Temizlik nasıl sağlanır?
      Maddi, manevi temizlik olmadan ibadet olmaz. Temizlik için yenilip içilenin temiz olması, bedenin ve ortamın temiz olması, organların günah kirlerinden temiz olması gerekir.
İnsan helalden yiyip içecektir. Vücudunda bir haram lokma olanın 40 gün ibadeti kabul olmaz. Bedenin temizliği için kir varsa gidilecek, abdest yoksa abdest alınacak, yıkanmak gerekiyorsa yıkanılacaktır. Çevre temiz olacak, iyi insanlarla beraber olunacaktır. Her organ günahtan alıkonacaktır. Temizlik sadece üst baş temizliği değildir.

Üzerinde ayet yazılı bir şeyle tuvalete girilir mi?
      Üzerinde Allah, ayet yazılı elbise, rozet, kolye ve yüzük gibi şeylerle tuvalete girilmez. Peygamberimizin yüsüğünde ‘’Muhammed Rasûlüllah’’ yazılı idi. Onunla hiç tuvalete girmemiştir.
Allah ve ayet yazılı para cüzdanda iken sakıncası olmaz deniliyor. Muska, cevşen gibi şeylerin takılabilmesi için içine hava, su almayacak şekilde muhafazalı olması gerekir.

Sakal tıraşı olmak günah mı?
      Çalışanlar ve sakal bırakıp duasını ettirmemiş olanlar için tıraş olmada bir günahlık yoktur.
Sakal bırakmamış olan kimse sünnet sevabından mahrum olur, günaha girmez.

Abdest ne zaman alınır?
-Namaz kılmak,
-Kur’an okumak,
-Kâbe’yi tavaf etmek,
-Secde etmek için abdest alınır,
-İslam’a yeni giren abdest alır, gusleder.
-Ölen kimse gusleder, dünya kirlerinde arınarak Allah’a döner.
-Abdestli durmanın, abdestli iş yapmanın sevabı ve bereketi vardır. Bu sevabı elde etmek isteyen abdest alır, abdestli durur, abdestli yatar.

Abdest alırken yapılması hoş görülmeyen şeyler nelerdir?
      Abdest alırken şunlar hoş görülmez:
Kirli, pis yerde abdest alınmaz, su çok kullanılmaz, yüze çarpılmaz, lüzumsuz konuşulmaz, ihtiyaç yokken başkasından yardım istenmez.

Abdesti neler bozar?
      Önden, arkadan çıkan yel, akıntı, kurt, kan, iltihap, ağız dolusu kusmak, uyumak, bayılmak, namazda gülmek, abdestli olduğunu unutmak, cinsi ilişki, dünya için aşırı derecede ağlamak, mesh müddetinin dolması, teyemmüm abdesti alan için suyun bulunması abdesti bozar.
İçki içmek, yalan yere yemin, şehvetle bakmak abdestte hayır bırakmaz.

Abdesti bozmayan şeyler nelerdir?
      Ter, süt, sümük, gözyaşı, kanatmayan iğne, traş olmak, tırnak kesmek, krem sürünmek abdesti bozmaz. Kolonya sürülür veya dökülürse yıkanması gerekir.

Abdesti olmayan neler yapamaz?
Abdesti olmayan namaz kılamaz, Kur’an’a el süremez, tilavet secdesi yapamaz ve Kâbe’yi tavaf edemez.
Bir de zorunlu değilse camiye girmemelidir.
Kaçak su ile abdest, namaz olur mu?
      Haramla kul hakkı ile ibadet olmaz. Kaçak elektrik, su hak gaspıdır.
Günah işlemek abdesti bozar mı ?
Her günah abdesti bozmaz. Bazı günahlar vardır ki, insanın değil abdestini imanını bile götürür. Mesela içki içmek (Nisa:43), kumar oynamak (Maida:90-91) Zina etmek, yalan söylemek (ramuz el-Ehadis:279/2). Abdestte hayır bırakmaz. Mesela iftira atmak, gıybet etmek, bunlarda abdestte hayır bırakmaz.

Diş kanaması abdesti bozar mı?
      Abdest alırken, diş fırçalarken görünen kan, tükrük miktarının yarısına yaklaşırsa abdesti bozar. Az bir şeyse abdesti bozmaz.

Başkasına ait hangi özel eşyalar kullanılmaz?
      Sağlık açısından başkasına ait diş fırçası, elbise, havlu, tarak, mendil gibi eşyaların kullanılmaması lazımdır. Bir de tıraş bıçağı kullanılmaz. Başkasının kullandığı iğne kullanılmaz.

Namaz kılan bir bayan çalıştığı yerde başını açınca abdesti bozulur mu?
     Başın açılması abdesti bozan şeyler arasında geçmez. Önemli olan namazda tesettür şartının yerine getirilmesidir.
Koku, kolonya sürmesi, krem kullanması abdesti bozmaz. Kadın abdest alırken çoraba meshedemez, başındaki örtünün üzerinden meshedemez. Çorap ince ise kuru yer kalmadan yıkayabiliyorsa çorapla abdest alabilir.

