Oruç İbadeti

Oruç, Ramazan ayına mahsus bir ibadettir. İsIâm’ın beş temel şartından biridir.

Oruç, insana birçok yönden faydalı olduğu için emredildiği bildirilmiştir.

Hz. Ömer (r.a)in ifadesiyle oruçlu cahiller gibi davranmayacaktır. Yani her türlü cahillikten uzak duracaktır.

Peygamberimizin bildirdiğine göre; bir melek bütün Ramazan boyu “Ey hayır isteyen! Allah’ına dön. Ey şer peşinde koşan, tövbekar ol, kötülüklerden ayrıl” der, durur.

Bir hadisi şerifde de : “Her kim Ramazanın faziletine inanarak ve sadece Allah rızası için oruç tutar ve Ramazanı oruçla geçirirse, geçmiş küçük günahları bağışlanır.” müjdesi verilmiştir.

Oruç sırf Allah rızası için tutulduğu için Allah’la kulun arasındaki perdeyi kaldırır. Sevilmesine ve bağışlanmasına neden olur.

Peygamberimiz: “Her şeyin zekatı vardır. Bedenin zekatı da oruçtur”der. (İ.Canan, Hadis Ans:17/551)

“Oruç tutanın duası red olunmaz.” (Age:55) buyurarak orucun çok önemli bir ibadet olduğunu bildirmiştir.

 

A.      KUR’AN DA ORUÇ

–     Cenab-ı Allah şöyle buyurur : “Oruç benim içindir. Mükafatını da ben veririm.” (R. Salihın:21484)

–     “Ey iman edenler! Oruç sizden öncekilere farz kılındığı gibi size de farz kılındı. Umarım ki,

korunursunuz.” (Bakara:183)

–     “Sayılı günler olarak oruç size farz kılındı. Zorluğa rağmen oruç tutmak sizin için daha hayırlıdır.” (Bakara: 184)

–     “Ramazan ayı, hidayet rehberi Kur’an’ın indirildiği aydır. Ramazan ayına idrak edenler onda oruç tutsun.” (Bakara: 185)

Bu ayetlere göre; oruç farzdır. Sevabı bol bir ibadettir. Güçlüğe rağmen tutulursa, daha çok sevap alınacaktır.

 

B.        Hz. PEYGAMBERİN DİLİNDEN ORUÇ

 

Oruçla ilgili Peygamberimiz şöyle buyurmuştur:

–     “Kim mazeretsiz olarak Ramazandan bir gün orucunu tutmazsa, bütün bir ömür oruç tutsa da onu ödemiş olmaz.”

–     “Oruç, kıyamet günü kula şefaat edecektir.”

–     “Oruçlunun duası red olunmaz.”

–     “Orucun dengi yoktur.”

–     “Oruç tutun ki, sıhhat bulasınız.”

–     “Nice oruç tutanlar vardır ki, yanlarına açlık ve susuzluktan başka bir şey kalmaz.”

–     “Kötülüklerden uzaklaşmayanın aç susuz kalmasına Allah’ın ihtiyacı yoktur.”

–     “Ramazan da Cennetin kapıları açılır, cehennemin kapıları kapatılır.” (Riyaz’üs Salihın:2/488)

–     “Kim inanarak, sevabını Allah’tan bekleyerek Ramazan da oruç tutarsa, onun geçmiş günahları bağışlanır.” (Age:2/489)

–     “Kim yalan sözü, yalan işi bırakmazsa yanına açlık ve susuzluk kalır.” (Age:2/502)

–     “Oruçlu iken çirkin söz söylemeyin, kimse ile çekişmeyin. Şayet biri kötü söyler ve sataşırsa, (ben oruçluyum) desin.” (Age:2/501)

Evet oruç tutulacaktır. Fakat dikkatli tutulacaktır. Bütün organlarla ve güzel duygularla tutulacaktır. Yani oruç, oruç gibi tutulacaktır.

 

C.        ORUÇ ÇEŞİTLERİ

 

Orucun çeşitleri vardır. Bunlar:

1- FARZ ORUÇ : Ramazan orucu, Ramazan orucunun kazası ve keffaret oruçları farz oruçlardır.

2-   VACİP ORUÇ  : Adak oruçları vaciptir.

