İBADET VE KULLUK

İbadet, itaat etmek manasına gelir dini anlamda buluğ çağına gelen mükellef kimsenin Cenab-ı Allah’ın kendisini sorumlu tuttuğu, karşılığında sevap vaad edilen emridir.

İbadet, insanı Allah’a yaklaştıran kulluk görevidir. İbadet Allah’tan başkasına yapılmaz yapılırsa şirk olur. (Nisa:36)

Kur’an’da Cenab-ı Allah insanı kendisine kulluk yapsın, ibadet etsin diye yarattığını bildirmektedir. (Zâriyât:56)

Kulluk, Allah’tan gelene razı olmak demektir. Emrini olduğu gibi benimsemek ve yerine getirmektir.

Niçin ibadet edilir?

Allah insanı en güzel biçimde yaratmış onu yeryüzünün halifesi kılmış, herşeyi de onun istifadesine  sunmuştur. İnsanı üstün kabiliyetlerle güçlendirmiştir. Bu durum da ibadet insanın Rabbine karşı görevi ve teşekkürüdür.

İbadet Allah’ın emri ve hakkıdır. Allah’ın nimetlerine karşı kulluk borcudur. İkram ve ihsana karşı şükür borcudur.

Cenab-ı Allah’a kulluk ömür boyu devam edecek bir görevdir. Kur’an’da: “Sana ölüm gelinceye kadar ibadet et.” (Hıer:99)

İnsan başıboş yaratılmamıştır. Sorumsuz bir varlık değildir. İnsanın yaratılış sebebini Kur’an’da şöyle açıklamıştır.

“Ben cinleri ve insanları bana ibadet etsinler diye yarattım” (Zariyat:56) Kul ancak yaratıcısının rızasını ibadetle kullukla kazara bilir. Dünyevi bir hayat yaşanırsa, o zaman insan nefsine kulluk etmiş olur. Dünyanın zevkine, malına boyun eğmiş olur.

En güzel kulluk namazla olur. Bir kutsi hadiste şöyle buyrulmuştur:

“Bana ibadet etki, seni ihtiyaçtan kurtarayım, vücuduna rahatlık vereyim. Bana ibadet etmezsen seni ihtiyaç içerisinde bırakırım. Vücuduna zahmet veririm. Kalbine sıkıntı bırakırım.” (H.H. Erdem 40 Kutsi: Hadis:20)

Kullukta ciddi olunmalıdır:

İnsanoğlu kulluk ve ibadet için mükellef kılınmıştır. Maun Suresinde “Yazıklar olsun o namaz kılanlara ki, onlar namazlarını ciddiye almazlar. Onlar gösteriş yaparlar..” buyrulmuş, şuurlu ve ciddi olmadan ibadet edenler kınanmıştır.

-Kullukta ciddi olunmalıdır.

-İbadete gösteriş karıştırılmamalıdır.

-ibadetler devamlı olmalıdır.

-ibadetten dünya çıkarı, dünya menfaati düşünülmemelidir.

-İbadete vesvese karıştırılmamalıdır.

-İbadet geciktirilmemelidir. Elde olmayan bir nedenle zamanında yapılamayan ibadet telefi edilmelidir.

-Sünnet olan ibadetler terk edilmemeli, nafileler ihmal edilmemelidir.

-İbadetler temiz kazanç, temiz mide, temiz kalple yapılmalıdır.

-İbadet sırf Allah emrettiği için Allah’ın rızasını kazanmak düşüncesiyle yapılmasıdır.

Bir Allah dostu dört şeyi dört şeyden temizle:

1-Dilini gıybetten

2-Kalbini kıskançlıktan

3-Mideni haram lokmadan

4-Davranışlarını riyadan demiştir.