Abdestsiz dini kitap okunur mu?
      İçinde ayet, hadis bulunan bir kitap dini öğrenme ve sohbetlerde okuyup başkalarının öğrenmesi açısından düşünülürse, abdestsizde okunabilir.
Cünûp okunmaz.

Abdestini tutamayan ne yapar?
      Kanaması, akıntısı olanı yellenen özürlü sayılır. Özür iki namaz arası devam ediyorsa o zaman özürlülük söz konusu olur.
Böyle biri özrünü gidermek veya en aza indirmek için her çareye başvurur. Bundan sonra abdestini alır, namazını kılar. Diğer namaz vakti gelince abdesti bozulur. Bir abdestle iki namaz arası diğer ibadetlerini de yapar. Ancak başka bir abdest bozan bir halin olmaması gerekir. Başka bir sebeple abdest bozulursa abdestini yeniler.

Hangi hallerde gusul abdesti alınır?
      Eşi ile cinsi ilişkiden sonra, rüyada ihtilam okununca, inzal vaki olunca, hayız nifas bitiminde hacda ihrama girmek için, erkek doktora muayene olan kadının bazı hallerde, cenazenin ve yeni Müslüman olanın bir de cumaya gidecek erkeğin gusûl alması gerekir. Cumaya gidecek olan gusletme imkanına sahip değilse öylece gider.

Cünüp olan ne zaman yıkanmış sayılır?
      Cünüp olan bir kimse, yıkanma niyeti ile normal abdest alır; üç defa ağzına su alır çalkalar, üç defa burnuna su çeker, sümkürür ve bütün vücudunu kuru yer kalmayacak şekilde yıkarsa cünüplükten kurtulur.

Cünüp olan bir kimse neler yapar, neler yapamaz?
      Cünüp olan bir kimse namaz kılamaz (Nisa:43).
Cünüp olan kuran okuyamaz (Vakıa:79)
Cünüp olan tilavet secdesi yapamaz.
Cünüp olan Kâbe’yi tavaf edemez.
Cünüp olan camiye giremez.
Cünüp olan dua edebilir, zikredebilir, tekbir getirir, selavat getirir, kelime-i şahadet ve tevhit söyleyebilir. Eûzu besmele çekebilir.
Hayızlı, nifaslı oruç tutamaz.

Cünüp olan yıkanmayı geciktirebilir mi?
      Yıkanma, hem dinen hem de sağlık açısından geciktirilmemelidir. Mazeret olmadan cünüp yapılan işin hayrı olmaz. Yıkanmamış insanın yanındaki kiramen katibin ve hafaza melekleri rahatsız olur.
Ancak bir yerde misafir olan kişi yıkanmayı sıkıntı vermemek ve şüphe uyandırmamak için geciktirebilir.
Rahatsızlığı olan kişi teyemmüm alır, geciktirebilir.
Ramazanda vakit darsa abdest alıp yiyip içtikten sonra yıkanabilir.

Ağız içinde kuru yer kalırsa ne olur?
      Ağız içinde kuru yerin kalması normal abdeste mani değildir. Ama gusle manidir. Onun için ağızdaki yemek artığı, meyve kabuğu iyice temizlenmelidir.
Kaplama diş varsa üzerinden suyun geçmesi yeterlidir. Eğer diş çıkıyorsa, çıkarılıp gusülden sonra takılır. Diş dolgusunda veya kaplamadan önce temiz olunursa herhangi bir şüphe olmaz.

Gusülden sonra akıntı gusle mani midir?
      Gusülden sonra gelen akıntı guslü bozmaz, ama abdesti bozar.
Bu duruma düşmemek için ya bir müddet beklenir, ya yürünür, ya da tuvalete gidilir.
Gusülden sonra akıntı gelen kimse sadece normal abdest alır.

Göze takılan lens gusle manimidir?
      Gözün içi yıkanması gereken bir yer değildir.
Gusül için göz kanalının ve göz kapaklarının dış kısmının yıkanması yeterlidir.

Bulüğ yaşı hangi yaştır?
      Kadınlar 9 yaşından itibaren kan görüp, bulüğ çağına girebilir.
Erkeklerde 15 yaşından önce bir belirti varsa o yaş büluğ yaşıdır. Değilse 15 yaşına gelen kız erkek bir belirti olsun olmasın büluğ çağına girmiş olur. Yani dini sorumluluk başlar.

Râhme âlet koydurmak gusle mani midir?
      Rahme konulan âlet guslü gerektirmez. Ama erkek doktorun rahmi görmesi ve dokunması guslü gerektirir. Onun için ehil bayan doktorun tercih edilmesi daha uygundur.
Bir de kadın koku sürünerek veya açılıp sokağa çıkmak konusunda hassas olmalıdır. Koku sürünüp baktırana peygamber (as):’’Dön guslet’’ demiştir.