3-   NAFİLE ORUÇ : Allah rızası için belirli günlerde tutulan oruçlardır. En faziletlisi gün aşırı tutmaktır. Hz. Peygamber : “En faziletli oruç, Davut (a.s.) orucudur. 0 bir gün tutar birgün tutmazdı.” (Prof. Dr. H.D. İslâm İlmihali:418) buyurur.

a)         Her ay üç gün oruç tutmak : Hz. Aişe (ra) Peygamberin her ay üç gün oruç tuttuğunu haber vermiştir. Cenab-ı Allahamellerimize 1’e 10’dan 700 misline kadar sevap verdiği için her ay en az üç gün oruç tutmak sevaptır.

b)         Her hafta pazartesi, perşembe günleri oruç tutmak da sevaptır. Hz. Peygamber bu iki günü tercih etmesinin sebebini şöyle izah etmiştir: “Ameller bu iki günde Allah’a arz olunur. Ben amelimin oruçlu iken Allah’a arz olunmasını severim.” buyurmuştur. (Age:41 8)

c)         Kandilleri oruçla karşılayıp uğurlamak sevaptır.

d)        Şevval ayında altı gün oruç tutmak da sevaptır. Bayramdan sonra 6 gün ard arda tutulur. Aralıklarla da tutulabilir. Hatta adak veya keffaret borçları şevval ayı içinde tutulursa daha sevap olur.

Hz. Peygamber: “Her kim Ramazanı oruçla geçirir de ardından altı gün ilave ederse, bütün yılı oruçlu geçirmiş olur.” Kur’an’da (Enam:160) : “Kim iyi bir amel işlerse ona bu amelinin on katı ecir verilir” buyurmuştur.

e)        Arefe günü oruç tutmak da sevaptır. Hac’ta olmayanların Arefe günü oruç tutması çok sevaptır.

Hz. Peygamber: “Arefe günü tutulan orucun bundan önce ve sonra birer yıllık günahları eriteceği Allah’tan umulur.” der. “Allah Arefe günü daha çok insanı cehennemden azad eder.” buyurmuştur.

f) Muharremin 9-10-11. günleri oruç tutmak sünnettir. Peygamber, Yahudileri Medine’de oruçlu gördü. “Bu ne?” dedi. “Musa’nın Firavunun zulmünden kurtulduğu gündür.” dediler. Peygamberimiz : “Musa’ya ben sizden daha yakınım!” dedi ve üç gün oruç tutulmasını emretti. tek onuncu günü oruç tutulmasını yasakladı.

Yalnız bu ve bunun gibi sevaplar Farz, vacip, sünnetten sonra gelir. Bunları bırakarak nafilelere yönelen kardeşlerimiz oluyor. Bunlara o nafilenin sevabı da yoktur, denecek kadar azdır.

 

D.            SORULARLA VE CEVAPLARLA ORUÇ

Soru : Oruç ne zaman başlar ne zaman biter?

Cevap : İbadet niyeti ile imsak vaktinden güneşin batmasına yani Akşam ezanına kadar yeme içme ve orucu bozan şeylerden uzak durmakla oruç ibadeti yerine getirilmiş olur.

Soru : Oruç kime farzdır?

Cevap : Bir Müslüman, akıllı, buluğ çağına girmiş, hasta, yolcu olmayan, aybaşı ve loğusa olmayan kimseye farzdır. Sağlık, yolculuk ve bir mazereti nedeniyle tutulamayan oruç Ramazan sonrası kaza edilir.

Soru : Ne zaman ve Nasıl niyetlenilir?

Cevap : Orucun sahih olabilmesi için niyet şarttır. Kuşluk vaktine kadar niyet yapılabilir. Niyet şöyle yapılır:

“Yarın oruç tutmaya veya yarının orucunu tutmaya niyet ettim” demekle yapılabilir.

Bu niyet, Ramazanın her günü için ayrı ayrı yapılırsa, daha uygun olur. Çünkü her günün orucu kendi başına bir ibadettir.

Şartlı niyet olmaz. Şöyle olursa tutarım, şöyle olursa bozarım denmez. İbadetlerde ciddiyet esastır. Cenab-ı Allah’ın emri hafife alınamaz. Oruç nafile de olsa, Allah’a söz verilerek başlanmıştır. Dönüvermek olmaz. Hele bir ikramla oruç bozuluvermez.

Soru : Ramazanda oruç tutamayan ne yapar?

Cevap : Kur’an’da : Sayılı günler olmak üzere oruç size farz kılındı. Sizden her kim hasta veya yolcu olursa, tutamadığı günler kadar, Ramazan sonrası kaza eder. İhtiyarlık veya iyi olma ümidi kalmamış hasta veya devamlı mazereti olan, bir fakir doyurarak fidye verir. Eğer güçlüğe rağmen oruç tutmanız sizin için daha hayırlıdır.” buyrulmuştur (Bakara: 184)

Eğer bir insan fidye veremeyecek kadar fakirse, Cenab-ı Allah’a dua eder, tevbe istiğfar eder, affını diler. Çünkü Allah kimseye gücünün yetmeyeceği yükü yüklemez.

Fidye, sabah akşam fakir doyurmak olabileceği gibi nakit para da olabilir. Yalnız herkes kendi imkanına ve sofrasına göre verir.

Oruç, kazaya kaldıysa, Ramazan sonrasındaki günlerde tutulmalıdır. Mezhebimize göre imkân varken diğer Ramazana kadar tutulmazsa, “hem fidye hem de kaza gerekir” görüşü vardır.

