Helal demek ne demektir?
      Helal, dinde cenabı Allah’ın ve peygamber(as)’ın müsaade ettiği, yapın dediği, zararsız, güzel faydalı şey demektir.

Haram ne demektir?
      Dinde Allah ve Resulü tarafından yasaklanan zararlı ve faydasız olan şeydir.
Dinde iyi, faydalı ve temiz olmayan şeyler yasaklanmıştır.
Helalle haramın arasında birde şüpheli şeyler vardır. Buna dikkat edilmezse, harama düşülür.
Haram helaldeki gaye insanın zarar görmemesidir.

Bir şey neden haram kılınmıştır?
      Dinde bir şey zararlı ise haram kılınmıştır veya zararı faydasından çoksa o da haram kılınmıştır.
Kur’an’da şöyle buyrulur:
-‘’Peygamber onlara iyiliği emreder, kötülükten men eder. Onları temiz şeyleri helal, pis şeyleri de haram kılar.’’(A’raf:157)
Dinde ulu orta veya rastgele bir emir yoktur. Emir ve yasaklarda fayda ve zarar söz konusudur.
Görünüşü, kokusu iyi olmayan şeyde yasaktır.
Dinde bu neden böyle? Böyle olmamalı diyebileceğimiz bir emir ve yasak yoktur.
Dinde emir ve yasakların ölçüsü, fayda ve zarardır. Din, ferdi, aileyi ve toplumu mutlu etmek için emir ve yasaklar koymuştur.
-Bir şeyi helal haram kılmak Allah’a ve Resulüne aittir’’
-Harama götüren şeyde haramdır’’
-Haram her zaman, herkese, her yerde haramdır.
-Helal bir şeye haram karışırsa onu haramlaştırır.
-Kimsenin haramı helal kılma yetkisi yoktur.
-Niyetin iyi olması helali haram, haramı helal kılmaz.
-Kuranda, sünnette haram olan, fetva ile helal olmaz.

Günah nedir? Ne gibi etkisi olur?
      Günah, helalin terki, haramın işlenmesidir. Zararlı ve faydasız iş işlemektir. Günah terk edilmezse, insanı ve etrafını rahatsız eder.
Peygamberimiz:’’Hacer’ul-Esvet bembeyazdı, onu insanların günahı kararttı’’ der.
Kuranda:’’İnsanların işledikleri günahlar yüzünden karada ve denizde düzen bozuldu’’ (Rum:41)
‘’Günah işleyenleri, günahları yüzünden cezalandırdık’’ (A’raf:165) buyrulur.
Günahı sebebi ile insanlar bir çok iyi şeylerden mahrum olur. Günah insanın işine, aşına, eşine çocuklarına yansır.
Günah, ibadetin, güzel işlerin, faydalı olmanın zevkini kaçırır. Günah işleyenin organları, evladı ona itaat etmez. Duası kabul olmaz.

Kazancı haramdan olanın mirası ne yapılır?
      Miras malında bilinmeyen haram, onu bırakana aittir. Mirascının bir şey yapması gerekmez.
Eğer miras malının çoğu veya tamamı haramdansa, sahibi de biliniyorsa iade edilir. Mirasçı bana ne diyemez.
Haram mal hayır etmez, haramla ibadet edilmez.

Toplu yerlerde verilen yemeğin, kaynağı bilinmiyor yenilebilir mi?
      Bilgi noksanlığı veya bilmemek lehte kullanılır. Besmele çekilir, yenilir. ‘’İnşallah helaldendir’’ diye düşünülür. Vesvese edip başkalarına bir şey söylenmez. Yemeğin israfına neden olunmaz.

Faydasız veya dine aykırı kitabı, dergiyi, gazeteyi satmak helal midir?
      Kötülüğe sebep olmak, vasıta olmak bizzat o kötülüğü işlemektir.
Böyle uygun olmayan bir şeyi satan, günaha girer. Ondan etkilenenlerinde günahına girer. Kazancı helal olmaz.