Peygamber (as): “Bir lokma haram yiyenin kırk gün duası ve namazı kabul olmaz” buyurmuştur. (R. Salihin:1883)

İbadetler kul hakkı ile yapılmaz. Bir hadiste: “Bir kimse hakkı olmayan bir gayretle hacca gitse: “Lebbeyk Allahümme Lebbeyk” dese Allah ona: “Sana Lebbeyk yok, haccında kabul değildir” der. Buyrulmuştur. (Ramuz:418/6)

İbadetler sona bırakılmamalıdır:

Bazıları sonra yaparım, daha yaşım genç daha var düşüncesi ile hareket ediyor. Sanki hayatın sonunu görüyormuş, biliyormuş gibi.

Biri “hayat kırkında başlar” demiş. Diğeri de “Tabi ki otuz beşinde ölmezsen” cevabını vermiş. Plânlar ölmek üzere yapılıyor, ölüm ne zaman, nerede, nasıl, ölüme nasıl gidilir, bunlar düşünülmüyor.

Son anda Şehadet hak edilir mi, edilmez mi hesap edilmiyor. Ölürken şehadet getiririm günahım kadar yanar, cennete giderim diyenler oluyor. Şeytanda böyle demişti, peygamber (as) üzüldü. Allah ona “üzülme Habibim biz ona şehadet getirmeyi unuttururuz” diye vahyetti.

Ahireti hesap etmeden yaşayan biri ölmüş, ağlama sesleri duyuyormuş meleklere bu sesler ne kimin için ağlıyorlar? Demiş. Meleklerde “sen öldün onun için ağlıyorlar” deyince adam “Eyvah ben ibadet edecektim” demiş. Melekler: “Geçti, geçti” demiş.

Melekler soru sormaya başlamış, adam sağına bakmış bir şey yok. Soluna bakmış bir şey yok. Demiş ki “Bırakında biraz bir şeyler  yapayım” demiş. Melekler: “Buraya gelen bir daha geri dönemez” demişler. Adam bakmış yüzü kıbleye dönük “Bakın yüzüm kıbleye dönük “bakın yüzüm kıbleye dönük” demiş melekler “O yüz dünyada dönmediyse, burada fayda vermez” demişler.

İbadetler sona bırakılmayacağı gibi azaltılmaz da Allah Resulü ayakları şişinceye kadar namaz kılardı. Hz. Aişe (ra) “Ya Resulullah biraz azaltsanız” deyince “Allah’a şükreden kulda mı olmayayım” cevabını verdi.

Bir Allah dostuna biri “efendim yaşınız ilerledi biraz ibadeti azatsanız” deyince:

-Siz atınızı yarışa soksanız, üzerindekine yavaş koştur, yumuşak davran der, kazanmayı düşünme “der misin? Cevabını veriyor.

İnsan sabaha çıkınca o günün son gün olabileceğini, akşama erişince o gecenin son gece olabileceğini düşünmelidir. Gençken yaşlılık zamanına erişemeyecekmiş gibi davranmalıdır. Kıyama rükuya önem vermeli, insanı kefen sarınca ne rüku olur ne kıyam.

Taha Suresinde ibadetten yüz çevirenin sıkıntılı bir hayatın olacağı, ahirette de kör olarak diriltileceği haber verilmiştir. (Ayet:124-126)

132. ayette de “Ailene namazı emret. Kendinde sabırla devam et” emri vardır.

Peygamber (as)da mü’min kul hayatından ibadetleri kaldırırsa kafire benzeyeceği haber verilmiştir. (R. Salihın:1082)

Bir hadiste de: “Allah’ın en çok sevdiği amel devamlı olanıdır” buyrulmuştur. (age:152)

İbadetin geciktirilmesi tövbe gerektirir. Terki ise isyandır. İbadetleri terk eden Müslüman olarak can veremez. İnsan Müslümanca yaşarsa Müslüman olarak ölür.

Allah Resulü “Namazsız dinde hayır yoktur” buyurmuştur. (Ebu Davut, Haraç:25)

Bir hadislerinde de: “Namazı terk eden Allah’ın korumasından mahrum kalır” buyurmuştur. (İbn-ı Mace, Fiten:23)

Namazı terkin cezası ağırdır:

Namaz dinin direğidir. Mü’min ne yaparsa yapsın namaz mükellefiyeti ondan kalkmaz. Allah’ın ihtiyacı mı var? Bu devirde namaz gerekmez diyenler oluyor. Bu küfrü gerektiren bir haldır.

