Yiyeceklerde Haram Helal

Cenab-ı Allah yarattığı yiyeceklerden bazısını helâl, bazısını da haram kılmıştır. Kur’an’da:

1-      “Ey iman edenler! Size verdiğimiz rızıkların temiz olanlarından yeyin…” (Bakara: 172 + Bakara: 168)

2-      “Allah’ın ayetlerine inanıyorsanız, üzerine O’nun adı anılarak kesilenlerden yeyin.” (En’am: 118)

3-      “Üzerine Allah’ın adı anılmadan kesilen hayvanlardan yemeyin. Kuşkusuz bu büyük günahtır. Gerçekten şeytanlar, dostlarına, sizinle mücadele etmeleri için telkinde bulunurlar. Eğer onlara uyarsanız şüphesiz siz de Allah’a ortak koşanlar olursunuz.” (En’am: 121)

4-      “De ki: Bana vahyolundu, leş veya akıtılmış kan, yahud domuz eti ki, pisliğin tâ kendisidir…” (En’am: 145)

5-      “Leş, kan, domuz eti, Allah’tan başkası adına boğazlanan, boğulmuş, taş, sopa vb. şeylerle vurulup öldürülmüş, yuvarlanıp, düşüp ölmüş, hayvan süsmesiyle ölmüş, dikili taşlara boğazlanmış hayvanlar, fal oklarıyla kısmet aramanız, size haram kılındı…” (Mâida: 3)

6-      “Allah size sadece ölü hayvanı, kanı, domuz etini ve Allah’tan başkası adına kesilen hayvanı haram kıldı.” (Nahl: 115)

7-      “O peygamber, iyiliği emreder, kötülükten men eder. Onlara temiz şeyleri helâl, pis şeyleri haram kılar…” (A’raf: 157)

8-      “Bugün size temiz ve iyi şeyler helâl kılınmıştır. Kendilerine kitap verilenlerin (Yahudi ve hristiyanların) yiyeceği size helâldir. Sizin yiyeceğiniz de onlara helâldir. Mü’min kadınlardan iffetli olanlar ile ehl-i kitaptan iffetli kadınlar da mehirlerini vermeniz şartı ile, namuslu olmak, zina etmemek ve gizli dost tutmamak üzere size helâldir. İslami hükümleri kabul etmeyenin ameli boşa gitmiştir. O, ahirette de ziyana uğrayanlardandır.” (Mâida: 5) buyrularak haram kılınan şeyler belirtilmiştir.

Her şeyi Allah yaratmıştır, her şey Allah’ın nimetidir. Temizi helâl, pisi haram kılmıştır. Bu ayetlere göre ve Hanefi Mezhebine göre:

1-      Allah’ın adı anılmadan kesilen,

2-      Allah’tan başkası için kesilen,

3-      Ölmüş, öldürülmüş, leş, kan,

4-      Dinsizin kestiği,

5-      Hayvanın tenasül organı, ödü, kanı, idrarı, hayaları,

6-      Zehirlenen hayvan,

7-      Suda ölen, yırtıcı hayvanlar, istiridye, istakoz, midye, yengeç, timsah, salyangoz, kaplumbağa, sümüklü böcek, kirpi, fare, akrep, yılan, kurbağa, köstebek, kurt, tilki, kedi, köpek, arslan, sırtlan, fil, gelincik, sincap, maymun, domuz, at ve eşek haramdır.

– Zehirlenip ölen, hastalıktan ölen, kendi kendine ölen, doğumdan ölen hayvanda haramdır. Leştir.

–  Pis görünümlü, pis kokan her şey de haramdır.

– Eğer balık zehirlenmiş ise, hastalıktan suda ölmüşse, o da yenmez.

– Leşin derisinden faydalanılabilir. Domuzun hiçbir şeyi kullanılmaz.