Ramazan orucunu bilerek, özürsüz bozan, iki ay peş peşe oruç tutar, birde bozduğu oruç 61 gün oruç tutar. Buna sağlığı imkân vermezse, fidye verir, 60 fakiri sabah akşam doyurur. Veya bir fakiri 60 gün doyurur. Bozduğu orucu da tutamayacaksa, onunda fidyesini verir.

Ramazan dışında oruç bozulursa, tek gün kaza eder. Keffaret, Ramazan içinde, Ramazan orucu için geçerlidir.

Soru  : Bilmeden oruç bozanın ne yapması gerekir?

Cevap : Oruçlu kimse, bilmeyerek yer içerse, orucu bozulmaz. Hatırlayınca hemen yemeyi içmeyi bırakır, tevbe istiğfar eder ve oruca devam ederse, orucu bozulmaz.

Orucum bozuldu diye yer içerse, keffaret gerekir. Hata ve zorlama ile oruç bozulursa, sadece bir gün kaza gerekir.

Diş aralarında kalan kırıntı, mercimek büyüklüğünde olur ve yutulursa oruç bozulur. Birgün kaza gerekir.

Orucu bilerek bozan, keffaret öder.

Soru : Vücuttan, kıl yolmak orucu bozar mı?

Cevap : Tıraş olmak, kıl yolmak ve tırnak kesmek orucu bozmaz.

Soru : Abdest alırken guslederken boğazdan su gitse oruç bozulur mu?

Cevap : Bu durumda oruca devam edilir. İstemeyerek bozulduğu için bir gün olarak kaza eder.

Guslederken göbek gibi çukurluklardan suyun girmemesine dikkat edilir.

Soru : İmsak vaktinden sonra yiyip içen, vakit geldi zannı ile yiyip içen ne yapar?

Cevap : Oruca devam eder. İstemeyerek olmuştur. Ramazandan sonra bir gün kaza orucu tutar.

Soru : Yıkanmak orucu bozar mı?

Cevap : Yıkanmak orucu bozmaz. Fakat yıkanırken vücudun içe açılan deliklerinden su girmemesine dikkat edilir. Su giderse o günkü oruç bozulur. Birgün kaza gerekir.

Soru : Yıkanması gereken, sahurda vakit dar ise ne yapar?

Cevap : Yıkanmaya vakit yoksa, ellerini, yüzünü yıkar, ağzını çalkalar yemeğini yer sonra yıkanır. Yıkanmadan yiyip içmiş olması, oruca mani değildir, yiyip içmek için abdest de alıp yiyebilir. Sonra gusleder. Çünkü cünüplük oruca mani değildir.

Soru : Oruçlu iken iğne vurulmak orucu bozar mı?

Cevap : Bu konuda az da olsa görüş ayrılığı var. Şüpheden kurtulmak için oruçlu iken gerekmiyorsa iğne vurdurulmamalı. İftardan sonraya bırakılmalıdır. Acil bir durum varsa iğne vurdurulur, o günkü oruç kaza edilir. keffaret gerekmez.

Hz. Aişe(ra) bir ölçü ortaya koymuştur: “Vücuda giren her şey orucu bozmaz, çıkan bozmaz.” Buna göre hareket edilirse, farklı görüşlere ve kaynaklara bakılmazsa,

şüpheden uzak takvalı ibadet edilmiş olur.

Soru :  Sigara dumanı orucu bozar mı?

      Cevap : İstemeyerek dumanı teneffüs etmek orucu bozmaz. Eğer isteyerek duman çekildi ise oruç bozulur. Hatta keffaret bile gerekir. Tiryakilerin sigara içilen ortamlardan uzak durması gerekir.

Soru: Kimler oruç tutmayabilir?

Cevap : Şunlar oruç tutmayabilir;yani mükellef değillerdir.

1-  Buluğ çağına gelmeyen çocuklar. Bunlar oruca alışmaları bakımından tutarlarsa, nafile sevabı alır, Allah’ın rızasını da kazanır.

2-  Orucu tutamayacak durumda yaşlılar.

3- Ayhali olan, loğusa olan kadınlar veya hasta olanlar. Bunlar da iyileşince oruçlarını tutarlar. Hastalık devamlı ve iyileşme ümidi yoksa fidye verilir.

4- Emzikli kadınlar, süt azalacaksa, emmek çocuğun hakkıdır.

5- Hamileler, bunlarda orucu geri bırakabilir. Tabi bu, keyfi olmaz, sakınca varsa bu ruhsat kullanılır.

6- 90 Km’den uzağa giden yolcu da izne tabidir. Ama zorluğa rağmen tutulursa daha hayırlı olduğu bildirilmiştir.

Ruhsatı kullanmada ölçü nedir? Rahatsızlık, sıkıntı ve güçlüktür.

