KURBAN İBADETİ

Kur­ban Nedir?

Kur­ban bay­ra­mı gün­le­rin­de be­lir­li va­sıf­la­rı ta­şı-yan hay­va­nın sırf Allah rı­za­sı için kanın akı­tıl­ma­sı olayı­na kur­ban denir. 

Kev­ser Sû­re­sin­de “Allah var­lık sa­hi­bi Müs­lüman’a “Rab­bin için namaz kıl, kur­ban kes” diye em­ret­miş­tir. 

Kur­ban, mal ile ya­pı­lan bir iba­det­tir. Bu iba­det­le Allah’ın rı­za­sı­nı ka­zan­mak ar­zu­la­nır. 

Kur­ban, yüce Allah’ın rı­za­sı­nı ka­zan­ma­ya ve Alla­h’a yak­laş­ma­ya ve­si­le olur. 

Pey­gam­be­ri­miz (sav) Me­di­ne’ye gel­di­ğin­de Medi­ne­le­rin iki se­vinç gün­le­ri vardı. Bu gün­ler­de eğ­le­nirler­di. On­la­rı gören pey­gam­be­ri­miz:

-“Allah bu iki gü­nü­mü­zü daha ha­yır­lı iki günle de­ğiş­tir­di. Bu gün­ler Kur­ban bay­ra­mı ve Ra­ma­zan Bay­ra­mı­dır” bu­yur­du. (Nesâî: İydeyn:1)

Kur­ban, sos­yal yönü ağır basan bir iba­det­tir. 
Dinen kur­ban kes­mek Ha­ne­fi­le­re göre vacip, diğer mez­hep­le­re göre mü­ek­ket sün­net­tir. Kur’an’da 14 defa kur­ban­dan bah­se­dil­miş­tir. 

Kev­ser Su­re­sin­de: “Kur­ban kes”

Saf­fat: 107, Maida:27, Hac:34 ayet­le­rin­de kurban­dan bah­se­di­lir. 

Kur­ban kes­me­nin se­va­bı bol­dur. Bir ha­dis­te:

– “Ade­moğ­lu kur­ban günü Allah ka­tın­da kur­ban kes­mek­ten daha se­vim­li bir amel iş­le­mez. Kur­ban kıya­met günü boy­nuz­la­rı, kıl­la­rı ve tır­nak­la­rı ile sevap ola­rak gelir” (Tir­mi­zi, Edâhi:1) buy­rul­muş­tur. Kur­ban Allah’ın ni­met­le­ri­ne karşı bir te­şek­kürdür. İmkanı olup da kes­mek­ten ka­çı­nan için pey­gamber (as): “Biz­den de­ğil­dir” ifa­de­si­ni kul­lan­mış­tır. Kesmek­ten ka­çın­mak­la so­rum­lu­luk doğar. 

En önem­li şey, kur­ba­nın asıl­ ma­na­sı­nı unu­tup işin şekli ile uğ­raş­ma­mak­tır. 

Kitap ve sün­net­te kur­ban:

Kur’an’da kur­ban, iba­det ola­rak em­re­di­li­yor. (Hac:34)

Hac 36. Ayet­te hangi hay­van­lar­dan kur­ban olaca­ğı ve nasıl kur­ban edi­le­ce­ği bil­di­ril­dik­ten sonra kur-ban kes­mek­te dini ve dün­ye­vi hayır ol­du­ğu bil­di­rilmiş­tir. 

Hac 37. Ayet­te kur­ba­nın ih­las­la ke­sil­me­si ge­rekti­ği, bes­me­le ile, tek­bir ge­ti­re­rek kur­ba­nın ke­si­le­ce­ği ifade edil­miş­tir. 

Maida 27. Aye­tin­de “Ancak Allah takva sa­hip­leri­nin kur­ba­nı­nı kabul eder” buy­ru­la­rak iyi ni­yet­le ve Allah rı­za­sı için ke­sil­me­si ge­rek­ti­ği ifade edil­miş­tir. Kev­ser Sû­re­sin­de “Kur­ban kes!” şek­lin­de emir ke­sin­dir. 

Pey­gam­ber (as) da bu emre uya­rak kur­ban kesmiş ve ke­sil­me­si­ni tav­si­ye et­miş­tir şöyle bu­yur­muştur.”

– “Maddi im­ka­nı olup da kur­ban kes­me­yen cami­mi­ze uğ­ra­ma­sın”

– “Kur­ba­nın her kı­lın­da sevap var­dır.

– “Kur­ba­nı gönül hoş­nut­lu­ğu ile kesin. O her şeyi ile mi­za­na ko­na­cak­tır.”

Kur­ban olayı nasıl baş­la­mış­tır?

