HAC İBADETİ

Bazı şeyleri tartışma yerine onu en doğru ve iyi şekilde yapmak hayra vesile olabilecek şekilde yerine getirmek gerekir.

Bunu şunun için söylüyorum: Günümüzde bazıları için hac, temizlenmek, isim kazanmak, turistik seyahat veya ticaret için fırsat oluyor. Etkilenme olmuyor. Makam sahibi birinin hanımı bikini ile bir gazeteciye: ‘Hacca da giderim, içkimi de içerim kime ne?’demişti.

Beş vakit camiye giden biri: ‘Hacca giderim ama ya orda ölürsem!’diyordu.

Biri de: ‘Hacılığı koruyamam diye korkuyorum.’diyordu.

Bir de Araplara para yedirmem, hac döviz kaybıdır. Haccı başka aylarda yapsak olmaz mı? Hacca gitme yerine şu işleri yapsak gibi tartışmlar olur.

 

HAC ALLAH’IN EMRİDİR

Hac, Müslüman olmanın beş temel şartından biridir. Hem malla hem de bedenle yapılan bir ibadettir. Maddi durumu müsait olan her Müslümana farzdır. Mazereti olup gidemeyen, yerine vekil göndererek vazifesini yerine getirir.

Kur’an’da:

-‘Hac ve umreyi Allah için tam yapın. Hacda kurban kesmeyen hac günlerinde üç, döndüğü zaman yedi olmak üzere on gün oruç tutsun.’ (Bakara:196)

-‘Hac bilinen aylardadır. Kim o aylarda hacca niyet ederse hac esnasında eşine yaklaşmak, günah sayılan davranışlara yönelmek, kavga etmek yoktur. Ne hayır işlerseniz Allah onu bilir.’ (Bakara:197)buyrulur.

Peygamber (as) da şöyle buyurur:

-‘Bir kimse hac esnasında kötü söz söylemez, büyük günahlardan kaçınır küçük günahları işlemekte ısrar etmezse, o kimse günahlarından arınarak annesinden doğduğu günkü gibi hactan döner. ‘(R.Salihin:1279) (Buhari, Hac:756)

-‘Kabul olan haccın mükâfatı ancak cennettir.’ (Age:1280)

-‘Hacca gitmek isteyen acele etsin. Hastalık olur veya hacca gitmeye engel bir şeyler ortaya çıkabilir.’ (İbn-i Mace, Menasik:1)

-‘Hac ve umreyi birlikte yapın… Hacc, umre fakirliği giderir ve günahları siler. Makbul olan haccın mükâfatı cennettir.’ (Tirmizi, Hac:2)

 

HACCA KİMLER GİDER?

Hac, imkânı olan her müslümana ömründe bir defa farzdır.

1-müslüman olana,

2-akıllı olana,

3-ergenlik çağına girene,

4-gidiş dönüş ve ailesinin geçimini sağlayacak imkânı olana,

5- haccı elde edebilecek vakte sahip olana farzdır.

İhram, Arafat’ta vakfe durmak ve Kâbe’yi tavaf etmek haccın farzlarıdır.

Hacca ancak Allah rızası için farz olan bir ibadeti yerine getirmek niyeti ile gidilir.

Bir hadiste:

-‘Bir zaman gelecek ki, zenginler gösteriş için, orta halliler ticaret için, seçkinler riya için, fakirler ise dilenmek için hac eder.’ (Ramuz el Ehadis:503/8)buyrulur.

Niyetine göre; hacca gidip gelen üç defterden birine yazılır. Seyahat, tüccar ve hacı.

Hac, kadına da erkeğe de farzdır. Kadına hac farz ise bir yakını ile hacca gider. Mahremi yoksa, sağlığı müsait değilse, vekil göndererek borcunu öder.

Şafilere göre kadın güvenilir yol arkadaşları varsa hacca gidebilir.

Farz olan hac için kadına mani olunmaz. Kocanın izni gerekmez. Bir hadiste: ‘Kadının yanında mahremi yokken sefere çıkması helal olmaz.’ (Buhari savm:67)buyrulur.

 

İhramlıya yasak olan şeyler vardır;

-Eşine yaklaşamaz.

-Dikişli elbise giyemez.

-Koku sürünemez.

-Canlı öldüremez, yeşil koparamaz.

-Tıraş olamaz, vücudunun kıllarını yolamaz.

-Tırnak kesemez.