– Tedavi, gıda gibidir. Haram da şifa yoktur. Haramla tedavi olmaz, peygamberimiz: “Allah şifanızı, size haram kıldığı şeylerde yaratmamıştır” buyurur.

 

Bazı şüpheli ilaçlar için şunları söylemek gerekir:

1-      İnançlı bir doktorun tavsiyesi esastır.

2-      Onun alternatifinin olmaması gerekir.

3-      Onun kullanılabilmesi için hayatî bir tehlike varsa, İslam’da sağlık ve hayat başta gelir, o zaman kullanılır.

İnsan haram yemeye ve haram kullanmaya mecbur ve mahkûm değildir. Haramsız her şey daha güzeldir. Ama şeytan insana haramı güzel gösterir. Helâl olan içinde şüphe verir durur.

– Deniz hayvanları, Şâfi mezhebine göre helâldir.

Allah Kur’an’da: “O peygamber onlara temiz şeyleri helâl, mundar şeyleri haram kılar” (A’raf: 157) buyurur.

– Yırtıcı hayvanlar, yırtıcı kuşlar yasaktır. Bunlar: arslan, kaplan, kurt, kartal doğan gibi… (Büyük Had. Küll. : 2/206)

– Boğazlarken üzerine Allah’ın adının anılmadığı hayvan da yenmez. (Ama bilgi noksanlığı lehte kullanılır. Besmele çekilmiştir. Burası İslam ülkesi, zannı ile yenilir. Çekilmemiş olsa bile bizim onu yerken besmele çekmemiz yeterlidir. Bir de ehli kitabın kestiği de yenir. Bilerek besmeleyi unutmayanın, terk etmeyenin kestiği de yenir. Ataistin kestiği yenmez. Bilebile besmeleyi terk edenin kestiği de yenmez.)

Canlı hayvandan hedef tayin etmek, aç susuz bırakmak, ağır yük yüklemek, dövmek yasak, yani haramdır.

– Canlı iken hayvandan alınan parça et haramdır.

– Boşu boşuna kuş öldürmek günahtır. Peygamber: “Kim serçe kuşunu boş yere öldürürse, o kuş kıyamet günü Allah’a: “Ya Rabbi! Falan beni boşuna öldürdü” diye şikayet edecek” (İslam ilm: 2/53) demiştir.

– Hayvanları dövüştürmek, acı çektirmek, suda boğmak, ateşte yakmak, bir hayvanı yırtıcı hayvana diri diri vermek haram kılınmıştır.

– Domuz haram, domuz katkılı şeyler de haramdır. Çünkü fıkıhta “Çoğu haram olanın azı da haramdır.”

– Domuzun beslenmesi, alım satımı, her şeyi, derisinin, dişinin, kemiğinin kullanılması da haramdır.

– Tevrat’ta Tesniye 14/8’de domuz mundardır, dokunulması bile haramdır” denmiştir.

– Oje, ruj, krem, sabun, çikolata, margarin, sakız gibi yenilen kullanılan şeylerde, temizlik maddelerinde alkol ve domuz katkısı olup olmadığına dikkat edilmelidir.

– Et, kıyma, sucuk, salam, sosis alırken dikkat edilmelidir.

– “Her şey yenir” deniliveriyor. Doğru değil, ineğin sütü helâl, idrarı haram. Üzümün pekmezi, sirkesi helâl, şarap haramdır.

– Domuz mayasının ve domuz inüsülünün kullanılması da haramdır.

 

Peygamberimiz: “İnsan yediğinden ibarettir” buyurmuştur. Domuz ne kadar pişirilirse pişirilsin mikroplar ölmez. Domuz, her pisliği yer. Kendi pisliğini de yer. Domuz eti, gıdası en düşük ettir, insana her yönü ile zararlıdır.

