A- NAMAZIN ŞARTLARI (FARZLARI)

 

Namazın 12 tane farzı vardır. Dışındaki farzları şunlardır:

 

1- Hadesten temizlenmek:

– Bedende, elbisede ve namaz kılınacak yerde pislik varsa temizlenecektir.

– Abdest yoksa abdest alınacaktır.

– Cünüplük varsa yıkanılacaktır.

– Ayhali, nifas hali bittiyse gusül abdesti alınacaktır.

– Eğer su bulunamadıysa teyemmüm alınacaktır.

Bu maddi kirlerden temizlendikten sonra manevi kirlerden de temizlenilecektir. Bunun için niyetlenmeden üç defa “Estağfirallah” denilecektir. Haram lokmaya, haram para ile alınmış elbiseye de dikkat edilecek, hak hukuk olan evden ve günah ortamında namaz kılmaktan kaçınılacaktır.

 

2- Necasetten temizlenmek:

Dinen pis sayılan kan, irin, idrar, alkol ve dışkı gibi maddelerin üzerimizden ve namaz kılacağımız yerden giderilmesi gerekir.

 

3-Örtülmesi gereken yerlerin örtülmesi:

Erkeklerin göbekle diz arası, kadınların da yüz ve ellerin dışında bütün bedenin örtülmesi gerekir.

Bir hadiste peygamber (as): “Kadın buluğ çağına erişince elleri ve yüzü dışındaki yerlerini göstermesi helal olmaz.” buyurur. (Ebu Davut, Libas: 31)

Namazda kadının isteği dışında bir yerinin açılması namazı bozar. Bunun ölçüsü organın dörtte biridir.

Kadın çorapsız namaz kılamaz. İnce elbise ve içini gösteren örtü ile, dar elbise ile kadın evinde de olsa namaz kılamaz.

Erkek de ipek elbise ve altık yüzükle namaz kılmamalıdır.

Bir hadiste: “Biriniz on dirheme elbise satın alsa, bir dirhem haram olsa, bu elbise ile kıldığı namaz kabul olmaz.” (V. Zuhayli, İslam Fıkhı Ans: 1/455) buyrulmuştur.

 

4- Kıbleye dönmek:

Yönün Kâbe’ye dönmesidir. Kur’an-da: “Yüzünü mescid –i harama çevir” buyrulur. (Bakara: 144)

Yanlışlıkla başka yöne kılınan namazın iadesi gerekir. Vasıta ve binek üzerinde iken kıble istikametinden ayrılma durumunda namaz bozulur.

Kıbleyi tayinde sol taraf güneşin doğduğu yere, sağ tarafı da güneşin battığı yöne çevrilirse, kıble bulunmuş olur.

 

5- Namazın vakit içinde kılınması:

Kur’an-da: “Namaz Müslümanlara vakti belirtilmiş olarak farz kılınmıştır.” (Nisa: 103) buyrulmuştur.

Hiçbir namaz vakit girmeden kılınmaz. Farz ve vacip olan namazlar vakti içinde kılınmazsa, daha sonra kaza olarak kılınır. Sünnet namazların, Cuma ve bayram namazların kazası olmaz.

 

Şu vakitlerde namaz kılınmaz:

a) Güneş doğarken,

b) Güneş tam tepe noktasında iken,

c) Güneş batarken,

d) Sabah namazı vaktinde sabah namazının farzı ve sünnetinin dışında başka namaz kılınmaz.

e) İkindi ile akşam namazı arasında nafile namaz kılınmaz.

Namazı ilk vaktinde kılmak sevaptır.

 

6- Niyet Etmek:

Niyetsiz namaz olmaz. Hangi namazın kılınacağına niyet etmek farzdır.

Niyet, açık ve kesin yapılır. Her namazın niyeti farklı ve ayrıdır. Birden fazla namaza aynı anda niyet edilemez. Çünkü her namaz başlı başına bir ibadettir. Farzla sünnet veya nafile bir anda kılınamaz.

Niyet, namaza bitişik olarak yapılmalıdır.

Erkek kadın karışık namaz kıldıran, kadınlara da imamlık etmeye niyet etmelidir.

Kaza namazı kılan, eğer hangi namazı kıldığını bilmiyorsa, ilk kazaya kalan veya son kazaya kalan şu vaktin namazına diye niyet eder.

 

b) Namazın İçindeki Farzları:

1- Başlama tekbiri almak:

Hangi vaktin namazı kılınıyorsa niyet edilir ve “Allahü Ekber” denilir. Tekbir alınırken A uzatılmaz ve beeeer diye de uzatılmaz.

Tekbir ayakta alınır. Rükûda olan imama uyacak olan tekbiri mutlaka ayakta almalıdır.

Başka dilde tekbir olmaz. “Allah büyüktür” veya “Tanrı uludur” denmez.

İçten tekbir alınmaz, dil ile söylenmesi gerekir.

Tekbir alırken erkekler başparmaklarını kulak memesine değdirir. Kadınlar ise ellerini omuz hizasına kadar kaldırır.

Ayakta duramayan, oturarak tekbir alır. Ayakta durabilenin oturarak tekbir alması caiz değildir.