Peygamber (as):

-‘Hac, umre yapanlar Allah’ın misafirleridir. Ondan bir şey isterlerse, onlara cevap verir. Af isterlerse onları affeder’buyurur. (H.Döndüren, İslam İlmihali:561)

Haccın en önde gelen adapları vardır;

-İyi niyet, riyasız düşünce,

-Helal para,

-Helalleşmek,

-Kul ve Allah hakkına riayet,

-Sabır gibi.

Yola çıkarken iki rekât yolcu namazı kılmak gerekir. Ardından dua edilir.

Misyonerlerin Konya hacılığı, Efes hacılığı telkinine kulak asılmamalıdır. Buraların hacılıkla ilgisi yoktur. Buralara giden gezi yapmış olur.

 

HACCA KARŞI ÇIKMAK DOĞRU MU?

Hac hakkında bazı olumsuz şeyler söyleniyor. Mesela;

-Araplara para yedirmektir. ‘Döviz kaybıdır’deniliyor. Hacca gitmek Müslüman olmanın gereği ve Allah’ın emrettiği bir ibadetin yerine getirilmesidir. Her ay Avrupa’ya, Amerika’ya yapılan turistik gezilerle karşılaştırmak doğru olmaz.

Bir defa haccı inkar eden, küfre girer.

-Hac görevini diğer aylarda yapsak olmaz mı? Deniliyor. Hac, belirli günlerde yapılır. Her zaman yapılan umre ile karıştırmamak gerekir. Kur’an’da: ‘Hac belirli günlerdedir’buyrulur. (Bakara:197)

-Hacca gideceğinize fakirleri doyurun. Evlenmeyeni evlendirin gibi istekler ileri sürenler oluyor. Müslüman zaten sosyal görevlerini her zaman yerine getiriyor.

-Hazır olmadan hacca gidilmez deniliyor.

-Sen hacılığını koruyamazsın.

-Hacdan dönünce ticaret yapmaman lazım.

-Senin bazı alışkanlıkların var; sigara içiyorsun bazen alkol alıyorsun. Bunlardan vazgeçemezsin.

-Çocukların var okuyacak, evlenecek. Evin yok doğru dürüst, işin yok.

-Falan gitti de ne oldu ki, bak haline diyerek, kötü örnekler göstererek hacca mani olma gayretleri oluyor.

Osmanlı padişahları bile hacca gitmemiş diye örnek veriliyor.

Padişahlar, şeyhül -islam’dan fetva alamamışlardır. O zaman yol 6 ay. Millet 6 ay başsız kalamaz, ordu başsız kalamaz gerekçesiyle izin alamamışlar, yerlerine vekil göndermişlerdir.

Kur’an’da hacca gitmek isteyeni yolundan alıkoymak, gitmesini engellemek isteyenler için Allah: ‘Ona acıklı bir azap tattırırız.’diyor (Hac:25)

Peygamber (as) da: ‘Her kim imkâna sahip olup da hacca gitme imkânı varken hacca gitmezse, ister Yahudi, ister Hristiyan olarak ölsün!’buyurmuştur. (Tirmizi, Hac:3)

Hac ertelenmez, geçiştirilemez. Bazı gerekçelerle hacdan vazgeçilmez. Ancak;

-Ana, babanın ağır hastalığı, bakımı,

-Mezhebine göre kadının mahreminin olmaması,

-Borçlu olmak,

-Hapiste olmak,

-Yol emniyetinin olmaması,

-Hastalık, gibi nedenlerle ertelenebilir. Dünya işi nedeniyle ertelenmez.

 

HAC ÖNCESİ NELERE DİKKAT EDİLMELİDİR?

Hacca hazırlıksız gidilmez. Kısa, birkaç günlük yolculuğa bile hazırlıksız gidilmiyor.

Hacdan önce İslam’ın sırası ile şartları vardır. Namaz, oruç, zekât, hacdan önce gelir. Bunlar gözden geçirilmeli, eksiklikler tamamlanmalıdır. En azından işe başlanmalıdır.

Hacca günah kirlerinden temizlenmek için niyetlenen, önce elinin kirini yıkamalıdır.

-Helal gıdaya, alkollü içeceklere dikkat etmeyen, sigara alışkanlığı olan, ağzını, midesini temizlemeden Allah kalbini temizlemez.

-Kul hakkı ile hacca gidilmez. Kul hakkını Cenab-ı Allah affetmiyor.