Domuz eti insanın mayasını bozar. Benzinin içine başka madde katarsan araba ne olur?.. Haram da böyledir…

Domuzun iyice pişirilerek yenebileceği doğru değildir. Hz. Peygamber: “Ateş haram olanı helâl etmez” buyurur. (Büyük Hadis Küll. : 3/113)

– Ehli kitabın yemeği de helâldir, kestiği de yenir.

– Kafasına vurulup, öldürülen hayvanın eti yenmez. Ama ölmeden kesilip kanı akıtıldıysa yenir.

– Elektrikli aletlerle kesilen hayvanın eti yenir. Makineyi çalıştıran besmele çeker, yeterlidir.

– Av hayvanlarına gelince; silah veya av hayvanları ile avlanan hayvan, canlı ise boğazlanır. Ele geldiğinde canı çıkmış ise boğazlanmaz.

Burada avcı şu hadise uyacak: “köpeğini avın arkasına bıraktığın zaman, Allah’ın adını an. Avı sana canlı getirirse boğazla.”

Bir de köpeğin avı, kendisi için değil sahibi için yakalaması gerekir. Köpeğin avdan bir şey yememiş olması gerekir.

Kur’an’da:… “Avcı hayvanların sizin için tuttuklarını yeyin ve üzerine Allah’ın adını anın” (Maide: 4) buyrulur.

Peygamberimiz: “Köpek avdan yerse onu yeme” buyurur.

Av hayvanı suya düşmüşse, yenmez çünkü av aleti ile mi öldü, yoksa suda mı boğuldu bilinemez.

Önemli yasaklardan biri de içkidir. Çünkü insanoğlu içkiden gördüğü zararı başka bir şeyden görmemiştir.

– “Ey iman edenler! İçki, kumar, patlar ve fal okları şüphesiz şeytan işi pisliklerdir. Bunlardan kaçının ki saadete ulaşasınız. Şeytan, içki ve kumarla aranıza düşmanlık sokmak ve sizi Allah’ı anmaktan, namazdan alıkoymak ister…” (Maide: 90-91) Bu ayetler gelince şarap küpleri dökülmüştür.

Hz. Peygamber: “Sarhoş eden her şey içkidir, her içki haramdır” demiştir. Ayrıca: “Çoğu sarhoş edenin azı da haramdır” buyurmuştur. (Büyük Hadis Küll.: 3/105)

– İçki ile kazanç sağlamak haram.

– Üzümünü içki fabrikasına satmak haram.

– İçki içirmek, hediye etmek günahtır.

Biri içki kabını peygambere hediye etmek istedi. Peygamber “İçki haram” dedi. Adam: “Satmayayım mı?” deyince:

– “İçilmesi haram olanın satılması da haramdır” buyurdu.

– Yahudilere de mi ikram etmeyeyim? diye sordu

– Onu haram kılan,  Yahudiye ikramını da haram kıldı.

– Ya onu ne yapayım? Peygamber ona:

– “Çöle dök” buyurdular.

Diğer hadislerinde de:

– “İçki bulunan sofraya oturmayın” (Tirmizi Edep: 43 + Ramuz-elEhadis: 439/6)

– “Sarhoşluk veren her şey haramdır” (Buhari Edep: 80) demiştir.

İçki meclislerinden uzak durulmalıdır. “Mezeleri kurtarıyorum” denilip, içki bulunan sofraya oturulamaz.

Halife Ömer Bin Abdulaziz içki sofrasına oturanları, içenlerle beraber cezalandırmıştır.

Kur’an’da: “Müşriklerle bir arada oturmayın, yoksa siz de onlar gibi olursunuz” (Nisâ: 140) buyrulmuştur.

Adamın biri peygambere içkiyi sordu. Peygamber onu sakındırdı. Adam: “Ben onu ilâç olarak kullanıyorum” deyince peygamber: “O ilâç değil, hastalıktır” buyurdu.

Ayrıca: “Haramla tedavi olmayınız” buyurdu.

– “Allah, size haram kıldığı şeylerden, şifa vermemiştir” demiştir.