Allah:’’İyilikte yardımlaşın, kötülükte yardımlaşmayın’’ diye emrediyor.

Kazanılan sevapları kötü işler götürür mü?
      İyiliklerin, kötülükleri götürdüğü gibi kötülüklerde iyilikleri yok eder.
Mesela; ahrette hak sahiplerine iyiliklerden verileceği bildirilmiştir. (Bakara:264)
Peygamberimiz:’’ Haset insanın iyiliklerinin yer bitirir’’ demiştir.

Haram ve günah hafıza zayıflığına neden olur mu?
      Olur. Günahlar, insan tabiatına uymayan şeylerdir. Her kötülük insanın aklını başından alır, pişman olacağı şeyler yaptırır.
Günahlar unutkanlık nedenidir. Mesela; harama bakmak hafızayı zayıflatır. Bazı günahlar imanı bile giderir. Onun için insan yaptığına, yediğine, içtiğine çok dikkat etmelidir.

Çalışanın hasta olmadan doktora sevk alması doğru mu?
      Hile, yalan, kaytarma ile kazanılar her şey gibi maaş da helal olmaz. Mutlaka ya kendinden yada yakınlarından çıkar. Çünkü o parada tüyü bitmemiş çocukların hakkı vardır. Hak gaspı olur.
İnsana emeğinin karşılığı helaldir.
Hasta olmadan sevk alanların maaşının hayır etmediğini, gerçekten sağlıklı olmadığını, hatta evlatlarının ve emekliliğinin hayır etmediğini çok gördüm

Günah işleyenin dini hayat yaşaması gereksiz mi?
      Günahsız insan olmaz. Herkesin günahtan bir nasibi vardır. Günahta ısrar etmemek, günahı başkalarına bulaştırmamak esastır.
Günah için bir an önce tevbe edilmelidir. Ben nasıl olsa günahkarım deyip, günaha devam edilmez. Dini hayat terk edilmez. Aksine çok sevap kazanılmalı ki günahları silsin götürsün Hud suresi:114.Ayette:’’İyilikler kötülükleri götürür‘’ buyrulmuştur.
Dini hayatı terk şeytanın telkinidir.

Haram helal sayılabilir mi?
      Her şeyi Allah yaratmıştır. Haram olanı Allah niye yaratsın diyenler oluyor. Allah iyiliği de kötülüğü de yaratmış, kulunu imtihana tabii tutmuştur.
Diyorlar ki, üzümden pekmezi, sirkeyi yiyoruz; içkide üzümden niye haram olsun? Evet Allah ineğin etini, sütünü helal kılmış, ama dışkısını haram kılmıştır.
Kuzu helal, domuz neden haram olsun. Allah bize neyin helal neyim haram olduğunu bildirmiştir. Bizim helali haram, haramı helal etme yetkimiz yoktur.
Haram ıslak elbiseye benzer. Başta bir ürperti verir, sonrada insan alışır gider. Mesela ilk soyunup, denize giren kadın, önce bir utanır gibi olur kısa zaman sonra alışıverir.

Kopya hayvan eti yenir mi?
      Klonlamış hayvanın etinin yenebileceğine dair açıklamalar yapılmıştır. Çünkü genetiği ile oynanmamıştır.
Tüp bebek yöntemi ile doğan çocuk nasıl farklı bir cins oluşturmuyorsa, eti yenebilir hayvanların klonlanmış olması, hayvandaki eti farklı kılmamaktadır.

Harama besmele çekilir mi?
      Haram kılınan bir işi işlerken veya yerken, içerken besmele çekerek Allah’ın adını anmak, Allah’a yapılabilecek en büyük isyanlardan biridir. Harama besmele çekilmez
Nasıl kesildiği bilinmeyen hayvan besmele çekilerek yenir. Bilgi noksanlığı lehte kullanılır.
Haram sağ elle mi yenir, sol elle mi diye sordular. Haram yenmez . Kılıf bulunarak haram helal sayılmaz.
Allah’ın haram kıldığı bir şeyi mesela; içki içerken, kumar oynarken, zina ederken, faiz yerken besmele çekmenin fıkıh kitaplarında imana zarar vereceği bildirilmiştir.