Bir hadiste: ‘’Kişi helal olmayan para ile hacca gittiğinde ‘Lebbeyk Allahümme Lebbeyk’dediğinde ona: ‘Sana Lebbeyk yok’denir. İbadetin geri çevrildiği bildirilir.’’ (Ramuz el Ehadis:41/3)buyrulmuştur.

Başkasına ait para, faiz parası, vurgun parası, gasp edilen, yalan ve hile ile sahip olunan çalıntı ve verilmemiş zekât parası ile hacca gidilmez.

Kul hakkı, ‘helal et helal olsun’ ifadeleri ile helal olmaz. Hak sahibi neyi helal ettiğini bilecek ve hak iade edilecek. Hak sahibi bulunamazsa onun adına hayır yapılır.

 

Yunus Emre:

‘Aksakallı bir koca, hiç bilmez mi ki hal nice,

Emek vermesin hacca, bir gönül yıkar ise.’   demiş.

 

-Ev halkının zorunlu ihtiyaçlarının hazır olması gerekir.

-Niyetin ibadet niyeti olması gerekir. Ad değiştirmek, levhaya karta ‘hacı’ yazdırmak ve kendisine ‘hacı’ denmesi için hacca gidilmez.

-Hacca gidecek olanın kula ve devlete borcu varsa, borcunu ödemesi lazımdır.

-Geçmiş günahlara tevbe edilmelidir.

-Dargın olduğu kimselerle barışmalıdır.

-Üzerinde emanet varsa, sahiplerine vermelidir.

Müslümanın yapması gereken sosyal görevleri vardır, bunlar yerine getirilmelidir. İslam’da birçok farz, vacip, sünnetler vardır. Onların da yerine getirilmesi gerekir.

 

HACCA GİDEMEYEN NE YAPAR?

Hac, zengin olana farz olur. Maddi imkânı kısıtlı olana hac farz değildir ama her müslümanın hac niyeti olmalıdır. O yolda maddi manevi gayret göstermelidir ve Allah’ın kendisine hac nasip etmesi için dua etmelidir.

Niyeti hac olana Allah, ya hac nasip eder ya da hac sevabı kazandıracak işler nasip eder. Hac niyetiyle ölene Allah hac sevabı verir.

Yani inanan ‘ben fakirim’ deyip haccı gönlünden çıkarmayacaktır. Cenab-ı Allah ne takdir etti bilinmez.

Hacca gitme gücü henüz olmayanlar, hac sevabı olan işlere sarılacaktır.

-Cumaya erken gidecek,

-Tebliğ, cihat, iyiliği emretmek, kötülükten sakındırma, kötülüğe tepki gösterme gibi farzları yerine getirecektir.

-Sevaplı işlere sarılacaktır.

-Nafile (kuşluk, evvabin, teheccüt gibi) namazlara devam edecektir.

Bunlarda hac sevabı nafile hac ve umre sevabı vardır.

KAÇ DEFA HAC VE UMRE YAPILIR?

Hac mükellef olan müslümana ömründe bir defa farzdır. Bir defa hac ve umre yapan borcunu ödemiş olur. Peygamber (as)’a:

-‘Hac her sene mi?’diye sorulur.

-‘Bir keredir. Fazlasını yapmak nafiledir.’buyurur. (Ramuz el-Ehadis:245/12 + R.Salihin:1277)

Gönül her yıl oralara gitmek ister ama tek görev hac değildir. İslam’ın şartlarından dördüncü sıradadır hac.

Borcunu ödeyen, başkasının farz ibadetine engel olursa bu veballi bir iştir. Ayrıca hakka tecavüz ve zulümdür.

Hele işin içine yalan, torpil, rüşvet sayılacak hediye karıştıysa hac yolunda böyle şeyler olmaz.

Hocaya sormuşlar:

-‘Nafile hac ve umre mi üstündür, sadaka mı üstündür?’diye,

-‘Sadaka’demiş.

-‘Neden?’demişler.

-‘Nafile hac ve umre insanın kendisine aittir. Sadaka ise insanın hem kendisine hem de başkasına aittir. Onun için sadaka daha efdaldir’demiş.

Her yıl hac ve umre yapmayana Allah ‘Niye yapmadın?’diye sormaz. Ama üzerine farz olan diğer görevlerini aksatana ‘Neden?’diye sorar.

 

HACDA DİKKAT EDİLECEK ŞEYLER NELERDİR?

-Hacca giden, yaptığı ibadetin farkında olmalıdır.