– Afyon, eroin gibi uyuşturucular da içki gibidir. Haramdır. Bir de haşhaş otu, sarhoş etse de etmese de haramdır.

Kur’an’da: “Haramla kendinizi mahvetmeyin” (Nisa: 29)

– “Kendinizi kendi elinizle tehlikeye atmayın” (Bakara: 195)

– Bir de yiyeceklerde, haramdan gelen para olmamalı ve başkasına ait hak olmamalıdır. Bunlar haramdır.

– İçinde alkol ve uyuşturucu bulunan içecekler haramdır.

– İspirtonun, kolanyanın içilmesi de haramdır.

– Tedavide uyuşturucu hap, uyuşturucu iğne, yasağa girmez.

– Bugün alkolsüz bira yoktur. Kolada alkol vardır. İçmemek, kullanmamak gerekir. Bir de alkollü ilaçlar vardır, temizlik maddeleri vardır. Alkollü ve domuz katkılı maddeler vardır. Alkolle yıkanmış sigaralar vardır. Bunlardan ve alkolle terbiye edilen etten, alkol katkılı deodorantlardan, alkollü esanslardan şaraplı dondurmadan kaçınmamız gerekir.

Alkol, helâk sebebidir. Alkol, kötülüklerin anasıdır. Alkol, devâ değil derttir.

Kur’an’da Cenab-ı Allah şöyle buyurur:

“Rabbi insana imtihan edip bol nimet verdiğinde: “Rabbim bana ikram etti” der. Onu imtihan edip rızkını daralttığında ise: “Rabbim beni önemsemedi” der. Hayır! Doğrusu siz yetime ikram etmiyorsunuz, yoksulu yedirmede birbirinizi teşvik etmiyorsunuz, haram helâl demeden mirası yiyorsunuz, malı aşırı biçimde seviyorsunuz” (Fecr sûresi: 15-20)

İkramlar konusunda haram yenmemesi için ne yapılmalıdır:

– Günah işlenecek olan ve harama düşülecek olan davetlere, uygun bir mazeret uydurulur, gidilmez.

– Kazancının yarıdan fazlası haram olan kimsenin davetine gidilmez. Davete gitmek sünnettir. Ama bazılarına gitmemek sünnettir. Bir de komşu hatırı, akraba hatırı değil Allah’ın rızası önemlidir.

– Kazancının tamamı haramdansa ona gidilmez, ikramı yenmez.

– Kazancının yarıdan fazlası helâl olanın mecbur kalındıysa, davetine gidilir, ikramı yenir ve şöyle dua edilir: “ Rabbim, bana helâl tarafından nasip et ve beni affet.”

– Kazancının ne kadarı helâl ne kadarı haram olduğu bilinmezse, bilgi eksikliği lehte kullanılır, iyi zanda bulunulur ve o kişinin ikramı yenir, onun ıslahı için dua edilir.

– Durumu şüpheli olanın davetine gitmek gerekirse, gidilir, ve ikramı yenir. Çünkü; şüphe ile amel edilmez. Şüphe, haramı kesinleştirmez. Buna rağmen meşru olmayan yere gitmemek daha iyidir.

Sonuç olarak; kişinin dindarlığı, yediğinin helâlliği nisbetindedir.

Yiyecek herhangi bir şey:

– Başkasına ait olmayacak, helâlden olacak,

– Yemekten önce eller yıkanacak,

– Besmele ile başlanacak,

– Sağ elle yenilecek,

– Sonunda da onu veren Allah’a hamd edilecek, dua edilecektir.

Kısacası, müslümanın gıda kültürü olması lazım. Ne yiyecek, ne içecek bunu bilmesi lazım.

 

TAVUK ETİNDE NELERE DİKKAT EDİLMELİDİR?

1-      Tavuğun elde kesilmesine dikkat edilmelidir:

Tavuk elle kesilmelidir. Elektrikle, şokla ölü duruma düşerse, leş yenmiş olur. diğer hayvanlarda olduğu gibi kanın akması lazımdır.