Namazda mazeret olmaz. Namaz kefareti olmayan bir ibadettir. Allah’a ibadeti gereksiz gören, başka şeylere kulluk yapar. Oyun eğlenceye dalar:

Son zamanlarda günahlar çoğaldı, arzular arttı. Buna karşılık laf çoğaldı ameller azaldı. Bu durumda uyarılar, afat ve felaketler de arttı.

Müslümanlık sadece “Müslümanım” demekten ibaret değildir. İbadeti terk yanlıştır. Allah’ın ihsanı ikramı devam ederken kulluk terk edilir mi?

Kur’an’da: “Bana dua edin kabul edeyim. Bana ibadeti bırakıp büyüklük taslayanlar aşağılanarak cehenneme gireceklerdir” (Mü’min:60) buyrulur.

Eğer iman zayıflığı devam ederse, sonunda kulluk defterinden silinme tehlikesi vardır.

Cenab-ı Allah insandan güç yetiremeyeceği şeyler istemiyor. Her insanı gücünün yeteceği şeyden sorumlu tutmuştur. Peygamber (as) da: “Güç yetirebileceğiniz amelleri yapmaya devam edin” buyurmuştur.

Allah’ın “kulum” demesi önemlidir. Bir kutsi hadiste: “Kulum beni anarsa bende onun yanında olurum. O bana yürüyerek gelirse, ben ona koşarak gelirim” buyurmuştur. (Buhari, tevhit:35)

İnsanı Allah’a samimi yaptığı salih amelleri yaklaştırır. Samimi yapılan her amel ne kadar küçük olursa olsun Allah katında değeri fazladır.

Asr suresinde salih amel işleyenler hariç insanlar zarardadır buyrulmuştur.

Peygamber (as)ı “Kişinin iyi Müslüman olduğunun alameti, o kimsenin faydasız işleri terk etmesidir” buyurmuştur. (Tirmizi, zuhd:11)

Peygamber (as) kendisine biat edenlerden şu konularda söz almıştır:

1-Allah’a şirk koşmamak

2-Zina etmemek

3-Hırsızlık yapmamak

4-Öldürmemek, kızları gömmemek

5-İftira etmemek

6-Kendisine itaat etmek. (Buhari, iman:11)

Bu anlaşma her Müslüman için geçerlidir.

İbadetin faydaları:

Dinin emrettiği ibadetlerden yapıp da zarar görülecek bir ibadet olmadığı gibi yapmayıp da fayda sağlanacak bir ibadet de yoktur.

Her ibadet, insan yararınadır, ibadetler Allah’ın emri olduğu için Allah’ın rızasını kazanma maksadıyla yapılır. Dünya menfaati ve sağlık düşünülerek yapılmaz.

İbadet eden borcunu ödemiş. Sorumluluktan kurtulmuş olur. Sevabı Allah’a aittir. İnsana faydası ise arkadan gelir.

Allah samimi, isteyerek ve severek ibadet eden kulunu sever. Sevince de sevdirir. Okulunun isteğini geri çevirmez.

Bir kutsi hadiste şöyle buyurur:

-“Kim benim veli kuluma düşmanlık ederse ben de ona harp ilan ederim. Kulum, kendisine farz kıldığım şeylerden daha sevimli bir şeyle bana yaklaşamaz. Kulum nafile ibadetlerle de bana yaklaşır. Ta ki ben onu severim, sevince onun işiten kulağı, gören gözü, tutan eli, yürüyen ayağı olurum. Benden bir şey istese ona veririm. Bana sığınırsa onu korur ve kollarım.” (Buhari, rikak:38)

İbadetler demek ki Cenab-ı Allah’ın rızasını, sevgisini kazandırıyor. Allah yanında kulun derecesini yükseltiyor.