İlk Kâbe’yi görünce yapılan dua red olmaz. Onun için ilk Kâbe’yi gören şöyle dua etmelidir.

-‘Ya Rabbi! Amellerimi boşa çıkarma. Yaptığım, yapacağım dua ve ibadetlerimi kabul et.’

Bundan sonra da zaman boş geçirilmemelidir. Biri hep yatar, oturur dururmuş. Arkadaşı ‘Kalk biraz da ibadet et’demiş. Bunun üzerine:

-Bundan sonra bir şeyler yapsam da ‘hacı’diyecekler, yapmasam da cevabını vermiş.

-İhramı kefen olarak görmeli, Arafat’ta Âdem (as) gibi gönülden tövbe etmelidir. Müzdelife’de Mahşer yerinde hesabı bekler gibi beklemelidir. Şeytanı taşlarken şeytana uymamalıdır. Say ederken hayat suyunu arayış içinde olmalıdır. Kâbe’yi tavaf ederken ateş etrafında dönen kelebek gibi olmalıdır. Hac sırasında Cenab-ı Allah’a ve Resulüllah’a bazı şeyleri yapmaya veya yapmamaya söz vermelidir.

-Hacca giden Allah’ın ve Rasulü’nün misafiri olduğunun idraki içinde davranmalıdır.

-Etrafına bakıp sünneti terk etmemeli ve Kur’an’a saygısızlık etmemelidir.

-Şeytanı taşlarken, şeytani işleri de taşlayıp kovmalıdır.

-Mescid-i Nebevi’de ve Kabe’de devamlı zikir halinde olmalı. Kaza namazları kılmalı, Kur’an okumalıdır. Yatarken, dinlenirken edepli davranmalıdır.

-Zamanı çarşı-pazarda geçirmemelidir.

-Tavafta Hacer-ül Esved’i öpeceğim diye başkalarına eziyet etmemelidir.

-Çevreyi kirletmemek için gayret göstermelidir.

-Gözü görülmeyecek şeyleri görmemesi gerekir.

-Telbiye’yi öğrenmeli, doğru söylemeli ve ne dediğini bilmelidir. Telbiye şudur:

‘Lebbeyk Allahümme Lebbeyk, Lebbeyke la şerike leke lebbeyk. İnne’l hamde ve’n nimete leke ve’l mülk. La şerike lek.’

‘Buyur Allah’ım! Davetine icabet ediyorum. Emrine boyun eğiyorum. Bütün varlığımla sana teslim oluyorum. Senin hiçbir ortağın yoktur. Davetine icabet ediyorum. Hamd sana mahsustur, nimet de senin, mülk de senindir. Senin hiçbir ortağın yoktur.

Hacda kurban kesmelidir. Orada kurban kesimini görmüyoruz, kurban telef oluyor diye kurban kesmiyor. Burada kesmelerini söylüyor.

Hacdaki kurban ile buradaki kurbanı birbirine karıştırmamak gerekir. Buradaki kurban vacip olan zenginlik kurbanıdır. Oradaki kurban ise, hac nasip eden Allah’a şükür kurbanıdır.

Hacdaki insan seferi olduğu için vacip olan kurbandan sorumlu olmaz. Keserse sevap kazanır.

Peygamberimiz’e hangi hac efdaldir? Deniyor.

-‘Yüksek sesle telbiye getirilen ve kurban kesilen hacdır.’buyuruyor. (İ.Canan Hadis Ans:5/109)

-Hac farz, umre sünnet diye umre terk edilmemelidir. Hele ramazan umresi hac gibidir.

-Arapların vahhabi olduğu, sünnete önem vermediği unutulmamalıdır.

 

HER HACCA GİDEN AF OLUR MU?

Halk arasında ‘her hacca gidenin günahları affedilir’diye bir inanç var. Bunun için bazıları bu düşünce ile apar topar yola çıkıyor. Çünkü Resulüllah (sav) şöyle buyurmuştur.

-‘İslam, kendinden önceki günahları yok eder. Hicret, kendinden önceki günahları yok eder. Hac da önceki günahları yok eder.’ (Müslim iman:192)

-‘Kötü söz söylemeden ve günah işlemeden hac eden, anasından doğduğu günkü gibi günahsız olarak döner.’ (Buhari umre:4)

Bu, hacca gidenin her eksikliği silinir, her günahı bağışlanır demek değildir. İbadetteki eksiklikler, kul hakkı, hayvan hakkı af olmaz.