 

2- Ayakta durmak (Kıyam):

Ayakta durmaya gücü yetenin, sandalyede veya oturarak namaz kılması olmaz.

Hali olmayan yatarak kılar. Hiç hareket edemeyen göz ucu ile namaz kılar. Yani mutlaka namaz kılınacaktır. Onun için her kolaylık gösterilmiştir.

Ayakta dururken ayaklar dört parmak aralıklı olur. Gözler secde edilen yere bakar. Kadınlar ise ayak topuklarını birleştirir.

 

3- Okumak (Kıraat):

Namazın her rekâtında fatiha suresinin ondan sonra bir sure veya ayet okumak farzdır.

Fatihadan önce birinci rekâtta Euzu besmele çekilir. Diğer rekâtlarda sadece besmele çekilir. Fatihadan sonraki sure veya ayetten önce besmele çekilmez. Çünkü Hanefilere göre besmele sureden bir ayet değildir.

Kur’an-da: “Kolayınıza geleni okuyun” buyruluyor. (Müzzemmil: 20) buna göre bilinen sureler okunmalıdır. Özellikle fatiha tam ve noksansız okunmalıdır. Yoksa namaz olmaz.

İçten okuma olmaz.

Yanlış okunduğunda, yanlış yapıldığında cemaat imamı “Subhanellah”, “Allahü ekber” veya “Elhamdülillah” der, uyarır. Kadın, elini eline vurur, namaz bozulmaz.

Kur’an-da: “Kur’an-ı tane tane okuyun” buyrulur. (Müzzemmil: 4) buna göre çok hızlı okunmaz.

Sure okurken sıra takip edilir. Uzun sure önce okunur. Tek sure atlanmamalıdır. Ayetten sonra sure okunmaz. Önce sure okunur.

Okurken dur işaretlerine dikkat edilmelidir.

Mana bozulacak şekilde okunursa, namaz bozulur.

Kur’an-a bakarak namaz kılınmaz.

Kur’an-ı başka dilden manasını okuyarak namaz kılınmaz.

Cemaatle namaz kılınacaksa, okuyuşu güzel olan, helal yiyip içen, namaz kıldırmalıdır. Yani ehil olan, temiz yaşayan namaz kıldırmalıdır.

 

4- Eğilmek (Rükû):

Eller dizlere konularak eğilmektir. Erkekler de sırt düz olacaktır.

Gözler iki ayakucuna bakacaktır. Kollar ve ayaklar düz duracaktır. Kur’an’da: “Ey iman edenler! Rukû edin” (Hacc: 77) emri vardır.

Rukûda: “Sübhane rabbiyel azim” denir. Ayakta tekbir alan namaz kıldırana rükuda yetişir ve bir defa “Sübhane rabbiyel azim” derse, birinci rekata yetişmiş olur.

Namaz kıldırandan önce rükû yapanın namazı bozulur.

Rükûdan kalkan “Rabbena lekel hamd” der ve dik duruncaya kadar doğrulur.

 

5- Yere kapanmak (Secde etmek):

Alnın, burnun, iki elin, iki dizin ve iki ayak parmaklarının uçlarının yere değmesi, yani yedi kemik üzerine secde edilecektir. (Ramuz’ul Ehadis: 49/14 + 443/3)

Kur’an-da: “Ey iman edenler! Secde edin” (Hac: 77) emri vardır.

Secdede ayakların üst kısmı yere değmemelidir. Ayaklar kalkmamalıdır. Dirsekler de yere konmamalıdır. Erkekler kollarını vücuttan ayrı tutar. Kadınlar ise vücutlarına yapıştırır ve yere yakın tutar.

Erkeklere peygamber (as) kollarınızı köpekler gibi yere yaymayın, der. (İ. Canan, Hadis Ans: 8/30)

Secdeye namaz kıldırandan önce varılmaz ve önce kalkılmaz. Böyleleri için: “Allah eşekbaşı yapar” uyarısı vardır. (Ramuz’ul Ehadis: 82/5)

Sehpa, yastık gibi şeyler üzerine secde edilmez. Pis yere secde edilmez. Allahtan başkasına secde edilmez.

Secde ederken alın yere değmelidir.

Secde iki defa yapılmalıdır.

Secde boyunca gözler kapatılmaz.

Secdede iken üç defa: Subhane Rabbiyel e’lâ” denir.

Secde için acele edilmez.

 

6- Son oturuş:

Son rekâtın secdeleri yapıldıktan sonra oturulur. Ettehıyyatü okunur, salli, barik ve Rabbena okunur, selam verilir.

Otururken gözler iki diz arasına bakar. Eller diz üstüne konulur. Sağ ayak dikilir. Hanımlar ayaklarının üzerine oturmaz, ayaklarını sağ tarafa yatırırlar ve kalçalarının üzerine otururlar.