2-      Günlük olmalıdır:

Sık sık duyduğumuz ve okuduğumuz tavuktan zehirlenme haberleri, tavuğun bayat olmasındandır. Veya ölü olmasındandır.

3-      Tavuk sağlıklı olmalıdır:

Burada kesim yapanların ve yetiştiricilerin sorumluluk duyması, vebalden korkması lazımdır.

Kesim yerlerinin temiz olması, hayvanın güzelce temizlenmesi gerekir.

İç organları çıkarılmadın kızgın suya batırılmamalıdır. Batırılırsa, pislik ete sirayet eder ki, et pis olur. eğer sıcak suya batırılacaksa sıcaklık 50 derece olmalı, bundan fazla olmamalıdır.

4-      Hayvanı kimin kestiği önemlidir:

İnancımıza gire ehli kitabın kestiği yenir. Fakat o kişinin şirk koşan biri olmaması gerekir.

– Kadının kestiği yenir mi? Usulüne uygun kestiyse yenir, değilse, yenmez.

– Delinin kestiği yenmez.

– Sarhoşun kestiği yenmez, inkar eden ataistin kestiği yenmez.

– Dini bilmeyenin dikkat etmeyeceği için kestiği yenmez.

– Hz. Ali(ra)’ye göre: “Sünnetsizin kestiği yenmez.

Kabirler için, birileri için kesilen hayvan da Allah için kesilmediği için eti yenmez. Kanı oraya buraya sürülmez.

5-      Hayvan kesilirken Allah’ın adı anılmalıdır:

Allah’ın adı anılmayan, kurban da olsa hayvanın eti yenmez. Hac sûresinin 34. ayetine göre Allah’ın adı anıldıysa o hayvanın eti yenir.

Kur’an’da:

– “Besmele ile kesilen hayvandan yeyin” (En’am: 118)

–     “Kesilirken besmele çekilmeyen hayvandan yemeyin”(En’am: 121) buyruluyor.

Hayvanı kesen, kasten besmeleyi terk ederse, o hayvanın eti yenmez. Eğer hayvanı kesen ihmalden, unutkanlıktan veya heyecandan dolayı besmele çekemediyse, o kişi de inançlı birisiyse, o hayvanın eti besmele çekilerek yenir.

Sık sık soruluyor: “Biz aldığımız etin besmele çekilip çekilmediğini bilmiyoruz, bu duruda ne yapmalıyız. Bu durumda:

1-               İslam ülkesinde yaşıyoruz, müslüman kesmiştir, besmele çekmiştir, der besmele çeker yeriz.

2-               Bilmediğimiz bir konudur. Hüsn-ü zanda bulunuruz. Bilgi yoksa veya eksikse lehte kullanılır, yenmesi için delil sayılır. Fetva budur. Ama: “Ben bilmediğimi yemem” denirse, o da takvadır. Bu yolu seçen fitneye sebep olmamalıdır.

Her şeye rağmen yediğimizin, içtiğimizin madden, manen temiz olmasına dikkat etmeliyiz, alışveriş yapacağımız kimseleri de önemle seçmeliyiz.

Hayvan kesilirken, ”Bismillahi Allahü Ekber” denmelidir. Unutulacak olursa: “Bismillahi ala evvelihi ve âhirihi” denmelidir. Makine ile kesim yapılan yerde, makine çalıştırılırken bir besmele çekilmesi yeterlidir.

Bir dikkat edilecek husus da, hayvanın yediği yemdir. Yeme kan karışıyorsa veya hayvan pislik yiyorsa, yemde domuz kemiği varsa, o zaman tavuk cinsi üç gün temiz yem ve yiyecekle beslenir, ondan sonra kesilir.

 

TAVŞAN ETİ YENİR Mİ?