Soru : Adet gören kadın oruçlu iken kan görürse ne yapar?

Cevap : O günün orucu bozulmuştur. Oruca devam eder. Hürmeten yiyip içmez. Onunda bir sevabı vardır. O günkü orucu kaza eder. Oruç başlanmış bir ibadettir ve saygı ve ciddiyet gerekir. Açıktan yiyip içme günahına girmemek gerekir. Yiyip içen içinde nasıl olsa oruç bozulmuştur. Günaha girmez.

Soru : Krem ve ilâç orucu bozar mı?

Cevap : Vücuttaki yara, yarık ve çatlaklara sürülen ilaç, göze, kulağa damlatılan damla vücudun iç kısımlarına giderse, oruç bozulur. İftarla sahur arası sürüldü ve emildi ise onun zararı yoktur.

Soru: Başlanmış oruç hangi hallerde bozulabilir?

Cevap : niyetlenilen bir oruç hastalanma halinde inançlı bir sağlıkçının önerisi ile bozulabilir.

Bir kararla 90 km’lik ve daha fazla uzak yola çıkan, mecburiyet varsa bozabilir.

Hamilelikte annenin ve çocuğun zarar görmesi söz konusu olursa, oruç bozulabilir.

Ölüm tehlikesi meydana getiren açlık, susuzluk halinde oruç bozulabilir.

İhtiyarın çok aciz düşmesi durumunda orucu bozabilir. Cebir halinde oruç bozulabilir. Mecburiyet söz konusu olduğundan oruç bozulabilir. Keffaret gerekmez. Güne gün kaza edilir. Ancak cebir ciddi ise, işin şakası yoksa bozulur.

Soru : Oruç bozmayan haller nelerdir?

Cevap : Unutarak yiyip içmek.

–     İstek dışı istifra etmek.

–     Deri altına geçmeyen krem, boya kullanmak.

–     Ağızdaki küçük kırıntıları yutmak.

–     İstemeyerek duman, toz yutmak.

–     Gül koklamak. Aşırı olmaması gerekir.

–     Diş fırçalamak.

–     Diş çektirmek.

–     Kan vermek. Kan şekerini ölçmek.

Soru : Orucu bozmayan ama mekruh olan şeyler nelerdir?

Cevap:

–     Zorunlu ise bir şeyin tadına bakıp tükürmek.

–     Çok yemek yemek.

–     Tükrüğü ile boğaz kuruluğunu gidermek.

–     Şekersiz sakız çiğnemek.

–     Bir şey koklamak.

–     Diş fırçalamak.

–     Ağzı gargara yapmak.

–     Serinlemek için duş alma, suya girmek.

–     Islak bez ve buz kullanmak.

–     Kan vermek, dayanıklılığı giderirse mekruhtur.

–     Oruçluyum diye görevi aksatmak.

Soru Orucu bozan keffaret gerektiren haller nelerdir?

Cevap:

–     Bilerek yiyip içmek.

–     Eşiyle ilişkiye girmek.

–     Ağza giren kar, yağmur ve abdest suyunu bilerek yutmak.

–     Sigara içmek, dumanı isteyerek çekmek.

–     Orucunu nasıl olsa bozuldu diyerek yiyip içmek.

–     Keffaret, Ramazan da Ramazan orucu için geçerlidir.

Soru : Radyo ve TV de erken okunan ezanla veya yanlış atılan top, yanlış okunan ezanla oruç bozan ne yapar?

Cevap : Bu hata ile oruç bozmaya girere ki, bir gün olarak kaza eder. Yiyip içmeye devam etmezse tabii. Sahurda geç kalanda, yiyip içmez o da birgün kaza eder. Abdest alırken, guslederken, diş fırçalarken ağza su kaçsa oruç bozulur. Birgün olarak kaza eder. Ama nasıl olsa bozuldu diye yer içerse 61 gün keffaret orucu tutar.

Soru: Ramazan geliyor diye üzülen günaha girer mi?

Cevap : Ramazan ve oruç kitap ve sünnetle sabittir. Red, alay, istememek, Ramazan geldi çattı, ticaretimiz aksayacak gibi ifadeler ciddi olursa, küfre bile götürür. Bir ibadeti yapamamak, yapmamak başkadır. Kabul etmemek başkadır. Birşeyi Allah emrediyorsa, Allah’a karşı durulmaz.

Soru: Günah işlemek orucu bozar mı?

Cevap : Bu günaha ve işleniş biçimine göre değişir. Niyet çok önemlidir. Orucu bozacak günah vardır. Orucun sevabını giderecek günah vardır. Oruç, zaten günahtan alıkoymuyorsa, oruç değildir. gerçek oruç tutuluyorsa, günah söz konusu olmaz. Peygamberimiz : “Nice oruç tutanlar vardır ki, yanına sadece açlık, susuzluk kalır.” (İ. Canan Hadis Ans:17/1 63) Ayrıca gece ibadetle gündüzü oruçla geçiren, fakat dedikodu yapan kadının yerinin cehennem olduğu haber verilmiştir. Orucun sevabı boldur. Emredildiği gibi tutulmazsa günahı da boldur.