Kazancı haram olanın ikramı yenir mi?
     Haramdan kazandığı kesin olanın ikramı yenmez, içilmez. Kazancına bir miktar karıştırıyorsa o zaman mecbur kalındıysa bir miktar alınır ve:’’Allah’ım bana helal tarafından nasip et’’ denir.
Allah:’’Doğrularla beraber olun’’ diyor. Günah kazandıracak davete gidilmez

Şüpheli bir şey yenir mi?
     Bir fetva, bir de takva vardır. Her ne kadar bir konuda fetva verilse de, takva tarafına gitmek daha iyidir.
Dinde şüphe ile hareket edilmez. Şüpheden kaçmak gerekir. Şüpheden kaçılmazsa harama ve günaha düşülür.
Mesela alkol, domuz katkısı şüphesi olan bir şeyden kaçılır. Alkol katkılı meşrubat hatta ilaç bile kullanılmamalıdır.
Şüpheden ve şüpheli şeyden kaçılmalıdır. Ama işi şüpheye de dökmemek gerekir. Fıkıhta:’’Şüphe ile haramlık sabit olmaz’’ diye bir kural vardır.
Peygamber (as):’’Şüpheyi bırak, şüphe vermeyene bak’’ buyuruyor. (R.Salihin:593)

Bir şey mahkeme kararı ile helal olur mu?
      Haramlık bir şeyin aslındadır. Fetva ile hakim kararı ile helal olmaz. Bir hak kiminse onundur.
İnsan yanılabilir, yanıltabilir. Veya önüne sunulan delile göre şahit ifadesine göre karar verir. Onun için’’ Mahkeme böyle karar verdi bu benimdir’’ denmez.
Bu gün rüşvet var, delil karartma var, yalan şahitliği var. Avukat var…vs.
Karar ne olursa olsun, insan vicdanına sormalıdır.

Zekatı verilmeyen malın durumu nedir?
     Malda yoksulun hakkı vardır. Zekat malı temizler. Malda kul hakkı vardır. Zekatı verilmeyen bir malla hacca gidilmez.
Mal meşru yoldan kazanılmadıysa, onun zekatı olmaz.
Zekatı verilmeyen maldan hayır yapılmaz. Dinde helal ve temizlik esastır.

Haram bir şeyden nasıl kurtuluruz?
      Haram yenmez, içilmez, kullanılmaz. Ondan kurtulmak malı temizlemek gerekir. Bunun için helal kazanç niyeti taşınmalı, helal lokma istenmeli. Bilinen hak varsa sahibine verilmelidir. Öldüyse onun için hayır yapılır.
Hak sahiplerinin mirasçısı varsa, onlara verilip helallaşılır.
Hak sahibi bulunamazsa ihtiyaç sahiplerine verilir.
Ardında da tevbe istiğfar edilir.

Meşru iş yapmayan yerden alışveriş yapılır mı?
      Hep dünya, dünya menfaati ön planda tutulmaz. Meşruluk ön planda olmalıdır. Çünkü paranın nerden geldiği kadar nereye gittiği de önemlidir. Nereden kazandın, nereye harcadın? Diye sorulacaktır.
Meşru olmayan bir yere ortaklık olmaz. Oradan alışveriş yapılarak güçlendirilmez. Oraya destek olunmaz.
Ucuzluk, vade gibi bahaneler, uydurulup günaha girilmez.
Benim menfaatim var denmez. Bir şeyin veballi olup olmadığına bakılır.