Kur­ban in­san­lık­la baş­lar Adem (as)ın oğul­la­rı kur­ban sun­muş­lar Allah, ih­las­la su­nu­lan kur­ba­nı kabul etmiş di­ğe­ri­nin kini kabul et­me­miş­tir. (Maida:27)
Daha sonra İbra­him (as) oğlu İsmail için vadi var­dır. (Saf­fat:100-107) oğul ye­ri­ne koç kur­ban etti. Daha sonra da Pey­gam­be­ri­mi­zin de­de­si Allah’a vaad de bu­lun­muş­tu. Oğul Ab­dul­lah’ı kur­ban et­me­mek için deve kur­ban etti. 

Pey­gam­ber­lik gel­dik­ten sonra kur­ban­la il­gi­li ayet­ler nazil oldu. Müs­lü­man­la­ra kur­ban bay­ra­mın­da, kur­ban kes­mek em­re­dil­di. Ade­min oğul­la­rı, İbra­him ve İsmail (as), Ab­dul­mut­ta­lip kur­ban­la im­ti­han ol­muş-tu. Şimdi de Müs­lü­man­lar kur­ban­la im­ti­han olu­yor.

Kim­ler kur­ban keser?

Temel ih­ti­ya­cı­nın dı­şın­da mala, pa­ra­ya sahip olan (sınır; 560 gram gümüş veya 80.18 gram al­tı­nı veya bun­la­rın kar­şı­lı­ğı pa­ra­sı olan) pa­ra­nın üze­rin­den bir yıl geçme şartı aran­maz: Kur­ban keser:

– Hür olan, 

– Akıl­lı olan, 

– Mukim olan,

– Er­gen­lik ça­ğı­na giren.

– Nisab mik­ta­rı mala sahip olan,

– Müs­lü­man olan kur­ban kes­mek­le mü­kel­lef­tir. 

Hacda olan, hac nasip eden Allah’a şükür kur­ba­nı keser. Mem­le­ke­tin­de­ki ke­si­len zen­gin­lik kur­ba­nı­dır. 

Kimin kes­ti­ği yen­mez:

– Şirk ko­şa­nın (Allah’tan başka var­lı­ğa ta­pa­nın)

– İnan­ma­dı­ğı­nı açık­ça ifade ede­nin.

– De­li­nin,

– Sü­rek­li alkol ala­nın,

– Bile bile bes­me­le­yi terk ede­nin kes­ti­ği kur­ban olmaz, hay­va­nın eti yen­mez (Ehl-i ki­tap­tan ola­nın kesti­ği yenir. Usu­lü­ne uygun ke­ser­se)

Hangi hay­van kur­ban olur?

Koyun, keçi, sığır, manda, deve kur­ban olur. Hami­le, süt em­zi­ren, yavru, kör, topal, hasta, zayıf, or­gan­la­rı nok­san olan hay­van kur­ban edi­le­mez. 

Kur­ba­nın ne­re­le­ri yen­mez?

– Kanı, cin­sel or­ga­nı, ha­ya­la­rı, 

– Kı­kır­dak­la­rı,

– De­ri­si, 

– Be­ze­le­ri, uy­ku­luk­lar (Has­ta­lık ne­de­ni ola­bi­lir) 

– Öd ve idrar tor­ba­sı,

– İşkem­be­si güzel te­miz­len­me­li­dir

– Pey­gam­be­ri­miz id­rar­dan do­la­yı böb­rek­le­ri­ni sev­mez­di. 

– Allah’tan baş­ka­sı için ke­si­len hay­va­nın eti yen­mez. 

Kur­ban kesme adabı:

Her şeyin bir edebi, adabı ol­du­ğu gibi kur­ban kes­me­nin de bir edebi adabı var­dır.

-Hay­va­nın güzel ve sağ­lık­lı ol­ma­sı­na dik­kat edil­me­li­dir. 

-Hay­van sü­rük­len­me­me­li, vu­rul­ma­ma­lı, kötü söz söy­len­me­me­li­dir. Se­vil­me­li, su ve­ril­me­li bir şey­ler yedi­ril­me­li­dir. (eti lez­zet­li olsun diye aç bı­ra­kıl­ma­ma­lıdır.)

– Hay­va­nın gözü bağ­lan­ma­lı­dır. 

– Kur­ban ema­net edi­lecek, dışa gön­de­ri­le­cek­se araş­tı­rıl­ma­lı emin olun­ma­lı­dır. 

– Hay­va­na şef­kat, mer­ha­met gös­te­ril­me­li. Ya­tı­rılıp da bıçak bi­len­me­me­li, gü­rül­tü ya­pıl­ma­ma­lı­dır. 

– Kanı için çukur ka­zıl­ma­lı, atı­lan par­ça­lar o çuku­ra kanı ile be­ra­ber gö­mül­me­li­dir. 

– Kur­ban sırf Allah rı­za­sı için ke­sil­me­li, her parça­sı de­ğer­len­di­ril­me­li­dir. De­ri­si bir hayır ku­ru­mu­na ve­ril­me­li­dir. 