Kul şehid de olsa, üzerindeki kul hakkı temizlenmeden hac onu temizlemez. Çünkü kul hakkını Cenab-ı Allah affının dışında tutmuştur.

Unutmayalım her hacca giden hacı olmaz. Her hac insanı temizlemez. Hacca giden niyetine ve durumuna göre muamele görür.

Namaz, oruç, zekât borçları olmayan, kul hakkı bulunmayan layıkıyla hac kurallarına uyan kimse, ancak peygamberimiz’in müjdesine layık olur, nail olur.

 

 

HANGİ HAC KABUL OLUR?

-Hac niyeti olanın,

-Helal parası olanın,

-Kul hakkını iade edip, helalleşenin,

-Allah’a diğer borçlarını ödemiş veya ödemeye karar vermiş olanın,

-Hac boyunca günahlardan sakınan ve şartlara uyanın,

-Ailesine ve topluma görevlerini tamamlamış olanın, inşallah haccı kabul olur. Peygamber (as):

-‘Kabul olmuş haccın mükâfatı cennettir.’buyurur. (R.Salihin:1280)

Şair Cuma Suresi’nin son ayetlerini şu şekilde nazma çevirmiştir:

‘İnsan hacı olur mu hacca gitmeyle,

Eşek derviş olur mu Kâbe’ye taş çekmeyle.’

Her gidenin hacılığı kabul olmaz.

 

HAC SONRASI HAYAT NASIL OLMALI?

-Hac dönüşü hacılık istismar edilmemelidir. El, ayak, göz öptürülmemelidir. Kurban kesilip kanı alna sürülmemelidir.

-Hacılığını koruyacağım diye ticaret, çalışma bırakılmamalıdır. Bilakis doğrulukta örnek olmalıdır.

-Döner dönmez levhaya, kartvizite ‘hacı’ ilave edilmemelidir.

-Bazıları kendisine ‘hacı’ demeyenlere kızıyor. Hacca isim almaya gidenin hacı olup olmayacağını Allah bilir. Hacca gidenler; ya turist, ya tüccar ya da hacı defterine yazılırlar.

-Hacca gidip gelen ibadetlere Allah’ın ve Resulü’nün emirlerine sımsıkı sarılmalıdır. Borçları varsa ödemelidir. Yediğine, giydiğine dikkat etmelidir.

-Hacdan gelen hacılığını korumalı, hacılık da onu korumalıdır. Daha şuurlu yaşamalıdır. Hacılığı korumak bir bakıma zordur.

-Hac insandaki kötü alışkanlıkları bitirmelidir. Zaten kabul olmuş hac, insanı, hayatını, şeklini değiştirdiyse oradan belli olur.

-Hacca giden kötü örnek olmamalı, örnek bir İslami hayat yaşamalıdır. Falan gibi, falanın hacılığı gibi’dedirtmemelidir. Hac gidip gelmekle olmaz, hac yaşamakla olur.

-Hacda Arafat’ı, Müzdelife’yi gören, şeytan taşlayan, şeytanı hayatından kovmalı, şeytani işler işlememelidir.

-Hacca giden büyük masraflar yaparak, zenginlik gösterisinde bulunup, gitmek isteyen orta hallileri korkutmamalıdır. İslam’a yakışır şekilde mütevazı olmalı, israftan kaçınmalıdır. Çünkü hayırda da israf yoktur, israfta da hayır yoktur.

-Hacı, el öptürme sevdalısı olmamalıdır. Peygamberimiz el öpmemiş, el öptürmemiştir erkek ne kadar yaşlı olursa olsun, bir kadın elini öpemez.

Peygamber (as) Veda Haccı’nda Müslümanlara şu mesajı vermiştir: ‘Şeytan sizin küçümsediğiniz işlerden hoşlanır, onu sevindirmeyin. Size iki emanet bırakıyorum, onlara sarılırsanız yolunuzu şaşırmazsınız. Onlar Kur’an ve sünnetimdir.’

İşte peygamber (as)’ın bize son vasiyetidir.

Size iki konudan bahsetmek istiyorum. Bunlardan birisi HACER’UL-ESVED. Hacer, taş demek, esved siyah demektir.

Peygamberimiz’in ifadesiyle bu taş cennetten gelmiştir. Bembeyaz iken insanların günahı onu kirletmiştir.