Bir de iman salih amelle korunuyor. Kur’an’da iman ve salih amel bir çok defa beraber kullanılmıştır.

“Ahmed Yesevi şöyle demiştir:

Ademoğlu ölesi, yeraltına giresi,

Kim iyidir kim kötü orada malum alası

Burada özünü bilenler hakka kulluk kılanlar.

Hak yoluna girenler aydınlık yüzlü olası.”

**

Ayrıca her ibadetin ayrı ayrı manevi faydalarının yanında maddi faydaları davardır, onun için ibadetlere kulun ihtiyacı vardır. Ruhve beden sağlığının korunmasında ibadet etmenin etkisi büyüktür.

Belçikalı Prof. Dr. Muynek şöyle demiştir:

-“Dindarlık ömrü uzatıyor. Dindar Müslüman uzun yaşıyor. Allaha olan inanç ve ibadet ruh hastalıklarını azaltıyor. (09.08.2000 Yenişafak)

-Usa Today’ın haberine göre: “Din ruhi ve bedeni sağlığı arttırıyor. İbadetler sıhhat kaynağı” (31.10.192 Basın)

İbadetler insan yararınadır. Herkesin yapabilmesi için her türlü kolaylık sağlanmıştır.

İbadetler erken bunamayı, hafıza kaybını önler. Bedenin yıpranmasını geciktirir. Onun için atalarımız genç ve dinç kalanlar için: “İbadet dirisi” demişlerdir.

Abdest temizliği sağlar. Hastalıkları önler. Namaz kötülüklerden alıkor. Sağlık açısından en etkili ibadettir.

Oruç insan vücudunun zehirlerden arınmasını sağlayan yıllık bakımdır gibi…

İbadet sayılan davranışlar nelerdir?

İnancımızda her türlü iyilikte ibadet sevabı vardır. Onun için iyilikler ibadet sayılır. Onun için Allah ve Resulü Allah’ın kullarına ve yarattıklarına iyi davranmayı emretmiştir.

Peygamber (as) mü’mine gülümsemeyi, yolda insanlara eziyet veren bir şeyin kaldırılmasının sadaka olduğunu bildirmiştir. Ayrıca iyiliğe sebep olmanın da sevaplı iş olduğunu “Hayra sebep olan o iyiliği bizzat işlemiş gibidir” buyurmuştur.

İyiliği emretmenin kötülükten sakındırmanın da ibadet sevabı kazandıracağı bildirilmiştir.

İnsanlara öğüt vermek Allah’ın dinini tebliğ etmek de ibadet sevabı vardır.

İnsanların en hayırlısı kimdir? Sorusuna peygamber (as)

-İnsanlara en çok faydalı olandır” cevabını vermiştir.

Allah’ın razı olmadığı yerden hicret etmek, sevmediği şeyi terk etmek. Her işinde Allah korkusu ile hareket etmek insana büyük sevap kazandırır.

Allah yolunda cihad etmek, cehennem azabından kurtarır. Peygamber (as): “Allah yolunda ayağı tozlananlara cehennem ateşi haram kılınmıştır” buyurur.

Hayırlı nesiller yetiştirmek amel defterinin kapanmamasını sağlar. Yani hayırla sonuçlanan her davranışta hayır vardır.

İbadetin sevabını gideren şeyler.

Cenab-ı Allah kulunun her amelini kabul etmez. Bir şey Allah için, Allah rızasını kazanma arzusuyla yapılmazsa o amelin sevabı olmaz.

Peygamber (as); “sizden biri bir amel yaparsa güzel yapsın. Allah ancak amelin ihlaslı olanını kabul eder” buyurmuştur.

Amelini ihlasla yapmayan için Cenab-ı Allah: “Çalışmış fakat boşuna yorulmuştur buyurur. (Casiye:3)

Peygamber (as):

-“Allah içinde zerre kadar riya olanın amelini kabul etmez.” (Müslim:1/93)

Kur’an’da:

-“Ey insanlar! Sadakaları başa kakmak eziyet ederek insanlara gösterişte bulunmak maksadı ile boşa çıkarmayın” (Bakara:264)

Allah Resulü bin hadislerinde:

“Altı şey ameli mahveder:

*Başkalarının ayıbı ile meşgul olmak.