– Ve­ka­let ve­ri­le­cek­se, unu­tul­ma­ma­lı, bes­me­le ve tek­bir­ler unu­tul­ma­ma­lı­dır. Kur­ba­na yar­dım eden herkes tek­bir ge­tir­me­li­dir. Kur­ban mo­zart­la değil tek­bir­le sa­kin­le­şir. 

– Hz. Ömer (sa) şöyle de­miş­tir: “Ey Allah’ın kulu! Hay­va­nı kesim ye­ri­ne ezi­yet et­me­den götür, acı çektir­me­den yatır ve bek­let­me­den ke­si­mi bitir.”

– Kesim bit­tik­ten sonra kur­ban sa­hi­bi ken­di­si­ne kur­ban kes­mek nasip eden Ce­nab-ı Allah’a iki rekat şükür na­ma­zı kıl­ma­sı güzel bir edep olur. 

Kur­ban­la il­gi­li bazı fıkhi me­se­le­ler:

– Kur­ban, kur­ban bay­ra­mı 1-2-3 gün­le­ri ke­si­lir.

Şa­fi­le­re göre 4. Günde ke­si­lir. 

– Kur­ban bay­ra­mı na­ma­zın­dan sonra ke­si­lir, ön-ce ke­si­lir­se kur­ban olmaz. 

– Kur­ban helal para ile ke­si­lir, faiz, pi­yan­go, kumar ve baş­ka­sı­nın hakkı olan para ile ke­sil­mez. 

– Kredi kartı ile çe­ki­len pa­ra­da, ih­ti­yaç kre­di­sin-de faiz varsa onun­la kur­ban ke­sil­mez. Adı bay­ram kre­di­si de olsa. 

– Kur­ban pa­ra­sı­nın ih­ti­yaç sa­hip­le­ri­ne ve­ril­me­si ile kur­ban ke­sil­miş olmaz. Allah; “kan akıt!” diyor. Bir iba­det başka bir iba­det­le ya­pıl­mış olmaz. Kur­ban vacip­tir sa­da­ka ile de­ğiş­ti­ri­le­mez. 

– Gör­me­den kur­ban­lık alın­maz.

– Kur­ban is­la­mi usul­le­re göre ke­sil­me­li­dir. Öl­düre­rek kur­ban olmaz. Şok­la­ma da hay­van öle­bi­lir. 

– Hay­van ku­sur­lu çı­kar­sa, maddi im­ka­nı olan başka bir hay­van alır keser, im­ka­nı ol­ma­yan o hay­va­nı keser. 

– Kesme üc­re­ti ola­rak hay­va­nın eti, de­ri­si gibi par­ça­sı ve­ril­mez. Kesme üc­re­ti ayrı öde­nir. 

– Kur­ba­nın her­han­gi bir şeyi sa­tıl­maz. De­ri­si satıl­dıy­sa pa­ra­sı ih­ti­yaç sa­hip­le­ri­ne veya hayır ku­ru­muna ve­ri­lir. 

– Or­tak­lık varsa, hep­si­nin ni­ye­ti kur­ban ol­ma­lıdır. 

– Zo­run­lu­luk yoksa ak­şam­dan sonra kur­ban kesil­mez. Kes­mek mek­ruh­tur. 

– Nisap mik­ta­rı var­lı­ğı olan kadın zen­gin­dir. Kur-ban ona va­cip­tir. Şa­fi­le­re göre evin er­ke­ği kur­ban keser. 

– Kur­ban ka­nı­nın alına, ara­ba­ya, oraya bu­ra­ya sü­rül­me­si ca­hi­li­ye ade­ti­dir. 

– Bay­ram­lar­da silah atmak ca­hi­li­ye ade­ti­dir. 

– Ha­dım­laş­tı­rıl­mış hay­va­nın kur­ban edil­me­sin­de bir sa­kın­ca yok­tur.

– Ba­zı­la­rı kur­ban ke­sil­me­den yiyip iç­mi­yor kurban eti ile orucu bo­zu­yor. Bunun dini da­ya­na­ğı yok­tur. 

– Tartı ile kur­ban­lık alı­na­bi­lir. İki taraf için de daha uygun olur. 

– Kur­ban bir iba­det ol­du­ğu için ke­se­nin ab­dest­li ol­ma­sı da se­vap­lı olur.

– Alı­nan hay­van ölür­se, mü­kel­le­fin hali vakti varsa yeni kur­ban keser, yoksa kes­mez. 

– Kadın, edep ada­bı­na uya­rak kur­ban ke­se­bi­lir. 

– Sun’i to­hum­la­ma ile mey­da­na gelen hay­van, şart­lar uy­gun­sa kur­ban ol­ma­sın­da sa­kın­ca yok­tur. 

