Ahlak

A- AHLAKIN KAYNAĞI

Ahlak bir insanın anlayışı, düşünce biçimi yaptığı işler ve davranışlarıdır.

Ahlak ikiye ayrılır; iyi huylara iyi ahlak denir. Kötü olan huy ve davranışlara da kötü ahlak denir.

İyi veya kötü ahlak değişkendir. İnanç ve eğitimle her zaman kötü davranışlar düzelebilir. Peygamber (as): “Ahlakınızı güzelleştiriniz.”, “Çocuklarınızı terbiye ediniz” buyurmuştur.

Bir hadislerinde de: “Ben güzel ahlakı tamamlamak için gönderildim” buyurmuştur.

İyi ahlakın kaynağı; inanç, doğruluk, sabır, iffet ve adalettir.

Kötü ahlakın kaynağı; inançsızlık, cehalet, şiddet, şehvet ve zulümdür.

Kötülük kader değildir. Cenab –ı Allah her türlü kötülüğü yasaklamıştır. İnsan, iradesini kullanmakta serbesttir. Bunun içindir ki yaptıklarından sorumludur.

Ahlakın kaynağı dindir. Güzel ahlakı din emreder. Ayrıca güzel ahlakı dinden başka mükafatlandıran başka bir şey yoktur.

J.J. Rousseau: “İnsan Allah’a inandığı ölçüde faziletlidir” der.

Emil adlı eserinde de: “Allah’a inanmadan da bir insanın faziletli olabileceğini zannediyordum. Ne kadar da yanılmışım” demiştir.

Kant da: “Eğer din olmasaydı, insanlar onu icat ederlerdi” demiştir.

 

a) Ahlaklı kimsenin vasıfları:

– İyilik gelmesine sebep olana teşekkür eder,

– Faydacı kimsedir,

– Görevlerini yerine getirir,

– Doğrudur, vefalıdır,

– Sabırlıdır, kanaatkardır,

– Adildir, hak hukuk gözetir,

– Boş şeylerle uğraşmaz,

– Güler yüzlü ve tatlı sözlüdür,

– Tek kelimeyle insanların “iyidir” dediği kimsedir.

 

b) Nasıl iyi huylu olunur?

– İnsan, insan olduğunu bilirse,

– Kendini başkasının yerine koyabilirse,

– Çevrenin kötülüklerinden korunabilirse,

– Haram yemez ve yalan söylemezse,

– İyi şeyleri alışkanlık haline getirirse,

– Boş şeylerle vakit geçirmezse,

– Başkalarına zararı dokununca üzüntü duyabiliyorsa,

– İyi olmak için arzu duyuyorsa, işte o zaman o kimse iyi huylu olabilir.

 

c) İyi huylar nelerdir?

– İyilik yapana teşekkür etmek,

– Sabırlı olmak,

– İyi niyetli olmak,

– İffetli olmak, hayalı olmak,

– Ahde vefa göstermek,

– Doğru olmak,

– Doğruyu söylemek,

– Adil olmak,

– İyi olmak, başkalarının da iyiliğini istemek,

– İnsanları hayra ve hakka çağırmak,

– İyiliği emredip kötülükten sakındırmak,

– Affedici olmak,

– Hoşgörülü olmak,

– Merhametli olmak,

– Güler yüzlü tatlı dilli olmak,

– Kolaylık sağlamak, haddini bilmek,

– Gönül almak,

– Başkalarının kusurunu örtmek,

– Cömert olmak, yardım etmek,

– Sır saklamak,

– Kanaatkar olmak, (gözü tok olmak)

– Başkalarına saygılı olmak,

– İyi örnek olmak, iyi çığır açmak,

– Günahtan kaçınmak,

– Kötülüğe ve kötülere tepkili olmak,

– İnsanlarla iyi geçinmek

– Ailesine, çoluk çocuğuna iyi davranmak,

– Kötülüğe iyilikle cevap vermek,

– Her işinde Allah rızasını gözetmek,

– İyi zanda bulunmak,

– Her şeyde hayır vardır deyip, her şeyin iyi tarafını görmek,

– Daima başkalarına bakıp haline şükretmek,

– İyi insanlarla danışma ve dayanışma içinde olmak,

 

d) Kötü huylardan bazıları:

– Günah işlemek,

– Hak yemek,

– Yemin etmek,

– Yalan söylemek,

– İki yüzlülük,

– Gıybet etmek,

– Laf getirip götürmek,

– İftira etmek,

– Haset etmek,

– Hırsızlık yapmak,

– Büyücülük, falcılık gibi şeylerle uğraşmak,

– Zulmetmek,

– Utanmamak, namusunu korumamak,

– Alay etmek, lakap takmak,

– Kötü zanda bulunmak,

– Çok gülmek, çok konuşmak, çok yemek,

– Sövmek, lanet okumak, beddua etmek,

– Fitne çıkarmak, bozgunculuk yapmak,

– İsraf etmek,

– Cimrilik yapmak,

– Kibirlilik,

– Başa kakmak,

– Başkalarını hor görmek, aşağılamak,

– Riya ve gösteriş yapmak,

– Kin gütmek, öfkeli olmak,

– Çok yiyip, çok içmek, çok uyumak,

– Dalkavukluk yapmak,

– Vesveseli olmak,

– Hastalık halinde kıskançlık yapmak,

– Tembellik etmek

– Hainlik yapmak,

– Zina etmek,

– Kötü çığır açmak,

– Kumar oynamak,

– Acelecilik,

– İntihar düşüncesi taşımak,

– Taklitçilik yapmak,

– Rüşvet alıp vermek,

– Münakaşa etmek,

– Hep tenkit etmek,

– Cıvık şakalar yapmak.


Bu yazıyı 384 kişi okudu.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here