Soru : Kaza orucu tutan, keyfi oruç bozsa 61 gün ceza orucu tutar mı?

Cevap : Bu Ramazan içinde keyfi oruç bozma ile ilgilidir. Ramazan dışında bozulan oruç için bir gün kaza gerekir.

Soru : Kadın beyinden izinsiz oruç tutabilir mi?

Cevap : Kadın, nafile oruç için izin alması gerekir. Ramazan orucu için, kaza orucu için ve keffaret orucu için beyinin rızasına gerek yoktur. İzin verse de vermese de tutar.

Koca oruç tutmuyorsa, kadın kocasına sofra hazırlamak zorunda değildir, ancak özründen dolayı tutamıyorsa, o zaman hizmetini aksatmaz.

Kocanın kasten oruç tutmaması, Allah’a isyandır. Allah’a isyan edene itaat olmaz. Eğer evlilik bozulacak olursa, istemeyerek eşine sofra hazırlar. Çünkü yuvanın yıkılması, Allah’ın sevmediği bir iştir.

Peygamberimiz: “Kocası yanında iken izinsiz kadının nafile oruç tutması helal olmaz.” buyurur. (H. Döndüren,İslam İIm:421) Beyi ihtiyarsa, hasta ise, sabah gidip akşam geliyorsa, izne gerek olmaz. Nafile orucu tutabilir.

İş sahibi de nafile oruca müsaade etmeyebilir. Ama Ramazan orucunu kimse karışamaz.

Çalışan, aldığının karşılığını vermek zorundadır.

Soru: Niyet edilmese olur mu?

Cevap : Peygamberimiz “Ameller niyete göredir.” buyurmuştur. Buna göre amellerde niyet çok önemlidir.

Niyet orucun sahih olması için şarttır. Niyet nasıl olur? “Yarın Allah rızası için oruç tutmaya veya yarının orucun tutmaya niyet ettim” demek yeterlidir.

Ramazan için toptan niyet de edilebilir. Ama her günün orucu başlı başına bir ibadettir. Ayrı ayrı niyet edilirse daha güzel olur. Niyet, o gün kuşluğa kadar yapılabilir. Niyet etmek, unutulursa, sahura kalkma da niyet sayılır. Allah niyete göre kabul eder. İnşallah diye düşünülür.

Soru : Oruçlu iken eşini öpmek orucu bozar mı?

Cevap : Evli olmayan iki cinsin birbirini öpmesi sorulunca Peygamberimiz “İkisinin orucu da bozulur” demiştir. (İ. Canan, Hadis Ans:17/1 62)

Eşini şehvetle olmayan öpme orucu bozmaz. “Allah ısmarladık”, “Hoşcakal”, “Hoş geldin” gibi usulen öpmeler orucu bozmaz. Eşini şehvetle öpmek orucu bozar.

Soru : Oruç tutmanın haram olduğu günler var mı?

Cevap : Beş günde oruç tutmak tahminen mekruhtur. Bunlar; Ramazan bayramının ilk günü, Kurban bayramı günleri. Yalnız tek Cuma günü tutmak tenzihen mekruhtur. Tek Pazar, tek cumartesi günleri de Hıristiyanların ve Yahudilerin ibadet günü olduğu için oruç tutmak tenzihen mekruhtur.

• Muharremin orucu günü tek gün oruç tutmak tenzihen mekruhtur.

Soru  : Kazaya kalan oruç nasıl tutulmalıdır?

Cevap : İbadet borçlarını geciktirmek doğru değildir. zaten kazaya bırakılmasıyla hata edilmiştir.

Kazaya kalan oruç diğer Ramazana bırakılırsa, hem kaza hem de keffaret gerekir, görüşü vardır.

Kazaya kalan oruç, Ramazan sonrası hemen tutulmalıdır. Ölüm ansızın gelebilir.

Geciken ibadet için tevbe istiğfar gerekir. Eğer kazaya kalan oruca özürden ve hastalıktan dolayı fidye verilecekse bekletilmeden verilmelidir. Tutulacaksa vakit geçirilmeden tutulmalıdır.

İyileşme ümidi yokken fidye verilse, ardından da iyileşse o oruçları tutması gerekir.

Oruç gününden önce fidye verilmez.

Fidye, sabah akşam karnı doyuracak miktardır. Bu kişinin varlık durumuna ve kendi yeme içmesine göre değişir.

Soru : Oruç keffareti var mıdır?

Cevap : Keffaret nedir? Ramazan orucun bilerek bozanın 61 gün oruç tutma cezasıdır. Bu iki ay oruç peş peşe tutulur. Peş peşe tutamayan yeni baştan başlar.