– Te­laş­tan do­la­yı “Bis­mil­la­hi Al­la­hü ekber” deme­yi unu­tan ha­tır­la­yın­ca “Bis­mil­la­hi ev­ve­li­hi ve ahi­rihi” der. 

– Ortak ke­si­len hay­va­nın eti ortak sa­yı­sı­na göre bö­lü­nür, nu­ma­ra­lan­dı­rı­la­rak kura çe­ki­lir..

– Öle­nin ke­se­me­di­ği kur­ban borcu, öle­nin va­si­ye­ti varsa, ye­ri­ne ge­ti­ri­lir. Yoksa kur­ban ke­si­lip ih­ti­yaç sa­hip­le­ri­ne da­ğı­tı­lır, borcu öde­ne­bi­lir. 

– Adak ayrı kur­ban ay­rı­dır. Adak kesen kur­ban kes­miş olmaz.

– Hay­van kıb­le­ye doğru ya­tı­rı­lır, sağ arka ayak boşta kalır, diğer üç ayak bağ­la­nır. 

– Kur­ban edi­lecek koyun, keçi bir ya­şı­nı dol­dur-muş ol­ma­lı­dır.

Sığır, manda iki ya­şı­nı dol­dur­muş ol­ma­lı, 

– Kur­ban kes­sin kes­me­sin her Müs­lü­man teş­rik tek­bir­le­ri ge­ti­rir. 

Tek­bir­ler arefe günü sabah na­ma­zın­da baş­lar dör­dün­cü günü ikin­di na­ma­zın­da ta­mam­la­nır. 

Bu her Müs­lü­ma­na va­cip­tir.

Farz­la­rın ar­dın­dan ge­ti­ri­lir.

Namaz ka­za­ya kal­dıy­sa kı­lı­nır­ken tek­bir de kaza edi­lir. (4. Bay­ram ikin­di­ye kadar) 

Ha­ne­fi­le­re göre tek­bir­ler va­cip­tir. Şafi mez­he­bine göre sün­net­tir. 

Tek­bi­ri kur­ban kesen, kes­me­yen, kadın erkek her mü­kel­lef mü’min şöyle ge­ti­rir. 

“Al­la­hü ekber Al­la­hü ekber La­ilâ­he il­lal­lal­hü val-la­hü ekber Al­la­hü ekber ve­lil­le­hil­hamd”

Kur­ban düş­man­lı­ğı:

Kur­ban kes­me­yen ve kur­ba­na karşı olan bazı kim­se­ler sırf inanç­sız­lık­la­rı yü­zün­den kafa ka­rış­tı­rıyor­lar. 

Kur­ba­nı Müs­lü­man­lar icat et­me­miş­tir. Kur­ba­nı Allah em­ret­miş­tir. Kul­la­rı­nı kur­ban­la im­ti­han et­mekte­dir. Ne di­yor­lar bakın:

Vah­şet, pa­ra­sı fa­kir­le­re ve­ril­se olur. 

– Tavuk da kur­ban ola­bi­lir.

– Kur­ban haçta ke­si­lir gibi ifa­de­ler kafa ka­rış­tırmak, dini tar­tış­ma­ya açmak, Müs­lü­man­lar üze­rin­de et­ki­li olan kur­ban bay­ra­mı­nın et­ki­si­ni sil­mek gibi mak­sat­lar taşır. 

– Her zaman taze kuzu eti, pir­zo­la, bif­tek yiyen bazı inanç­sız­lar, kur­ban ge­lin­ce hay­van se­ver­ler uyanı­yor, hay­van­la­ra acı­yor; ko­nu­şu­yor, ya­zı­yor, çi­zi­yor, me­se­le­nin aslı şu, kur­ba­nı ba­ha­ne edip islam düş­man-lı­ğı yap­mak…

Bir za­man­lar ABD de islam düş­ma­nı kim­se­ler “Hay­van­la­ra acı ve­ri­yor­lar” di­ye­rek kur­ban ke­si­mi­nin ya­sak­lan­ma­sı için mah­ke­me­ye baş­vu­rur. 

Hakim sorar:

– Diğer gün­ler­de hay­van ke­si­mi ya­pı­lı­yor mu?

– Evet, der­ler. Hakim:

– Öyle ise dini, inanç­la hay­van kes­me­yi ne diye ya­sak­la­ya­lım? Der.

Kur­ban ke­si­mi­ne karşı çıkan Allah’a karşı gelmiş­tir. Çünkü kur­ban kitap ve sün­net­le sa­bit­tir. 

Ne se­bep­le olur­sa olsun kur­ban kes­mek­ten ka­çınan mü’min, günah iş­le­miş­tir. Bun­lar tevbe edip Allah’tan af di­le­me­li­dir.


Bu yazıyı 19 kişi okudu.

Paylaş

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.