Son oturuşta parmak kaldırma nasıl olur?:

Ettahıyyatüyü okurken sıra La ilahe illallah’a gelince sağ elin parmakları yumulur, “La ilahe” derken, şehadet parmağı kaldırılır. “La” derken biraz uzatılır. “İllallah” derken de parmak indirilir. Uzun süreli tutulmaz. Parmak kaldırılırken de Allahın bir olduğu başka bir ilah, tanrı olmadığı düşünülür. Bu sünnettir. Bilmeyenlerin yapmaması uygundur. (İ. Caran, Hadis Ans: 8/8384)

 

 

B – KADINLA ERKEĞİN NAMAZI ARASINDAKİ FARKLAR

Kadınla erkeğin namaz kılması arasındaki bazı farklar

1- Başlama tekbirini alırken erkekler başparmaklarını kulak memesine değdirirler. Kadınlar ise ellerini omuz hizasına kadar kaldırırlar.

2- Erkek namazdan önce ezan okur, kamet getirir.

3- Rükûda erkekler sırtlarını düz tutarlar, hanımlar ise hafifçe eğilirler, ellerini de dizlerinin üst tarafına koyarlar.

4- Erkekler ellerini göbeklerinin altına bağlarlar, hanımlar ise göğüslerinin üzerine koyarlar.

5- Secdede erkekler kollarını yukarda, bedenden ayrı tutarlar, hanımlar ise vücuda bitiştirirler.

6- Secdede erkekler sağ ayaklarını diker, kadınlar ayak sırtını yere koyar ve ayaklarını sağ tarafa çıkarır.

7- Erkekler ayakta, rükûda ayaklarını dört parmak açar, kadınlar ayaklarını birleştirir.

8- Kadın evinde namaz kılarsa daha fazla sevap alır, erkek camide kılarsa daha fazla sevap alır.

9- Kadın imam olmaz.

10- Kadın Cuma, bayram ve cenaze namazlarından sorumlu değildir.

 

Birkaç uyarı:

Namaz kılarken her şeyin hakkı verilmeli, acele edilmemeli ve başka şeylerle meşgul olunmamalıdır. Namazda esnememeye, orayı burayı karıştırmamaya dikkat edilmelidir. Bir rekâtta, rükûda veya secdede bir hareket üç defa yapılırsa namaz tehlikeye girer.

Bir hadiste peygamber (as): “Beni nasıl namaz kılar görürseniz öyle namaz kılınız” buyurmuştur. (Buhari Ezan: 18)

Namazda dünya işleri düşünülmez. Kişi ile rabıta kurulmaz.

Namazda en önemli şey, şeytanın vereceği vesveseden uzak durmaktır.

Namaz ciddiye alınmalıdır.

 

a) Namazın vacipleri:

1- “Allahü Ekber” diyerek başlamak

2- Farzların ilk iki rekâtında, vitir ve nafile namazların her rekâtında Fatiha suresini okumak ve bir sure veya en az üç ayet okumak. Ayet uzun olursa bir ayet yeterlidir.

3- Fatihayı, sureden önce okumak.

4- Secdede alınla beraber burnun da değmesi.

5- Namazın kurallarına uymak.

6- Üç – dört rekâtlı namazların ikinci rekâtından sonra oturmak,

7- Oturunca ettehıyyatü okumak,

8- Sabah, akşam, yatsıda imamın 1. ve 2. rekâtta sesli okuması. İmama uyanın dinlemesi.

9- Vitir namazının 3. rekâtında Kunut dualarının sıra ile okumak.

10- Namazın sonunda selam vermek.

 

b) Namazın Sünnetleri:

Namazın sünnetleri şunlardır:

1- Başta sübhaneke okumak,

2- Başta euzu besmele çekmek,

3- Namazın içindeki tekbirleri almak,

secde, rukûda tesbihleri çekmek,

4- Kıyamda ayakları dört parmak genişliğinde tutmak.

5- Secdeye varırken önce dizleri, sonra alnını ve burnunu koymak,

6- son oturuşta Salli, Barik duaları okumak,

7- Esselamu aleyküm diyerek selam vermek.

 

c) Namazın Mekruhları:

1- Özürsüz bir yere dayanmak, esnemek, gözlerini kapamak,

2- Rukû, secdeleri acele yapmak, başka yerlere bakmak,

3- Ateşe karşı durmak, sıkışık abdestle kılmak, resme karşı durmak,

4- Kaşınmak, ter silmek, elbise çekmek,

5- Rekatlarda aynı sureyi okumak, sure bitmeden rukûya varmak,

6- Namazı başkasına ait yerde izinsiz kılmak,

7- Bir sure atlayarak kılmak veya sıraya uymamak, önceki sureyi okumak,

8- Köpek bulunan yerde namaz kılmak, baş açık, paçalar, kollar sıvalı namaz kılmak mekruhtur.

 

d) Namazı bozan şeyler

1- Konuşmak, yemek, içmek, gülmek (sesli gülmek abdesti de bozar)

2- Kıbleden dönmek, özürsüz öksürmek, başka bir şeyle meşgul olmak,

3- Sıcak diye üflemek,

4- Ayeti yanlış okumak (Anlamın bozulması, bayılmak)

5- Kadın erkek yan yana durmak, vücudun açılması.

6- İmamdan önce yatıp kalkmak,

7- Bakan biri “Bu adam namaz kılmıyor” derse namazı bozulur.