*Kalp katılığı

*Dünya sevgisi

*Haya azlığı

*Uzun emek

*Zalimin zulmünün devamı” buyurmuştur. (Ramuz:291/3)

Bir hadislerinde de:

-“Birşey vardır ki, kimde bulunmazsa ameli ona fayda vermez;

*Kendisini günahlardan alıkoyan takva,

*İyi geçinmeyi sağlayan güzel ahlak,

*ihtiyaç sahibini karşılayan yumuşaklık” (age:262/11)

Günahlar sevapları, sevapların günahları giderdiği gibi giderir.

Tadil-i erkana uyulmadan kılınan namazın sevabı olmaz.

Sadece sağlık için oruç tutanın sevabı olmaz.

Helal para ile gidilmeyen haccın sevabı olmaz. Ticaret maksadı ile de gidilirse onunda sevabı olmaz.

Dünya menfaati düşünülerek yapılan ibadetin sevabı olmaz.

Ahlakı kötü olanın yaptığı iyiliğin sevabı olmaz. Peygamber (as): “Kötü ahlak, sirkenin balı bozduğu gibi ameli bozar” buyurur. (Ramuz:97/4)

Bir hadislerin dede: “Binada haram taş kullanmaktan sakının. Zira haram taş, yıkılma sebebidir” demiştir. (Age:14/1)

Bir işe kul hakkı karışırsa o işin hayrı olmaz.

İşinde yalan söyleyenin amelinde hayır olmaz.

Hasetçinin ameli sevabı götürür peygamber (as): “Hased ateşin odunu yakıp bitirdiği gibi sevapları yer bitirir” buyurur. (Ramuz:279/7)

“Bir lokma haram yiyenin kırk gün namazı, duası kabul olmaz. Haramın  bitirdiği et cehenneme layıktır.” (R. Salihin:1883)

“Bir kimsenin satın aldığı on dirhemlik elbisede bir dirhem haram olsa, o elbise ile kıldığı namaz kabul olmaz.” (Ramuz:404/2)

Buyuran Peygamber (as) amellerin boşa gitmemesi için bizi uyarmıştır.

Mevlana şöyle der: “İnsanların çoğu bedenlerinin ölmesinden korkarlar. Asıl korkulması gereken şey kalplerin ölümüdür.”

Bir Allah dostu da: “İnsanlar bedeni ölene ağlıyor da kalbi ölene ağlamıyor. Felaket kalbin ölümüdür” demiş.

İbrahim Ethem’e Basra halkı dualarının kabul olmamasının sebebini soruyor, o da şu cevabı veriyor.

“Çünkü sizin kalbiniz şu sebeplerle ölmüş;

1-Allah’a inanıyorsunuz ama kulluk etmiyorsunuz.

2-Kur’an okuyorsunuz ama onunla amel etmiyorsunuz.

3-Peygamberin ümmetiyiz diyorsunuz ama sünneti ile amel etmiyorsunuz.

4-Allah’ın nimetini yiyorsunuz ama ona uymuyorsunuz.

5-Şeytanı düşman biliyorsunuz ama ona uyuyorsunuz.

6-Cennete girmek istiyorsunuz ama cennet için hazırlık yapmıyorsunuz.

7-Cehennem var diyorsunuz ama ondan uzaklaştıracak iş yapmıyorsunuz.

8-Ölümü hak biliyorsunuz ama onun için hazırlık yapmıyorsunuz.

9-İnsanların kusurları ile uğraşıyorsunuz ama kendi kusurlarınızı görmüyorsunuz.

10-Ölenleri gömüyorsunuz ama ondan ibret almıyorsunuz. Allah sizin duanızı nasıl kabul etsin!”


Bu yazıyı 19 kişi okudu.

Paylaş

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.