Kölelik İslâm’ın icadımıdır? Kölelik ne zaman, nasıl ortaya çıkmıştır, biliyor musunuz?

Kölelik, İslâm’dan önce vardır hem de çok kötü bir şekilde vardır. İnsanların bir kısmı efendi, bir kısmı köle idi. İslâm, bu ayrıma karşı çıktı.
İslâm’da despot da yoktur, kölede. Eşitlik vardır. İmtiyazlı sınıf yoktur. İslâm, efendi ile köle ayrımını tanımamış, ikisini aynı sofraya oturtmuş, insanların eşit olduğunu ilân etmiştir. İslâm, savaş esirlerini köleleştirmemiştir. Bilakis köle azat etmeyi şart koşmuştur. Müslümanlar köle azat etmek için servet harcamışlardır.
İslâm ‘da kölelik yok köleliği kaldırmak için tedbirler vardır. Oruç ,yemin kefaretinde ilk şart köle azad etmek emredilmiştir. Burada birkaç Kur’an âyetini zikredelim:
-“Kölelere iyilik edin.”(Nisâ:36)
-“Yanlışlıkla adam öldürenin bir köle azad etmesi gerekir.” (Nisâ:92)
-“Yemin kefaleti için bir köle azad etmek gerekir.” (Mâida:89)
-“Kölelikden kurtulmak isteyenlere yardım edin.” (Nur:33)
-“Savaşda alınan esirlere iyilik edin veya fidye alarak bırakın.”(Muhammed:4)
Peygamber(as),köle satın almış, hürriyetine kavuşturmuş aynı şeyi Müslümanlara tavsiye etmiştir.
Kâbeyi tavaf ederken eteğine bastığı için bir köleye tokat atan Gassan Kralı Cebele köleden özür dilemeye davet edilmiştir.
Hz Ömer (ra), Kudüs’ü teslim almaya giderken deveye hizmetlisiyle nöbetleşe binmiştir.
Hz Ömer(ra), kıptiye kötü davranan valisine:”Ya Amr! Analarından hür doğan insanları ne zaman köle edindiniz?”diye azarlamıştır.
Hz Peygamber(sav) Azatlı köle üsame b. Zeydi ordu komutanı yapmış, buna hiçbir sahabe itiraz edememiştir.
Bunlar sadece birkaç örnektir. Avrupadaki duruma bir bakalım.
Aristo ve Eflâtun, köle sınıfını kabul etmişler ve toplum için kölelerin varlığını zaruri görüşmüşlerdir. Eflâtun, köle sahiplerini savunurken, Aristo da bir kısım insanların emir vermek, bir kısmının da emir verilmek için yaratıldığını, kölelerin ise boyun eğmek için yaratılmış, hür insanların işlerini gören ehlî hayvan, canlı âlet olduklarını söylemiştir. Eflâtun ve Aristo’nun çocukları borçlu olan insanlardan borcunu ödeyemeyenleri ve savaşlarda esir aldıkları kimseleri köleler edinmiş, onların tanınması için kulaklarını kesip alınlarına damgalar vurmuşlardır.
984’te Béranger’nin elçisi Luitprand, Bizans İmparatoruna esirler takdim etmişti. İtaat etmeyen veya kendilerine reva görülen zulüm neticesi bu esirlerin çoğunun azaları kesikti. Hatta aralarında hadımlar da vardı. Çünkü o gün için bu tür köleler muteberdi.
Anlayışa, göre kölenin işlediği hata sonunda bazı organlarını keserek öldürmekden vaz geçmek, köleye yapıla bilen en büyük lütuf sayılırdı.
Bu durum daha sonra Yunan ve Roma kültüründen etkilenen toplumlarda da asillerin, devlet adamlarının ve güçlülerin kanunu olarak hüküm sürmüştür.”17. yüzyılda Rusya’da Köylü efendisinin mutlak esiriydi. Efendisi bir köylüyü öldürdüğü zaman, para cezası bile vermezdi. Çünkü toprağa bağlı köle durumunda olan köylünün, fiilen toprağa bağlı hayvandan farkı yoktu. Çarın otoritesi mutlaktı…”(Yılmaz Öztuna, Türkiye Tarihi C.10, S.47)
Avrupa’da köleler bir servetti pazarda mal gibi alınır, satılırdı. İnsan sayılmazlardı. Nihayet İngiltere’de 1807 ‘de köle ticareti sözde yasaklandı.1838’de köleliği yasaklayan kanun çıktı. Fransa’da kölelik 1849, Amerika’da 1865’te kaldırldı köle adını taşıyan belki kalmadı ama sömürü ve kölecilik Batılı Amerikalının ruhundan sökülüp atılamadı.
Batıda kölelik sistemi hâlâ işlemektedir. Colors dergisinin 53. sayısında yapılan araştırmada: 1950’de bir köle Amerikada 50 bin dolara kadar alınıp satılmıştır.
Bir gazete haberine göre: esirliğin kaldırılmasının 150. Yıldönümünde yapılan açıklamada Avrupalı, 12 milyon Afrikalıyı satmıştır. Hastalar gemiden denize atılmış, gebe kalan kadınlar öldürülmüştür. Köleler günde 18 saat çalıştırılmıştır. (26-04-1998-Zaman)
“Fransa’da Kölelik Hâlâ Hayatta” başlığının altında Fransızların köleliği hâlâ ayakta tuttuğu Fransa’da 120 bin kölenin olduğu. Afrika ülkelerinden getirilen kızların boğaz tokluğuna evlerde çalıştırıldığı ifade edilmiştir. (10-05-1998-Zaman)


Bu yazıyı 385 kişi okudu.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.