 

e) Sevih Secdeyi Gerektiren Haller:

1- Sureyi Fatiha’dan önce okumak,

2- Fatiha’dan sonra sure ve ayet okumayı unutmak,

3- Birinci oturuşu unutmak,

4- Vitr namazında kunut dualarını okumamak, sırayı bozmak,

5- Oturuşlarda Ettehıyyatü’yü okumamak,

6- Birinci oturuşta gayrimüekket sünnetin dışında Salli, Barik’i okumak, sadece “Allahümme Salli” demesi secdeyi gerektirmez. Bir kelime daha söylerse secde gerektirir.

 

NOT: Yanılma secdesi yapması gereken yapmayı unutursa, namazı eksik olur, bozulmaz. Secdeyi bilerek yapmazsa namazı bozulur.

 

 

C- NAMAZLARDAN ÖNCE EZAN

 

Allahu Ekber – Alahu Ekber.

Allahu Ekber – Alahu Ekber.

Eşhedu en lâ ilâhe illallah

Eşhedu en lâ ilâhe illallah

Eşhedu enne Muhammeden Rasullullah

Eşhedu enne Muhammeden Rasullullah

Hayye’al’es – salah Hayye’al’el-salah

Hayyeal’el-felah  Hayyeal’el-felah

Allahu Ekber – Allahu Ekber

Lâ ilâhe illallah.

 

Anlamı: “Allah en büyüktür, Allah en büyüktür. Allah en büyüktür, Allah en büyüktür.

Ben şahadet ederim ki, Allah’tan başka ilah yoktur.

Ben şahadet ederim ki Allah’tan başka ilah yoktur.

Ben şahadet ederim ki, Muhammet Allah’ın elçisidir.

Ben şahadet ederim ki, Muhammet Allah’ın elçisidir.

Haydin namaza, haydin namaza.

Haydin kurtuluşa, haydin kurtuluşa

Allah en büyüktür, Allah en büyüktür,

Allah’tan başka ilah yoktur.”

 

Ezan Duası:

Okunuşu:

(Allahümme Rabbe hâzihi’d-da’vetitâm-meti ve’s-salâti’l kaimeti âti Muhammeden el-vesilete ve’l-fazilete ve’d-derâcete’r-rafiate ve’b’ashu mekâmen mahmuden ellezi ve’attehu inneke lâ tuhlifu’l-miâd)

 

Anlamı:

Ey ezanın ve kılınmak üzere olan namazın Rabbi Allah’ım! Muhammed aleyhisselâma cennette en yüksek makamı, fazileti ve dereceyi ver. Ve kendisine vaat ettiğin en büyük şefaat makamına onu ulaştır. Çünkü sen vadini yerine getirirsin.

 

Peygamberimiz (SAV):

“Ezanı müezzinle beraber tekrar edip, ezan duasını yapana şefaatim helâl olur.” (Buharı Ezan: 8) buyurur.

 

 

D- NAMAZLARIN KILINIŞI

1- SABAH NAMAZININ KILINIŞI

Namazlardan önce güzel bir abdest almaya özen gösterilmelidir.

Namaza başlamadan öce de günahlarımız için üç defa “Estağfirullah” denmeli böylece maddi ve manevi kirlerden arınmış olarak yüce Allahın huzuruna durulmalıdır.

Sabah namazının sünneti ile farzının kılınışı arasında fark yoktur.

– Önce niyet edilir: “Niyet ettim Allah rızası için bugünkü sabah namazının sünnetini kılmaya” denir.

– Ellerin baş parmakları kulak memesine götürülür. (Kadınlar omuz hizasına kaldırır.)

– “Allahü Ekber” denir, tekbir alınır.

– Sübhaneke okunur.

– Euzu besmele çekilir.

– Fatiha suresi okunur. Sonunda “Âmin” denir.

– Bir sure veya Kur’an-dan en az üç ayet okunur.

– “Allahü Ekber” denilerek rükuya varılır.

– Üç defa: “Sübhane Rabbiye’L-azim” denir.

– “Semi Allahü limen hamideh” denir ayağa kalkılır ve

– “Rabbena lekel hamd” denir.

– Allahü Ekber denir, secdeye varılır.

– Secdede üç defa: “Sübhane Rabbiye’LâLâ” denir.

– “Allahü Ekber” denir oturulur.

– Tekrar “Allahü Ekber” denir secdeye varılır.

– Secdede üç defa: “Sübhane Rabbiye’LâLâ” denir.

– “Allahü Ekber” diyerek ikinci rekata kalkılır.

– Besmele çekilir, Fatiha suresi ve bir sure veya bir ayet okunur.

– “Allahü Ekber” diyerek rükuya varılır. Rükûda üç defa “Sübhane Rabbiye’L-azim” denir.

– Semi Allahü limen hamideh” denir kalkılır.

– “Rabbena lekel hamd” denir.

– “Allahü Ekber” denir secdeye varılır.

– Secdede üç defa: “Sübhane Rabbiye’LâLâ” denir.

– “Allahü Ekber” diyerek oturulur. Tekrar “Allahü Ekber” diyerek secdeye varılır.

– Secdede üç defa: “Sübhane Rabbiye’LâLâ” denir.

– “Allahü Ekber” diyerek oturulur.