Kadın ihtilam olur mu?
      Kadında ihtilam olur, rüya görür, çamaşırında ıslaklık görebilir. Kadının menisi içe aktığı için rüya gören kadın ıslaklık olsun olmasın gusletmesi gerekir.

Cünüpken temizlik yapılır mı?
      Cünüpken tıraş olmamalı, tırnak kesilmemelidir. Çünkü kıl ve tırnak insanın bir parçasıdır. İnsan gibi insana ait olan şeylerde kutsaldır.
İnsana ait bir şeyin cünüp olarak atılması uygun görülmemiştir. Ahirette onunla beraber huzura çıkacaktır.

Tuvalette gusül yapılır mı?
      Gusulde esas olan bedende kuru yerin kalmadan yıkanılmasıdır. Banyo yoksa tuvalette gusül abdesti alınabilir.

Adetli kadın sohbet yapar ve sohbet dinleyebilir mi?
      Adetli kadın cünüp kadın gibi değildir. O mazeretlidir, sohbet yapar, hadis, ayet meali söyler. Sohbet de dinler. Bunda bir sakınca yoktur.

Cünüp kadın çocuk emzirebilir mi?
      Annenin yıkanma fırsatı varsa, yıkanıp emzirmesi daha uygundur. Yıkanma imkanı yoksa abdest alıp meme ucunu yıkayıp emzirir.
Cünüp insan kirlidir. Kanı kirlidir, sütü kirlidir.
Temizken çocuğa yansımada olumlu olur.

Ay hali kadınla ilişki doğru mu?
     Bakara suresinin 222. Ayetinde hayızlı ve nifaslı kadınla cinsel ilişki yasaklanmıştır. Adet kanı pistir, hastalığa neden olur. Çocuğunda hasta doğabileceği konusunda peygamber efendimizin uyarısı vardır.

Güneşle ısınan su ile abdest, gusül olur mu?
      Su kabı, paslanan, oksitlenen cinsten olmamalıdır. Su direk güneş görüyor, öyle ısınıyorsa cilt hastalıklarına neden olur.
Hz. Aişe (ra) su kabını açık bir şekilde güneşe koyunca peygamber (as):’’öyle yapma, güneşte ısınan su alaca hastalığına sebep olur buyurmuştur.’’

Kına, oje, ruj gusle mani midir?
      Altına su geçirmeyen şey abdeste de gusle de manidir. Oje, ruj tabaka oluşturur, altına su geçirmez. Kına ise tabaka oluşturmaz, abdeste gusle mani değildir. Yıkanması gereken veya abdest alacak olan kimse önce ruju, ojeyi çıkarmalıdır.
Saç boyası gusle mani değildir. Çünkü saçın yıkanması değil, saç diplerinin yıkanması esastır.

Elbise ile yıkanılır mı?
      Açıkta yıkanılmaz, avret yerlerinin görünmemesi gerekir.
Eğer açık yerlerde yıkanılacaksa, göl, nehir, deniz gibi iç çamaşırları çıkarmadan veya bir örtü içinde yıkanılmalıdır.
Peygamberimiz (sa) geniş olan banyonun daraltılmasını tavsiye etmiştir. Ayrıca açık şekilde yıkanılmaması konusunda uyarıları vardır.

Diş dolgusu gusle mani midir?
      Diş dolgusu veya kaplama tedavi maksatlıdır. Gusülde suyun, dolgunun veya kaplamanın üzerinden geçmesi yeterlidir.
Diş yaptırırken abdestli olma mecburiyeti yoktur. Ayrıca diş yaptırmak için mezhep taklit etme mecburiyeti de yoktur.
Diş dolgusu ve diş kaplatılması yara üzerine sarılan sargı gibidir. Sargı üzerine nasıl mesh yapılıyorsa kaplama ve dolgunun üzerinden suyun geçmesi yeterli olur.
Bazı şüphelerden kurtulmak için mazaret yoksa cünüpken kaplama ve dolgu yaptırılmazsa daha doğru olur.

Teyemmüm abdesti ne zaman alınır?
      Kur’an’da:’’Su bulamazsanız o zaman temiz toprakla teyemmüm edin; yüz ve kollarınıza sürün’’ buyurulur. (Nisa:43+Maida:6)
Su bulunamadığı, temiz su olmadığı veya su kullanmanın sakıncalı olduğu durumda teyemmüm edilir.
Teyemmüm bir kolaylık olup abdest ve gusül yerine geçer. El sürülecek yerin temiz ve toprak cinsinden olması gerekir.

Suyun bulunması ve özrün geçmesi ile teyemmüm abdesti bozulur. Abdesti bozan şeyler teyemmümü de bozar. Eğer teyemmüm namaz için alınıyorsa, o namaz vaktinin girmesinden sonra alınır.


Bu yazıyı 14.669 kişi okudu.

Araştırmacı Yazar
Mustafa ÖSELMİŞ