Peygamberimiz ona saygı duymuş ve öpmüştür. Biz de onun için öperiz. Yalnız izdiham varsa, incitme olacaksa öpeceğim diye çalışılmaz. Elle dokunulur. Selam verilir. Onda yoğun enerji birikimi vardır. O normal bir taş değildir. İbrahim peygamber, Kâbe’yi yaparken onu Ebu Kubeys dağından getirmiştir.

XXX

Diğer konuda Zemzem suyudur. Bu su diğer sulardan farklıdır.

Yıllar önce Zemzem suyunu ve kuyusunu araştırmak için Mekke’de bir Enstitü kurulmuştur. Enstitü’nün başkanı olan Prof.Dr. Zekai Şen’in ifadesine göre;  ‘Orada bilimin açıklayamadığı çok şey var. Kuyu huni şeklinde. Böyle olması suyun debisini düzenliyor. Kuyunun ağzı bir buçuk metre. Yüzyıllardan beri suyun bitmemesi bir mucize. Zemzem’in mineral oranı dengeli. Zemzem’in bitme ihtimali yok. Kuyu derya gibi.’

Araştırmalara göre içinde hiçbir mikrop ve bakteri barındırmamaktadır. Diğer sulara göre çok daha az Kükürt içermektedir. Ayrıca besleyici, yeryüzünde aynı özelliği taşıyan hiçbir su yoktur. Aç olanı doyuruyor, susuz olanın susuzluğunu gideriyor. Milyonlarca insanın ihtiyacını gideriyor. Ayrıca dünyanın her tarafına götürülüyor.

Zemzem Dünya Sağlık Örgütü’nün raporuna göre, dünyadaki en içilebilir ve sağlıklı sudur.

Zemzem birçok sırrı kendisinde barındırıyor. Mesela; zemzem kristalleri, çan sesi ile kararıyor, ezan sesi ile berraklaşıyor.

Alman bilim adamı Dr. Knut Pteifter, Ren nehri üzerinde çalışırken bir miktar Zemzem’i de inceler, içildikten sonra rahatlık verdiğini görür. Bundan başka Zemzem’in mayalama özelliğinin olduğunu görür. Bir bardağın bir kova normal suyu temizlediğine ve onu zemzemleştirdiğine şahit oluyor. Diyor ki ‘Yüz damla suyu bir damla zemzem, hepsini Zemzem yaptı. Zemzem’de öyle bir enerji var ki, değiştiriyor ama kendi değişmiyor.’

Zemzem, ne niyetle içilirse o yönde faydası olur.

Bazıları zemzem içmekten kaçınıyor. Alkol alıyorum, sigara içiyorum, faiz yiyorum gibi sebepler ileri sürüyor.

Zemzem şifa kaynağıdır. Peygamberimiz ‘Zemzem içen, şifa bulur’demiştir. Zemzem red edilmez. Edilirse nasipsizlik olur.

Zemzem’i içme adabı şöyledir: Kıbleye dönülür, sağ elle alınır, besmele çekilir, üç yudumda içilir ve ‘Elhamdülillah’denir.

Peygamber(as) ayakta içmiş ve ‘Zemzem ne maksatla içilirse o yönde faydalı olur’buyurmuştur. (İ.Canan Hadis Ans: 5/103 +17/399) Bunun için içen ‘şifa niyetiyle’der ve içer.

Sonuç olarak;

Hacca gidecek olanın şuurlu olması ve dikkatli olması lazımdır.

Otobüse binerken itişip kakışmalar oluyor. Yolda insanlar birbirine ‘hacı hacı’ demeye başlıyor. Otobüste alkol katkılı içecekleri uyarılara rağmen çekinmeden içiyorlar. O kutsal mekânlarda sigara içiyor. Orada dünya sohbeti yapılıyor.

Böyle olunca dönüşte hiçbir değişiklik olmuyor.

Gidemeyenler, geride kalanlar gidenlerle Allah Rasulü’ne Selam, Salâvat, zikirler, Yasinler ve hatimler göndermelidir.

Cenab-ı Allah hacca gidenlere kolaylıklar versin, kabul olmuş bir hacdan sonra sağ salim evlerine dönmek nasip etsin.

Gidemeyenlere de gitmek ve hac sevabı olan işler nasip etsin.

Dinleyicilerimizden de Allah razı olsun.

Allah’ın selamı üzerinize olsun.

Hoşça kalın.


Bu yazıyı 721 kişi okudu.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here