– Ettehıyyatü + Salli + Barik ve Rabbena Atina duaları okunur.

– “Esselâmü aleyküm verahmetullah” diyerek sağ tarafa selam verilir. Tekrar “Esselâmü aleyküm ve rahmetullah” diyerek sol tarafa selam verilir.

Böylece sabah namazının iki rekât sünneti kılınmış olur. Daha sonra farzına niyet edilir. Aynı şekilde iki rekât farzı kılınır.

 

2- ÖĞLE NAMAZININ KILINIŞI

Öğle namazının ilk önce 4 rekât sünneti kılınır.

– Niyet ettim Allah rızası için bugünkü öğle namazının sünnetini kılmaya, denilir.

– Euzu besmele çekilir, Fatiha suresi okunur “Amin” denir ve bir sure okunur.

– Allahu Ekber diyerek rükuya varılır, üç defa “Sübhane Rabbiye’L-azim” denir, “Semi Allahü limen hamideh” denilerek kalkılır ve “Rabbena lekel hamd” denir.

– “Allahü Ekber” diyerek secdeye varılır. Secdede üç defa: “Sübhane Rabbiye’LâLâ” denir. “Allahü Ekber” diyerek oturulur. Tekrar “Allahü Ekber” denir secdeye varılır. Üç defa: “Sübhane Rabbiye’LâLâ” denir. “Allahü Ekber” diyerek ikinci rekâta kalkılır.

– İkinci rekatta Fatiha ve bir sure okunur. “Allahü Ekber” diyerek rükuya varılır. Üç defa “Sübhane Rabbiye’L-azim” denir. “Semi Allahü limen hamideh” denilerek kalkılır ve “Rabbena lekel hamd” denir.

– “Allahü Ekber” diyerek secdeye varılır. Üç defa: “Sübhane Rabbiye’LâLâ” denir. “Allahü Ekber” diyerek oturulur. Tekrar “Allahü Ekber” denir secdeye varılır. Üç defa: “Sübhane Rabbiye’LâLâ” denir. “Allahü Ekber” diyerek oturulur. Ettehıyyatü okunur. “Allahü Ekber” diyerek üçüncü rekâta kalkılır.

– Fatiha okunur, “Amin” denir, sure okunur. Aynen birinci ve ikinci rekâtta olduğu gibi üçüncü ve dördüncü rekâtlar kılınır, sonunda oturulur. Ettehıyyatü+ Salli + Barik ve Rabbena Atina duaları okunur. “Esselâmü aleyküm verahmetullah” diyerek sağ tarafa selam verilir. Aynı şekilde “Esselâmü aleyküm verahmetullah” diyerek sol tarafa selam verilir. Böylece öğle namazının ilk sünneti kılınmış olur.

Erkekler kamet getirerek farzına niyetlenirler.

– Niyet ettim Allah rızası için bugünkü öğle namazının farzına, derler.

Birinci ikinci rekâtı aynı sünneti gibi kılarlar. Üçüncü dördüncü rekâtta fatihadan sonra farzlarda sure okumazlar. Farzın sünnetten başka bir farkı yoktur.

İki rekât son sünneti de aynı sabah namazının sünneti gibi kılınır. Böylece 10 rekât olan öğle namazı kılınmış olur.

 

3- İKİNDİ NAMAZININ KILINIŞI

İkindi namazının 4 rekât olan sünneti sünnet –i gayri müekkededir.

İkindi namazını kılmaya niyet edilir. Öğlen namazının sünneti gibi kılınır. Yalnız ikince rekatın sonunda oturulunca Ettehıyyatü ile beraber salli, barik duaları okunur. Ayağa kalkınca da üçüncü rekâtın başında sübhaneke okunur. Bundan başka bir fark yoktur.

İkindi namazının sünneti farzından sonra kılınmaz. İkindi namazının dört rekat olan farzına niyetlendikten sonra o da aynen öğle namazının farzı gibi kılınır.

 

4- AKŞAM NAMAZININ KILINIŞI

Akşam namazının üç rekât farzı önce kılınır.

– Niyet ettim bugünkü akşam namazının farzını kılmaya diye niyet edilir.

-“Allahü Ekber” denir. Euzu besmele çekilir, Fatiha okunur. “Âmin” denir. Sonra da bir sure okunur. Rükû ve secde yapıldıktan sonra besmele çekilir. Fatiha ve bir sure okunur. Rükû ve secde yapılır oturulur. Ettehıyyatü okunur, kalkılır. Besmele çekilir fatiha okunur. Rükû ve secde yapıldıktan sonra Ettehıyyatü, salli, barik ve Rabbena Atina okunur, selam verilir.

Sünnet kılmaya niyet edilir. Aynı sabah namazının sünneti gibi kılınır.

 

5- YATSI NAMAZININ KILINIŞI

Yatsı namazının ilk dört rekât sünneti ikindi namazının sünneti gibi kılınır. Yani birinci oturuşta fazladan salli, barik okunur, kalkınca da sübhaneke okunur.

Yatsı namazının dört rekât farzı aynen öğlen namazının veya ikindi namazının farzları gibi kılınır.

