Fahiş fiyat nedir?
      Fahiş fiyat fazla fiyat söyleyip aldatmak demektir. Bunun için de yalan, yalan yere yemin, kusuru gizleme, övme, alıcının bilgisizliğinden yararlanma vardır.
İslam fıkıhına göre; taşınır mallar için %5, hayvanlar için %10, taşınmaz mallar için %20’yi aşan fiyat fahiş fiyattır.
Peygamber (as) :’’ Bizi aldatan bizden değildir’’ buyurur. (Müslim, iman:164)
Fahiş fiyatta kul hakkı söz konusu olur.
Bir hadiste:’’ Doğru sözlü, güvenilir tüccar, ahrette peygamberler, doğrular ve şehitlerle beraber olacaktır’’ müjdesini vermiştir. (İbn-i Mace, ticaret:1)

Belirli kar sınırı var mıdır?
      Kur’an’da olsun, sünnette olsun kar için belirli alt ve üst sınır belirtilmemiştir.
Peygamber (as)’a Pazar fiyatlarına müdahale etmesini isteyenlere, peygamberimiz fiyatlara müdahale etmekten kaçınmıştır.

Meşru şeyler satmayan yerden ucuz diye alışveriş yapmak uygun mudur?
      Müslüman, kimin gücüne güç kattığını bilmelidir. Nasıl iyiliğe sebep olunca sevap varsa, kötülüğe sebep olunca da vebal vardır.
Günahtan, haramdan kaçınıldığı gibi günah işleyenden de kaçınılmalıdır. Meşru iş yapmayanın ikramı bile yenmez.
Müslüman farklı kimsedir. Farklı yaşar. İnandığı gibi yaşar. Ucuz değil, bedava olsa da meşru olmayan bir yerle müslümanın ilgisi olamaz. Ucuz düşüncesi ile hareket, İslam inancı ile bağdaşmaz. İşler menfaate göre ayarlanırsa, tavizler ard arda gelir. Ölçü menfaat değil İslam prensipleri olmalıdır.

Bakkal deftere malın fiyatını değil cinsini yazarsa olur mu?
      Bir malın satıldığı ve alındığı zaman fiyatının belirlenmesi gerekir. Gizli fiyatla satış olmaz. Veya verilen malı aynen geri almak şartı ile verilir.
Veresiye verirken fiyat yükseltebilir ama gizli fiyat uygulayamaz. Malın adını, miktarını yazıp öderken o günkü fiyattan hesap edemez.

İnternet kafe açmak istiyorum ne dersiniz?
      Siteler kontrol edilir, Zararlı siteler yasaklanırsa faydalı olunabilir, güzel bilgiler edinmek isteyenler yararlanabilir.
Gençler başka yerlerden kurtarılmış olabilir.
Kontrol edilmezse gençler için zararlı olur, o zaman vebal söz konusu olur.

Cuma günü, Cuma namazı sırasında alım satım haram mıdır?
      Cuma günü Cuma namazı sırası önemli bir saattir. Bu bakımından bu saatin feyz ve bereketinden istifade edebilmek için dünyevi işler bir tarafa bırakılır. Üzerine Cuma namazı farz olanlar işi gücü bırakır camiye gider.
İş yerinde üzerine Cuma farz olan kalır, ticaret yaparsa o para helal olmaz. Bir bayan kalırsa, çocuk kalırsa onda bir sakınca yoktur.

Müstehcen elbise dikmek veya satmak helal olur mu?
      Dinimizde bir işin hayra mı şerre mi sebep olduğu önemlidir. Bir de kötülükte günahta yardımlaşılmaz. Peygamberimiz:’’ Bir kötülüğe sebep olan onu bizzat işlemiş gibidir’’ buyurur.
Günah ve haram olduğu bilinen bir yolla helal para kazanılmaz.
Dinen hoş görülmeyen bir şeye destek olunmaz, sebep olunmaz, azmettirilmez, özendirilmez ve örnek olunmaz.
Müstehcen giyimi ören, diken, satan, hediye eden kimsenin günahta bir payı vardır.