Yiyeceklerden haram olanlar nelerdir?
      Allah yiyeceklerden bazısını helal, bazısını haram kılmıştır. Haram kıldıkları şunlardır;
-Allah’ın adı anılmadan kesilen hayvan, başkası için kesilen hayvan,
-Kan, leş
-Domuz,
-Hayvanın cinsel organı, ödü, kanı, idrarı, hayaları
-Istakoz, midye, yengeç, timsah, salyangoz, kaplumbağa, sümüklü böcek, kirpi, fare, akrep, yılan, kurbağa, köstebek, kurt, tilki, kedi, köpek, aslan, fil, maymun, at, eşek,
-Yırtıcı kuşlar
-Canlı hayvanlardan alınan parça et,
-Ölü hayvanın eti
-Gayri meşru kazanç, fuhuştan, alkolden, kumardan elde edilen, hırsızlık malı, gasp edilen mal,
-Afyon, eroin, esrar gibi uyuşturucular haramdır.

Şalgam içilir mi?
     Şalgam turpgillerdendir. Şifalı bir bitkidir. Zararı tespit edilmemiştir. Mayalanmış hali, şıra ve sirke gibi helaldir.

Afyon otu yenir mi?
     Afyon otu sarhoşluk verir, kuru otunun tozu da sarhoşluk verir.
Bir çok kaynakta afyon haramdır diye geçer.
Tütün bulunmadığı veya yasak olduğu dönemlerde afyon otu kurutularak içilmiştir. Afyon otu bağımlılık yapan, keyif veren bir ottur.
Afyonun otu yenmez, daneleri helaldir. Sütü haramdır.
Afyon otunda uyuşturucu elde edilen süt olduğu için yenmez.

Bedende haram olan şeyler nelerdir?
      Bedende haram olan şeyler şöyle özetlenebilir:
-Kaş yolmak, bıyıkları kazımak,
-Dişleri seyreltmek,
-Dövme yaptırmak,
-Mazeretsiz estetik ameliyat,
-Bedenin teşhiri,
-Şiş batırma gibi bedene eziyet vermek
-Bedeni aç bırakmak, ölüm orucu tutmak
-Bedeni kirletmek
-Yüzün kızarmasına neden olmak,
-İntihar etmek, Öldürmek haramdır.

Giyimde neler haramdır?
     Açılıp saçılmak, dar, kısa, ince ve dikkat çekecek şekilde giyinmek bu konuda: (A’raf:26-27+Nur:60-31-33-59+Ahzab:59 bak)
-Helal olmayan kazançla alınan elbise, kirli olan elbise,
-Erkeğe altın ve ipek
-Karşı cinse benzeyen elbise
-Üzerinde resimler olan elbise
-Anlamsız yazılar olan elbise
-Elbise gurur elbisesi olmamalıdır.

Evde haram olan şeyler nelerdir?
     Ev isyan ve günah yeri olmamalıdır. Hiçbir şey evde israf edilmemelidir. Evde içki, kumar, fuhuş olmamalı, altın gümüş kaplar kullanılmamalı. Evde anlamsız resimler, putlar bulunmamalıdır. Evde hayvan beslenmemelidir. Eve müstehcen yayın sokulmamalıdır.
Ailenin kutsallığını zedeleyecek iş yapılmamalıdır.

Sosyal hayatta haram olanlar nelerdir?
      Sosyal hayata kötü niyet taşımak, dargınlık, kabalık, kötü zan, gıybet, iftira, ahlaksızlık kötü örnek olmak, kötü çığır açmak, hak gaspı, yuva yıkmak, zulmetmek, israf etmek, sapık inanç, fal, büyü, tefecilik, kan dökmek gibi kötü huylar haram kılınmıştır. Haset, gurur, kibir, iki yüzlülük, yalan, iffetsiz davranmak ve fitne çıkarmakta haramdır.


Bu yazıyı 1.508 kişi okudu.

Araştırmacı Yazar
Mustafa ÖSELMİŞ