Yatsı namazının iki rekât son sünneti de sabah namazının sünneti gibi kılınır.

 

6- VİTİR NAMAZININ KILINIŞI

Vitir namazı üç rekâttır.

– “Niyet ettim Allah rızası için bugünkü vitir namazını kılmaya” diye niyet edilir.

-“Allahü Ekber” denir. Sübhaneke okunur. Euzu besmele çekilir Fatiha ve bir sure okunur.

– Rüku ve secdeden sonra ikinci rekata kalkılır, besmele çekilir. Fatiha ve sure okunur. Rüku ve secdeden sonra oturulur. Ettehıyyatü okunur. Üçüncü rekâta kalkılır.

– Besmele çekilir. Fatiha suresi ve bir sure okunur. “Allahü Ekber” denilir, rükuya gidilmez eller kulaklara götürülür. Eller bağlanır, kunut duaları okunur, rükû ve secde yapılır. Oturulduğunda; Ettehıyyatü, Salli, Barik ve Rabbena Atina duaları okunur, selam verilir.

 

7- CUMA NAMAZININ KILINIŞI

Cuma namazı, Cuma günleri öğle namazı yerine kılınır.

Cuma namazından buluğ çağına gelmiş erkekler, özrü olmayan yolcu olmayan, hür kimseler sorumludur.

– Ezandan sonra ilk önce dört rekatlık cumanın ilk sünneti öğle namazının sünneti gibi kılınır.

– Hutbe okunduktan sonra cemaatle iki rekat cumanın farzı kılınır.

– Sonra da cumanın dört rekat son sünneti kılınır. Böylece 10 rekât Cuma namazı kılınmış olur.

Cuma namazının sahih olması için mezheplerin farklı görüşlerinden doğan tereddüdü gidermek için,

– Son öğle namazı diye niyet edilir. Dört rekât farz kılınır. Eğer Cuma sahih olmadıysa o günün öğle namazı kılınmış olur. Cuma sahih ise bir öğle namazı kaza edilmiş olur.

– Bundan sonra iki rekat son kazaya kalmış sabah namazına diye niyetlenilir, bir sabah namazı borcu ödenmiş olur. Kaza borcu yoksa nafile namaz kılınmış olur.

 

8- BAYRAM NAMAZININ KILINIŞI

Ramazan ve Kurban bayramlarında birinci gün güneş doğduktan 55 dakika sonra kılınır.

Bayram namazı vaciptir.

Bayram namazı iki rekâttır. Cemaatle kılınır.

Bayram namazına niyet ettikten sonra “Allahu ekber” denir ve eller bağlanır. Süphaneke okunur. Üç defa “Allahu ekber” denir. Tekbirlerde eller kaldırılır. Üçüncü tekbirden sonra eller bağlanır; Fatiha ve sure okunduktan sonra rükû ve secde yapılır.

İkinci rekâtta da fatiha ve sure okunur. Üç defa “Allahu ekber” denir. Üçüncü tekbirden sonra rükû secde yapılır, oturulur. Ettehıyyatü, salli, barik ve Rabbena Atina duaları okunur ve selam verilir.

Hutbe okunduktan sonra dua edilir, dağınılır.

Kurban bayramında Arefe günü sabah namazından dördüncü bayram günü ikindi namazı sonrası dahil 23 vakit farz namazlardan sonra Teşrik tekbiri getirilir. Bu da her mükellef müslümana vaciptir.

Şöyle denir:

– “Allahu ekber Allahu ekber Lâ ilâhe illâllâhü vallahü ekber, Allahu ekber velillahil hamd.”

 

9- NAFİLE NAMAZLARIN KILINIŞI

Nafile namazlar ikişer rekât olarak kılınır. Birinci rekâtta fatihadan sonra Kâfirun suresi, ikinci rekâtta fatihadan sonra İhlâs suresi okunur.

Veya birinci rekâtta fatihadan sonra Felâk suresi; ikinci rekatta fatihadan sonra Nâs suresi okunur.

 

10- CENAZE NAMAZININ KILINIŞI

Cenaze namazı, öldükten sonra yıkanan Müslüman için bir duadır.

Bazı Müslümanların kılması ile diğer Müslümanlardan sorumluluk kalkar.

Cenaze namazı için kadınsa veya erkekse niyette bu belirtilir.

Cenaze namazı, secdesiz ve rükûsuz kılınır.

Cenaze namazı için:

– Önce niyet edilir.

– Tekbir alınır.

– Subhaneke okunur. (Vecellesenâüke) de okunur.

– İkinci tekbirden sonra salli duası okunur.

– Üçüncü tekbirden sonra cenaze duası okunur. Bu duayı bilmeyen “Amin” der. Veya Rabbena Atina duasını okur.

– Dördüncü tekbirden sonra selam verilir.

 

11- İSTİHARE NAMAZININ KILINIŞI

İstihare, hayırlı olanı istemek demektir.

İşlerimizde neyin daha hayırlı olduğunu anlamak için:

– Niyet edilir, Subhaneke okunur. Euzu besmele çekilir. Fatiha ve Kâfirun suresi okunur. Rükû secde yapılır.