Oruç tutamayacak kadar ihtiyar ve iyileşmesi mümkün olmayan hasta, fidye verir. Kasten orucu bozan keffaret öder. 2 ay oruç tutar.

Hata ile adam öldüren 2 ay oruç tutar.

Hanımının mahrem yerini anasına benzeten (zıhar yapan) iki ay oruç tutar.

Haçta ihramlı iken yasak çiğneyen üç gün oruç tutar.

Kur’an’da : “Oruç keffareti ile ilgili somut bir hüküm yok. Sünnette ise, Ebu Hureyre’nin rivayet ettiği bir hadis var. Gündüz oruçlu iken ailesi ile cinsel münasebette bulunan bir zat gelir Efendimiz’e ve durumunu anlatır. Allah Rasulü de ona sırasıyla bir köleyi hürriyete kavuşturmasını, 60 gün oruç tutmasını ve 60 fakiri doyurmasını emreder. Her teklife (gücüm yok, fakirim) diye karşılık veren sahabeyi, Hz. Peygamber o ara getirilen bir sepet hurmayı verir. (Bunları dağıt) der. o kişi (Medine de benden daha fakiri yok!) karşılığını verince, Hz. Peygamber tebessüm ederek, (Haydi git, ailenle birlikte bunu ye)” buyurur. (Buhari Şavm:38)

Yemin keffaretinde on yoksulu doyuracak gücü olmayan üç gün oruç tutar. (yemin bozulmadan keffaret olmaz.)

Soru : Kim fidye verir?

Cevap : Çok yaşlı aciz kimse, iyileşemeyecek hasta fidye verir. Oruç tutmaya gücü olan, fidye veremez, tutması gerekir.

Oruç tutmayan ihtiyaç sahibi ise fidye vermez, istiğfar eder. “Beni affet Allah’ım” der. çünkü Allah kimseye gücünün üstünde yük yüklemez.

Soru : Özürlü ibadet eder mi?

Cevap : Kürtaj olan, düşük yapan ve dinen özürlü sayılan kimseler, özürleri devam ettiği müddetçe ibadete devam ederler.

Her vakit namaz için ayrı abdest alırlar. O abdestle her ibadeti yaparlar.

Kan gelen, akıntısı olan da özürlüdür. İbadet için başka bir sebeple oruç bozulmazsa, akıntıya rağmen ibadet eder. Akıntı mümkün mertebe azaltılmaya çalışılır.

Düşük yapan, kürtaj olan, çocuk şekillenmediyse; saç, tırnak belirmediyse, iki aydan önce olduysa, kan gelse de lohusalık olmaz. Özürlü sayılır ibadet eder.

Soru : Yola çıkanın oruç tutması doğru olur mu?

Cevap : Yola çıkan seferi olunca Allah ona oruç tutma mecburiyeti getirmemiş. Tutamaz mı, isterse tutar. Kur’an’da “zorluğa rağmen oruç daha hayırlıdır” buyrulmuştur. (Bakara:184) 185. ayetinde yolcu olunca tutmama ruhsatı verilmiştir. İstenirse bu ruhsat kullanılır.

Yolcu “Daha çok sevap kazanayım, tutayım” derse, daha çok sevap kazanır.

Nefse eziyet olmaz. Sıkıntı olacak, başkalarına sıkıntı verecek ise oruç tutmaz.

Misafir kaldığı yerde Sahur da, iftarda sıkıntı verecekse, misafir oruç tutmaz. İbadet de olsa başkalarına eziyet verilmeyecektir. (Bak:İ. Canan, Hadis Ans: 17/558)

Soru : İlaç kullananın orucu bozulur mu?

Cevap : Vücutta yara, yarık yoksa vücudun dışından sürülen ilaç orucu bozmaz. Vücuttaki kıl diplerinden giren de orucu bozmaz. Merhem de sürülse, banyoda yapılsa bozmaz.

İğne orucu bozar. Hz. Aişe (ra.) “Vücuda giren orucu bozar, çıkan bozmaz” demiş bir ölçü koymuştur.

Kulağa, göze akıtılan ilaç, vücudun içine gittiği için orucu bozar. Fitil orucu bozar. Film çektirmek için içilen ilaç orucu bozar. Dudağa sürülen ruj içeriye giderse, orucu bozar.

Nefes darlığı çekenler için Sprey, besleyen ve zevk veren bir şey değildir. nefes almak için astımlının pompaladığı hava hayati ihtiyaçtır. Eğer sadece yoğunlaştırılmış oksijen ise orucu bozmaz. Yok tedavi edici ilaç katıldıysa, boğazda ilaç tadı ve kokusu hissediliyorsa, o zaman orucu bozar. Zorunlu kullanıldıysa bir gün kaza eder.