Zaman zaman tavşan eti yenir mi, yenmez mi diye sorular soruluyor, tartışmalar yapılıyor.

Tavşan eti dört mezhebe göre yenir. Yenmeyeceğine dair herhangi bir kaynakta bilgi yoktur.

Tavşan pis bir hayvan değildir. Tavşan beslenir, avlanır, alım satımı caizdir. Domuz gibi değildir.

Peygamber zamanında Ebu Talha ile Enes(ra) tavşan yakalamışlar, etinden bir parçasını peygambere göndermişler o da kabul etmiştir.

 

SİGARANIN DURUMU NEDİR?

İslam’da faydası olmayan, zararlı olan veya zararı faydasından çok olan haram kılınmıştır.

Eskiden tartışılıyordu. Haram diyenler, harama yakın mekruhtur diyenler, helâle yakın mekruhtur, diyenler oluyordu. Ama hiçbir zaman helâldir, diyenler olmamıştır.

Pozitif ilimler ve tıp ilmindeki son gelişmeler, sigaranın zararını tereddütlü bir konu olmaktan çıkarmıştır. Onun için fıkıhçılarımız “haramdır” fetvasını vermiştir. Hatta tütün ekiminin bile caiz olmadığını belirtmişlerdir. (Bak: İslam ilmihali c.2/67-68 Diyanet Vakfı  Prof. Dr. H. Döndüren, İslam İlm.: 661)

Haramın ölçüsü nedir?

– İsraf olan her şey haramdır.

– Eziyet veren şey haramdır.

– Kötü görünen ve kötü kokan her şey haramdır.

– Sekir veren yani sarhoşluk veren her şey haramdır.

Bazı şeyler için: “Kur’an’da yok” denemez. Çünkü İslam’da kaynak dörttür: Kitap, sünnet, icma ve kıyas. 

Kur’an’da: “Allah yolunda harcayın, kendi elinizle kendinizi tehlikeye atmayın, güzel yapın, Allah güzel yapanları sever.” buyrulmuştur. (Bakara sûresi: 195) Bir söz vardır: “Duman mı? İman mı? diye.

İnancımıza göre insanın malına, canına, sağlığına, maddî, manevî yapısına zarar vermesi haramdır.

Bugün sigara içen yalnız kendine değil, çevresine de zarar vermektedir. Hatta meleklerin bile rahatsız olduğu bildirilmiştir.

 

AFYON VE HAŞHAŞ

Afyon otu bağımlılık yapar. Afyon otunun kurusunun tozu bile insanı sarhoş eder. Daha önce tütün bulamayıp, afyon otunu sarıp içenler sarhoş olduklarını söylüyorlar.

Afyonun daneleri helâldir. Sütü ve otu haramdır. En azından tartışılan bir şeydir. Şüphelidir, sırf bu yüzden kaçınılmalıdır. Bir şeye alıştıysak, bırakmak zor geliyor. Bazı şeyler için: “Hadi canım sen de oda mı haram olurmuş, bu nereden çıktı” deniyor. Bu yolla değil de takva ile yaklaşılırsa günaha düşülmez.

 

Afyon otu ile ilgili kaynaklar şunlardır: 

– “Afyon haramdır.” (Prof. Dr. İ. Canan, Hadis Ans.: 7/269)

“Afyon haramdır.” (Prof. Dr. Vehbe Zuheyli İsl. Fıkh. Ans: 7/448)

– “Afyon haramdır.” (Ahmet Şahin, Fetvalar sayfa 30)

– “Afyon haramdır.” (Ö.N. Bilmen, İsl. İlm. 457/111-112 madde)

– “Afyon otu sarhoş etsin etmesin haramdır.” (Yusuf El-Kardavi, İslamda helâl ve haramlar. Sayfa: 82/141)

Haşhaşın daneleri helâldir. Sütü ve sütü ihtiva eden otu haramdır.


Bu yazıyı 3.550 kişi okudu.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.