyenin ise sadece bedeni temizlenir.

Peygamber (AS) şöyle bildirmiştir:

– “Kim emrolunduğu gibi abdest alır ve emrolunduğu gibi namaz kılarsa geçmiş (küçük) günahları bağışlanır.” (Buhari, Vüdu:28)

 

2 – Tuvaletten çıkar çıkmaz abdest almamalıyız. Biraz oturduktan veya yürüdükten sonra almalıyız.

 

3 – Niyetsiz ibadet olmaz. Abdeste niyet etmeliyiz.

 

4 – Abdest alırken kuruyer kalmaması için iyice ovalamalıyız. Parmak aralarında kuru yer bırakmamalıyız. Suyun geçmesine mani olan şeyleri iyice temizlemeliyiz.

 

5 – Abdesti temiz ortamda almalıyız.

 

6 – Burnumuzu temizlerken, ayakları yıkarken sol elimizi kullanmalıyız.

 

7 – Suyu ne çok ne de az, ölçülü kullanmalıyız.

 

8 – Ayaktaki çatlaklıklar varsa ve tırnak kenarları kuru kalmamalıdır.

 

9 – Abdest alırken gereksiz yere konuşmamalıyız, dua etmeliyiz.

 

10 – İhtiyaç yoksa başkalarından yardım almamalıyız.

 

11 – Abdeste vesvese girdiyse, yeniden abdest almalıyız.

 

12 – Abdeste mani şeyler giderildikten sonra abdest almalıyız.

 

13 – Abdest alırken kuru yer kalıp kalmadığı endişesi oluyorsa, elimizi sabunlarken abdest organlarına da sürebiliriz ve şüpheyi giderebiliriz.

 

İşte böylece güzel bir abdest almış oluruz.

 


Bu yazıyı 3.695 kişi okudu.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here