Tansiyon hastası 24 saat tesirli tansiyon ilacı kullanıyorsa sahurda ilacını alır orucunu tutar. Sık ilaç kullanması gerekiyorsa, o zaman inançlı bir doktorun tavsiyesine göre hareket eder.

Şeker hastası, sabah akşam hep alıyor veya İnsülin kullanıyorsa, inançlı bir doktorla konuşarak oruç tutar.

Tansiyon ve şeker hastaları için ön yargı ile hareket edilmemelidir. Sık sık İnsülin kullanma, hap alma durum yoksa, rahat bir şekilde oruç tutulabilir.

İnsan tutma niyeti taşırsa Allah ona kolaylık ve rahatlık verecektir.

Oruç tutunca rahatsızlanacak ve rahatsızlığı arttıracak olursa, o özür sahibidir. Oruç tutmaz, fidye verir.

Soru : Toz, duman ve buharın yutulması orucu bozar mı?

Cevap : Bozmaz. Çünkü sakınılması mümkün değildir. fakat sigara dumanı, yemek buharı isteyerek çekilirse orucu bozar. Hem de keffaret gerektirir.

Soru : Sakız çiğnemekorucu bozar mı?

Cevap : Sakız şekersiz ve katkı madde yoksa orucu bozmaz. Gene de çiğnememek en güzelidir.

Soru : Kocası huysuz olan kadın yemeğin tadına,tuzuna bakar mı?

Cevap : Problem çıkacağı endişesi varsa, yemeğin tadına bakar, yutmaz, tükürür. Beyi bu konuda titiz biri değilse, yemeği tadamaz.

Soru : Ölenin oruç borcu ödenebilir mi?

Cevap : Yakınları fidye vererek ödeyebilirler. Onun yerine oruç tutamazlar. Ancak nafile oruç tutup, sevabını bağışlayabilirler.

Soru : Oruçlu iken bayılmak orucu bozar mı?

Cevap : Bozmaz.

Soru : Kusmak orucu bozar mı?

Cevap : Midesi bulanıp kusanın orucu bozulmaz. İsteyerek kusanın ağız dolusu kusması orucu bozar.

Soru : Orucu bölmemek için Ayhali geciktirilip hap kullanılabilir mi?

Cevap : Orucu kazaya bırakmamak, Ramazan sevabını kaçırmamak için ayhali geciktirilebilir. Oruç sahihtir. Çünkü ayhali kanın görülmesiyle başlar, kanın kesilmesi ile sona erer.

Vücuttan atılması gereken o kanı üst üste uzun süreli geciktirmek doğru değildir. başka rahatsızlıklara sebep olabilir.

Oruçlu iken kanı gören kadının orucu bozulur. Fakat hürmeten yiyip içmez.

Keffaret orucu tutan kadın ayhali olursa, oruca ara verir. kanın kesilmesi ile beraber temizlenir. Hemen oruca başlar.

Düşük yapanın orucu ‘bozulur. Çocuk organları belirdi ise, 60 günden fazla ise lohusalık başlar 40 gün devam eder daha azda sürebilir.

Soru : Çocuğun oruç tutturmaya ana baba sorumlu mudur?

Cevap : Cenab-ı Allah ana babaları evlatlarından sorumlu tutmuştur. Evlat ana babanın ya cenneti ya da cehennemi olacaktır.

Kur’an’da Ey iman edenler! Yakacağı insanlar ve taşlar olan cehennem ateşinden aile fertlerini koruyun” buyurur: (Tahrim:6)

Peygamberimiz de : “Çocuğunuza yedi yaşında namazı emredin, on yaşında kılmazlarsa, dövün” buyurur.

Çocuk iyi yetiştirilince, nasıl ana babanın sevap kaynağı oluyorsa, kurtuluşunu sağlıyorsa, yetişmeyen çocuk içinde sorumluluk doğar.

Her vesile ile çocuklar ibadet hayatı içine çekilmelidir.

Soru : Damla orucu bozar mı?

Cevap : Bazı konular tartışmalı oluyor, şüphe meydana geliyor. İslam’da şüpheden kaçınmak ve takva yoluna gitmek esastır. İlâç kullanma zorunlu değilse iftardan sonraya bırakılmalıdır.

Vücudun çukurluklarından su giderse, ilaç giderse oruç bozulur. Yara, yarıklardan içeri giren ilaç orucu bozar. Göze, kulağa ve burna damlatılan damlada orucu bozar.

Göz kanalları boğaza iner. Burun tıkanır nefes sıkılırsa, göz kanallarından hava kabarcıkları belirecektir.

Kim ne derse desin, fetvadan ziyade takvalı ibadet insana zevk verir, lezzet verir. Her konuda herkes konuştuğu için takva ile yaşanacak bir zamandayız.

Şunu da ilave edelim; ön ve arkadan konulan pamuk vücudun içine giderse orucu bozar. Taharetlenirken parmakların girmesi, su girmesi de orucu bozar.