İkinci rekâtta da Besmele Fatiha – İhlâs suresi okunur. Rükû secde yapılır, selam verilir. Ve şu dua okunur.

Okunuşu:

“Allahumme inni estehiruke bi – ilmike ve estakdiruke bikudratike ve es’eluke min fadlike’l-azim. Feinneke takdiru velâ ekdiru ve ta’lemu vela yâ’lemun ve ente allamu’l-ğuyub. Allahumme in kunte ta’lemu enne hâza’l, emre hayrun li fi dini ve meâşi ve akıbeti emri âcili emri ve âcilihi fakdurhu li ve yessirhu li summe bârik li fih. Ve in kunte ta’lemu enne haza’l-emre şerrun li fi dini ve meâşi ve âkıbeti emri âcili emri ve acilihi fasrifni anhu va’kdur liyelhayra kâne sume ardini bih.”

 

Anlamı:

Allah’ım! Senin ilmine göre hayrını diliyorum, kudretinden güç istiyorum, senin büyük fazlını diliyorum. Zira sen kadirsin, ben kadir değilim, sen bilirsin ben bilmem, sen gizlileri bilirsin. Allah’ım eğer sen bu işin benim dinim, geçimim, sonum, şimdim ve geleceğim hakkında hayırlı olduğunu biliyorsun bunu bana takdir eyle, kolaylaştır. Eğer bu işim benim dinim, geçimim, sonum, şimdim ve geleceğim hakkında şerli olduğunu biliyorsun bunu benden, beni de bundan çevir, hayır nerede ise bana onu nasip eyle, sonra beni onunla hoşnut eyle.

 

12- HACET NAMAZININ KILINIŞI

Herhangi bir isteği olan kimse yatsı namazından sonra 2 – 4 veya daha fazla hacet namazı kılar, hacet duasını okur. İsteğinin olması yolunda dua eder.

Birinci rekâtta subhaneke, euzu besmele ve üç defa Ayetel kürsi okur. Rükû secde yapar.

İkinci rekâtta Besmele, Fatiha ve İhlâs suresi okur, rükû secdeden sonra oturur. Ettehıyyatü, salli, barik, rabbenayı okur, selam verir.

Bu namazla ilgili olarak Hz. Peygamber (SAV) şöyle buyurur: – “Kimin Allahtan bir dileği olursa iki rekât namaz kılsın sonra Allaha dua etsin, salâvat getirip, hacet duasını okusun.” (Tirmizi Vitir: 17) (Bak H. Döndüren, İslam İlm: 325 – 353) buyurmuştur.

 

Hacet Duası:

Okunuşu:

“Lâ ilâhe illallahu’l halimu’l kerimu subhanellahi Rabbi’l arşi’l azim. Elhamdu lillahi Rabbi’l âlemin es’eluke mucibati rahmetike ve azaime mağfiretike ve’l ganimete men kulli birrin vesselâmete min kulli ismin la teda’li zenben illâ gafertehu vela hemen illâ ferectehu velâ haceten hiye leke rızan illâ kazeytehu ya erhamer-rahimin.”

Anlamı:

Halim olan, Kerim olan Allahtan başka hiçbir ilah yoktur. Büyük Arş’ın Rabbi olan Allah noksanlıklardan münezzehtir. Hamd, âlemlerin Rabbi olan Allaha mahsustur. Senden rahmetinin gereği olan iyi şeyleri istiyorum. Yine mağfiretinin çeşitlerini her iyilikten elde edinmeyi ve her günahtan selameti de senden isterim.

Bağışlamadığın bir günah ve gidermediğin bir üzüntü bende bırakma. Rızana uygun olan benim dilek ve hacetimi de yerine getir, ey merhamet edenlerin en merhametlisi.

 

13- TESBİH NAMAZININ KILINIŞI

Bu namaz, sevabı bol olan bir namazdır. Her zaman kılınabilir. Bilhassa mübarek gecelerde kılmak adet olmuştur.

Tesbih namazı dört rekâttır. İkişer ikişer kılınır. Yalnız kılınabileceğini gibi cemaatle de kılınır.

Toplam 300 defa: “Subhanellâhi velhamdülillâhi ve la ilâhe illallahü vallahü ekber. Vela havle velâ guvvete illa billahil aliyyil azim” denir.

Tesbih namazı kılacak olan kimse:

– Niyet eder, “Allahu ekber” der. Sübhanekeyi okur, 15 defa tesbihi söyler.

– Euzu besmele çeker, fatihayı okur bir de sure okur 10 defa tesbih söyler.

– Rükuya varır, üç defa “Subhane rabbiye’l azim” dedikten sonra 10 defa tesbih söyler.

– “Semi Allahülimen hamideh. Rabbena lekel hamd” der dikilir. 10 defa tesbih söyler.

– “Allahu ekber” deyip secdeye varır üç defa: “Sübhane Rabbiye’l a’la” der. 10 defa tesbih söyler.

– “Allahu ekber” der oturur 10 defa tesbih söyler.

– “Allahu ekber” der secdeye varır. Üç defa: “Sübhane Rabbiye’l a’la” der. 10 defa tesbih söyler. İkinci rekâta kalkar. İkinci rekâtı da aynı şekilde kılar oturur selam verir. Bundan sonraki iki rekâtı da aynen tekrar eder.