Neler alınıp satılamaz?
      Günaha, harama sebep olmak ve kolaylaştırmak ortam hazırlamak günaha ortaklıktır.
Eğer bir şey haram ve günahsa, o yolla kazanılan para helal değildir.
Hırsızlık malının, kaçak malın, kanın, kadının satışı, domuz ürünlerinin satışı, alkol, sigara, uyuşturucunun satışı, müstehcen elbisenin, kumar aletlerinin, buluntu malın, insana ait organ, kan, saçın satışı, umuma ait malların satışı yapılamaz.
Haram olan kazanç yolları nelerdir?
      İnsana gelen kazanç ya helalden gelir ya da haramdan gelir.
-İhtiyaç sahibi olmayanın sadaka, zekat, yardım alması,
-Dansöz, şarkıcı kadının, fuhuş yapanın kazancı,
-İçki, sigara, uyuşturucu imal edenin elde ettiği,
-Kumar, piyango, şans oyunlarından elde edilen,
-Haram kılınan şeylerin alım satımı,
-Fahiş fiyat, kara borsacılık, tefecilikten elde edilen,
-Buluntu, çalıntı malın satımından kazanılan,
-Faizli alışverişten elde edilen,
-Rüşvet yolu ile ele geçen,
-Yalanla hile ile kazanılan,
-Fal ücreti, büyücülükten elde edilen,
-Köpek parası haram olduğu bildirilen kazançtır.
Helal kazanç için nelere dikkat edilmelidir?
      Alın teri dökmeden, emek sarf etmeden, dürüst davranmadan kazanç helal olmaz.
Yapılan iş helal ve meşru olmalıdır. Zararlı işten rızık elde edilmez.
Helal kazanç için yalan, hile yapılmamalıdır.
Vaadinde durmadan, borcunu zamanında tam ödemeden, çalışanların emeği zamanında tam verilmeden helal kazanç elde edilmez.
Besmelesiz, tesettürsüz çalışılırsa elde edilen kazanç helal olmadığı gibi bereketi de olmaz.
Dinde günah, haram ve yasak olan bir yoldan elde edilen helal olmaz.

Kaçak mal alınıp satılır mı?
      Kaçakçılık meşru bir iş olmadığı gibi meslek de değildir. Kaçak malın alınması, satılması helal olmaz. Ucuzluk cazip gelmemelidir. Çünkü kötü çığır açılmış ve hırsızlığa teşvik, kaçakçılığa teşvik olur. ‘’Sen çal getir’’ demek olur.
Vergisi, zekatı verilmeyen mal meşru mal değildir.

Nerelerde çalışmak uygun olmaz?
      Kazancın meşru olabilmesi için uygun yerlerde çalışılmalıdır.
Şarap fabrikasında, meyhanede, kumarhanede, faizli muamele yapılan yerde, fuhuş yapılan yerde, insanların aldatıldığı yerde, haram mal üreten, satan yerlerde, müstehcen ve din düşmanlığı yapılan yayın organında, din düşmanlığı yapılan yerde birde ibadete izin verilmeyen yerde çalışılmaz.
İnsana nasıl yaşadın, nelerle meşguldün? Sorusu sorulacak. Nereden kazandın? Denilecek.
Allah:’’Kötülükte yardımlaşmayın’’diyor. (Maida:2) Ayrıca kötülüğe destek olunmaz.

Çalışmak ne zaman ibadet sayılır?
      Allah’ın anılmadığı, meşru olmayan işte çalışmak o işin hakkını vermemek ibadet sayılmaz. İnançsızın, ibadet hayatı olmayanın çalışması ibadet sayılmaz.
İbadetlerin arasındaki çalışmak ibadet sayılır.
İyi niyetli olunur, ilahi rızaya uygun iş yapılırsa, o çalışma ibadet sayılır.
Kazancın bir kısmı hayra harcanmıyorsa o iş ibadet sayılmaz. İbadet etmenin yasak olduğu yerde çalışmak nasıl ibadet olur?
Abdest, gusül bilmeyenin, ibadet etmeyenin çalışması nasıl ibadet olur?
Hak, hukuk bilmeyenin, borcunu ödemeyenin çalışması nasıl ibadet sayılır?
Dünya hırsı içinde olanın, vücudu haramla beslenenin çalışmasına ibadet sevabı mı verilir?

Vade farkı helal midir?
      Veresiye, taksitle mal satışı caizdir. Tabi burada peşin satış fiyatı uygulanmaz. Aradaki fazlalık faiz değildir.
Arada fark olmazsa, esnaflık yapılmaz. Vadeli satışta fiyat belli olmalı, yazıya dökülmeli, borç zamanında ödenmelidir. Zamanında ödenmezse, sonradan ödenen fazlalık faiz olur.

Hava parası helal mi?
      Mal sahibi veya devreden hava parası için anlaşıp alabilir. Yalnız kiracının devir hakkı olmalıdır.
Hava parası emek karşılığı değildir ama o toplumda alınıp veriliyorsa hava parası alan başka birine hava parası verecekse caizdir. Ancak kiracı mal sahibinden hava parası alamaz.

Kaparo alınır mı?
      O toplumda yaygınsa, ilerde borçtan düşülecekse alınır.
Cayma durumunda zarar varsa kaparodan kesilir, kalan kısmı iade edilir.

‘’Tekbir’’ kelimesi marka olur mu?
      ‘’Tekbir’’ dinin sembolüdür. Dini değerler, dini semboller marka olarak kullanılamaz. Ticarette, siyasette istismar edilip haksız kazanç sağlanamaz.
‘’Dini değerleri ve sembolleri içeren markalar, marka olarak tescil edilemez’’ diye kanun var.
Tekbir deyince akıla marka gelir. Tekbir, tevhid-i ifade etmekten çıkar.


Bu yazıyı 1.622 kişi okudu.

Araştırmacı Yazar
Mustafa ÖSELMİŞ