Soru : Başı açık olanın orucu kabul olur mu?

Cevap : Örtünmeden namaz olmaz. Ama örtünmeden oruç olur. Nasıl olur? Sevabı eksik olur.

Orucu bozan şeyler arasında baş örtüsü yoktur.

Ahiretteki durum ise şöyle olur: öğrenci her dersten geçer not alınmazsa, öğrenci sınıf geçemez.. Diploma alamaz. Ahirette de eksiklik varsa,sırat geçilmez, hesap kapatılmaz. Eksik muamele görür.

Soru : Diş çektirmek orucu bozar mı?

Cevap : Diş çekilince kan giderse, diş aralarındaki artıklar mercimek büyüklüğünde olur ve yutulursa, oruç bozulur.

Soru : Dişi ağrıyan dişine ilaç koysa, karanfil koysa orucu bozulur mu?

Cevap : İlaç ve karanfil tadı ve parçaları boğazdan giderse oruç bozulur. Karanfil ve ilaç kokusunun içeri gitmesi orucu bozmaz.

Soru : Diş dolgusu orucu bozar mı?

Cevap : Diş dolgusu orucu bozmaz. Ancak dişin içine zevk edilen ilaç beyne ulaşırsa, mezhebimize göre oruç bozulur.

Vurulan morfin mezhebimize göre orucu bozar.

Diş doldurmak ve kaplatmak süs içinse caiz değildir. acil değilse diş çektirmek, kaplatmak, doldurmak Ramazan sonrasına bırakılırsa, daha uygun olur. En azından şüpheyi önler.

Diş dolgusu ve diş kaplatma zaruret varsa, caizdir. Ve bunun için mezhep takdine, mezhep değiştirilmesine gerek yoktur.

Soru : Diş fırçalamak orucu bozar mı?

Cevap : Diş fırçalamak, misvak kullanmak orucu bozmak. Ancak ağza alınan macun, tuz, sodanın tadı boğaza giderse oruç bozulur.

Misvak parçaları buğday tanesi kadar boğaza giderse, gene oruç bozulur.

Diş kanayınca kan boğaza giderse oruç bozulur. Böyle durumlarda istemeden olduğu için bir gün kaza gerekir.

İsteyerek bozma durumunda 61 gün keffaret orucu tutar. Unutarak bozmada bir şey gerekmez. Karnını bile doyursa oruç bozulmaz. Yalnız hemen yeme içme terk edilecek, nasıl olsa oruç bozuldu denmeyecektir. Oruca devam edecektir.

Abdest alırken, guslederken vücudun içine su gitmemesine dikkat edilmelidir.

Soru : Terleyenin, ağlayanın orucu bozulur mu?

Cevap : Terlemek, ağlamak, çocuk emzirmek, vücuttan kıl yolma, tırnak kesmek gibi şeyler orucu bozmaz.

Soru : Kan vermek orucu bozar mı?

Cevap : Kan vermek orucu bozmaz, kan almak orucu bozar.

SONUÇ

 

Oruç, islamın beş temel şartından biri, önemli bir ibadet. Yılda bir ay. Ama sevabı pek çok. İçinde bir aydan daha hayırlı kadir gecesi var. Orucun sevabı çok, Cenab-ı Allah “Oruç benim içindir. Sevabını ben veririm” buyuruyor.

Tabi bu bol sevabı alabilmek için orucu kusursuz tutmak gerekir. Her organla tutmak gerekir. Sevabını kaçıracak her türlü zevk ve lezzetten uzak, sırf Allah rızası için oruç tutulmalıdır.

Oruçla ilgili bilgiler güvenilir kişi ve kaynaklardan elde edilmelidir, kesin bilinmeyen şeyler sorularak öğrenilmelidir.

Ramazanda tutulamayan oruçlar, diğer Ramazana bırakılmadan kaza edilmelidir.

Bir de Ramazan sonraki ay içerisinde altı gün Şevval orucu vardır. Peygamberimizin 30 Ramazan orucuna 6 gün ilave edilerek bütün seneyi oruç tutmuş sevabı alınacağı müjdesi vardır. Çünkü ibadetlere bire ondan bire yedi yüz misline kadar sevap olduğu bildirilmiştir. En’am süresinin 160. ayetinde “kim Allah’ın huzuruna iyilikle gelirse, o sadece getirdiğinin on katı vardır, kim de kötülükle gelirse, o sadece getirdiğinin dengi ile cezalandırılır. Onlar haksızlığa uğratılmaz.” buyrulmuştur.

Oruç tutmanın nasıl sevabı kat katsa, tutmamanın cezası da kat kat olacaktır. En azından oruca oruçluya gösterilirse, insanı incitmemenin de elbette bir mükafatı olacaktır.

 


Bu yazıyı 11.766 kişi okudu.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here