 

 

E – SECDELER

a) Tilavet Secdesi:

Kur’an-ı Kerim’de 14 secde ayeti vardır. Bunlardan birini okuyan veya işiten her mükellefe secde yapmak vacip olur. Ayrıca secde ayetinin anlamını okuyan veya dinleyen kimsede secde etmelidir.

Secde ayetini okuyan da dinleyenlere secde ayetini hatırlatmalıdır.

Secde niyetiyle (eller kaldırılmadan) “Allahu ekber” denir. Secdeye varılır. üç defa: “Sübhane Rabbiye’l a’la” denir. Sonra “Allahu ekber” denilerek secdeden kalkılır. Ayağa kalkarken “Gufrâneke Rabbenâ ve ileykel – masir ” denir.

 

Secde ayetinin bulunduğu sureler ve ayetler şunlardır:

A’raf suresi 206. ayet

Râd suresi 15. ayet

Nahl suresi 50. ayet

İsra suresi 109. ayet

Meryem suresi 25. ayet

Hacc suresi 18. ayet

Furkeyn suresi 60. ayet

Nelm suresi 25. ayet

Secde suresi 15. ayet

Sâd suresi 24. ayet

Fussılet suresi 37. ayet

Necm suresi 62. ayet

İnşikâk suresi 20. ayet

Alak suresi 19. ayet

 

Bu secdelerin farz, vacip ve sünnet olanları vardır.

Peygamber (a.s) şöyle buyurur:

“Ademoğlu secde ayetini okuyup secde edince şeytan ağlar: (Vay benim halime! Ademoğlu secde etmekle emrolundu hemen secde etti; cenneti hak etti. Ben secde etmedim; cehennemi hak ettim der.) ” (Müslim, İman: 35)

Secde ayetlerinde:

1- “Secde et” emri vardır. Ya da;

2- Her şeyin Allah’ı secde ettiği bildiriliyor. Veya;

3- İnançsızların secde etmekten kaçındığından söz ediliyor.

Bunun için secde ayetini okuyan veya duyan ebdestli ise hemen secde eder. Abdesti yoksa abdest alınca secde eder. Hayız ve nifaslı olan, temizlenince secde eder. Böylece secde emrine itiat edilmiş olur. Secde edenlerden olur. En önemlisi de secde etmeyenlere muhalif hareket etmiş olur. Namazda secde ayetini okuyan, namazın bitiminde secde eder.

 

b) Sevih Secdesi:

Peygamberimiz (a.s) “Namazı için şüpheye düşen, doğrusunu araştırsın. Sonra selâm versin, sevih secdesi yapsın, yani yanıldığı için iki secde daha yapsın.” (H. Döndüren İslâm İlh: 336) buyurur.

“Sizden biri dört mü, üç mü kıldı şüpheye düşerse, şüpheyi atsın namazı ona göre tamamlasın ve sonunda iki secde etsin.” (Age: 387)

Sevih secdesi, farzın gecikmesi ve vacibin terkinden dolayı yapılır.

Mesela:

– Sureyi fatihadan önce okumak,

– Fatihadan sonra sure okumayı unutmak,

– Birinci oturuşu unutmak,

– Vitirde kunutları okumamak,

– Son oturuşta ettehıyyatüyü okumak,

– Birinci oturuşta salli barik okumak gayri müekketlerde okumamak… vb.

Secde etmeyi unutanın namazı bozulmaz. Sevabı az olur.

Secdeyi bilerek terk edenin namazı bozulur.

 

c) Şükür secdesi:

Şükür secdesi, Cenab –ı Allah’ın bir lütfuna nail olmak veya sıkıntılardan, belalardan kurtulmak gibi nedenlerle yapılır.

Yapılışı şöyledir:

– Kıbleye dönülür. Tekbir alınır, secdeye varılır. Üç defa “Sübhane Rabbiye’l-a’la” denir. Allahü ekber diyerek kalkılır.

 

d) Namazın içinde söylediklerimizin manaları:

– Allahü Ekber: Allah en büyüktür.

– Euzubillahimineşşeytanirracim: İlahi rahmetten kovulmuş olan şeytandan Allah’a sığınırım.

– Bismillahirrahmanırrahim: Rahman ve rahim olan Allahın adıyla başlarım.

– Subhane Rabbiye’l-azim: Alemlerin Rabbını her türlü noksanlıklardan tenzih ederim.

– Semi Allahü limen hamideh: Allah hamd eden kulunun övmesini işitmiştir.

– Rabbena leke’l hamd: Hamd Allaha mahsustur.

– Sübhane Rabbiye’l-a’la: Yüce Allah’ım seni noksanlıklardan tenzih ederim.

– Es’selamü aleyküm ve rahmetullah: Allahın selamı ve rahmeti üzerinize olsun.

Namazda ne dediğimiz bilinir ve düşünülürse, başka şeyler düşünmekten ve vesveseden kurtuluruz. Namazdan daha çok zevk alırız.

 

 


Bu yazıyı 1.383 kişi okudu.

Araştırmacı Yazar
Mustafa ÖSELMİŞ